SS Bremerhaven (1921)

SS Bremerhaven - statek handlowy, w czasie II wojny światowej przycumowany do brzegów wyspy Polickie Łąki, ok. 2 km na wschód od centrum Polic i zamieniony w więzienie - niemiecki obóz pracy.

SS Bremerhaven
Poprzednie nazwy

Reventazon

Bandera

 III Rzesza

Znak wywoławczy

D O R A

Port macierzysty

Brema

Armator

Union Handels-und Schiffahrtsgeselschaft

Nadzorujące towarzystwo klasyf.

Germanischer Lloyd

Dane podstawowe
Typ

Parowiec

Historia
Stocznia

Workman Clark and Company Ltd.

Data oddania do eksploatacji

1921

Data zatonięcia

31 października 1944

Dane techniczne
Długość całkowita (L)

122 m

Szerokość (B)

16 m

Pojemność

5355 RT

Napęd mechaniczny
Silnik

4000 KM

Prędkość maks.

13 w.

HistoriaEdytuj

SS Bremerhaven został ukończony w 1921 roku w Belfaście w Wielkiej Brytanii (stocznia Workman Clark and Company Ltd) statek handlowy. Niedługo po zwodowaniu statek znalazł się w niemieckim towarzystwie żeglugowym Union Handels-und Schiffahrtsgeselschaft w Bremie. Na początku II wojny światowej zamieniony w statek szpitalny marynarki wojennej III Rzeszy, od października 1939 roku używany jako zastępcze lokum dla polskich jeńców wojennych, a od zimy 1939-1940 jednostkę ustawiono na jednym z kanałów portu szczecińskiego jako pomieszczenie dla polskich przymusowych robotników portu i stoczni. 19 marca 1940 roku statek został oficjalnie przekształcony w Wohnschiff (tj. statek mieszkalny), lecz prawdziwym jego przeznaczeniem było to, że stał się obozem karnym, gdzie zsyłani byli ludzie pracujący w Fabryce benzyny syntetycznej w Policach. Został przeholowany na Odrę i zacumowany na odnodze tej rzeki o nazwie Domiąża. Jego komendantem został Oskar Pust a zastępcą Walter Schaffenberg. Pierwszymi więźniami, którzy znaleźli się na przeholowanym na odnogę Odry statku byli przymusowi polscy robotnicy z miast przyłączonych do terenów III Rzeszy, między innymi z Torunia, Łodzi, Poznania i innych. W późniejszym okresie istnienia obozu znajdowali się na nim nie tylko polscy więźniowie, lecz trafiały tam również osoby między innymi z: ZSRR, Czech, Francji. Na statku jako więzień znalazł się też jeden mężczyzna z Hiszpanii. Pierwszą ofiarą na SS Bremerhaven był Stanisław Wasilewski z miejscowości Zgierz, który nie rozumiejąc wydanego mu w języku niemieckim rozkazu, zaczął być bity przez swych oprawców i chcąc tego uniknąć, wyskoczył za burtę statku. Wachmani widząc to, zaczęli strzelać do mężczyzny, który został kilkakrotnie trafiony i utonął.

Jesienią 1943 roku obóz na statku SS Bremerhaven został zlikwidowany. Jako powód uważa się zbyt dużą śmiertelność wśród więźniów oraz straty jakie poniosło Kriegsmarine co wiązało się z zapotrzebowaniem na nowe statki. Jego załoga tj. komendant obozu Oskar Pust, jego zastępca Walter Schaffenberg, wachman Richard Raschke, jak i reszta załogi została przydzielona na stanowiska do innych obozów lub przeniesiona na front wschodni. Statek został poddany za pomocą Cyklonu B deratyzacji, fumigacji i dezynfekcji, a następnie oddany został do stoczni remontowej w Szczecinie, gdzie był przystosowywany do ponownej żeglugi.

Od stycznia 1944 roku statek służył jako jednostka transportowa i ewakuacyjna którą przez Morze Bałtyckie w kierunku zachodnim uciekali z ziem wschodnich niemieccy żołnierze, ludność cywilna oraz hitlerowscy dygnitarze. 29 października 1944 roku SS Bremerhaven wraz z konwojem i eskortującymi go statkami wypłynął z Windawy do Gdyni mając na pokładzie 3270 osób (1515 rannych i 156 zdrowych żołnierzy, 200 esesmanów, 511 członków Organizacji Todta oraz 680 cywilów). 30 października 1944 roku o godzinie 9:32 konwój został zaatakowany przez pięć radzieckich samolotów szturmowych Ił 2. Mimo obrony SS Bremerhaven został trafiony dwiema bombami w luk rufowej ładowni, po czym stanął w ogniu. Mimo prób gaszenia nie dało się opanować pożaru. Z płonącego pokładu SS Bremerhaven udało się uratować około 2795 osób, które dopłynęły do miejsca docelowego na statkach wezwanych na pomoc. 31 października o godzinie 7:30 w odległości 30 mil od Helu statek przechylił się na burtę i zatonął z około 470 osobami na pokładzie, z których większość zginęła w wywołanym wybuchami bomb pożarze.

Podział obozu karnego na SS "Bremerhaven"Edytuj

  • zwykły obóz karny (wyższe pokładu statku)
  • specjalny obóz karny (znajdował się on na samym dnie w dziobowej części statku)

StatekEdytuj

Historia statkuEdytuj

  • 1921 - 1939 - Transportowiec owoców i warzyw
  • wrzesień 1939 - luty 1940 - statek szpitalny marynarki wojennej III Rzeszy (nie odbył ani jednego rejsu jako statek szpitalny) i lokum zastępcze dla polskich jeńców wojennych i polskich pracowników portu i stoczni
  • marzec 1940 - jesień 1943 - Obóz karny
  • styczeń 1944 - październik 1944 - Transportowiec i jednostka ewakuacyjna Kriegsmarine kursująca na Morzu Bałtyckim

DaneEdytuj

BibliografiaEdytuj

Zobacz teżEdytuj