Otwórz menu główne
Ten artykuł dotyczy jachtu "Otago". Zobacz też: Otago (ujednoznacznienie).

SY Otago – polski jacht żaglowy, typu J-140[2] ("stuczterdziestka"). Właścicielem i armatorem jachtu był Jachtklub Stoczni Gdańskiej.

Otago[1]
Ilustracja
Bandera  PRL
Numer na żaglu PZ-3 XIV
Port macierzysty Gdańsk
Właściciel Jachtklub Stoczni Gdańskiej
Armator Jachtklub Stoczni Gdańskiej
Dane podstawowe
Typ J-140
Materiał stal
Historia
Stocznia Stocznia Gdańska
Data budowy 1959
Data zatonięcia 29 sierpnia 1976
Dane techniczne
Liczba członków załogi 15
Długość całkowita (L) 18 m
Szerokość (B) 4 m
Zanurzenie (D) 2,53 m
Pojemność 18,62 RT
Ożaglowanie
Typ ożaglowania kecz
Powierzchnia ożaglowania 144 m²
Wysokość masztów ok. 20
Liczba masztów 2
Napęd mechaniczny
Silnik Volvo Penta MD-19
Moc silnika 50 KM

Spis treści

Historia i rejsyEdytuj

Kadłub SY Otago zwodowany został w 1959 r. Nazwany od barku "Otago", który prowadził kpt. Józef Konrad Korzeniowski w 1888 - 1889.

Udział w pierwszych regatach okołoziemskich Whitbread Round The World Race 1973 - 1974Edytuj

Wraz z SY "Copernicus" wziął udział w pierwszych regatach okołoziemskich Whitbread Round The World Race[3] w 1973 - 1974, w których "Otago" prowadził kpt. Zdzisław Pieńkawa. Mimo złamanego podczas regat bezanmasztu, "Otago" ukończył regaty 1973-4 na 13 miejscu[4]. W skład załogi "Otago" wchodzili: Witold Ciecholewski, znany konstruktor okrętowy i projektant żaglowców - Zygmunt Choreń, Bohdan Berggrün, Iwona Pieńkawa, Kazimierz Kurzydło, Edwin Trzos, Stanisław Jakubczyk, Adam Michel. Po udziale w regatach 1973-4 powstały 2 relacje uczestników - książki: kpt. Zdzisława Pieńkawy i Iwony Pieńkawy, członka załogi "Otago", córki kapitana - zob. literatura.

Zatonięcie u wybrzeży Wyspy NiedźwiedziejEdytuj

SY "Otago" zatonął w rejsie na Spitsbergen na kotwicowisku w zatoce Herwigshamn u wybrzeża Wyspy Niedźwiedziej 29 sierpnia 1976 r.[5][6] na przybliżonej pozycji 74°30′48″N 18°59′05″E/74,513333 18,984722[7], w czasie kolejnej akcji ratowniczej[8]. Przyczyną zatonięcia sy "Otago" w czasie postoju na kotwicy, była zmiana kierunku wiatru na z SW na WB, a później na WNW, który wraz z działającą falą spowodował wyrwanie i wleczenie kotwicy[9], co doprowadziło do przecieku kadłuba powstałego w rezultacie uszkodzenia poszycia kadłuba jachtu o skały w dniu 17 sierpnia 1976 r.[10]. 23 sierpnia 1976 r. załogę jachtu z wyjątkiem kapitana[11] zabrał do Polski ORP Kopernik, prowadzący badania w rejonie Spitsbergenu, który wcześniej próbował uratować sy "Otago".

Próby odszukania wraku SY "Otago" podczas rejsu SY "Syrenka" w 2008 r. nie dały rezultatu[12].

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. zdjęcie sy Joseph Conrad "bliźniaczego" sy Otago
  2. "...s/y OTAGO należał do sławnej i niezwykle zasłużonej w dziejach polskiego żeglarstwa serii dużych stalowych jachtów tzw. "sto czterdziestek". Poza s/y OTAGO w skład omawianej serii wchodzą: s/y JOSEPH CONRAD, s/y DAR OPOLA, s/y JURAND, s/y ŚMIAŁY i s/y JAN z KOLNA. W 1973/74 s/y OTAGO brał udział i ukończył wielkie oceaniczne regaty wokółziemskie Whitbread." za Jerzy Sychut kometarz do A. Rościszewski "Awaria s/y "Otago" (pol.). [dostęp 04.12.2008].
  3. obecnie (od 2001 r.) regaty "VOLVO Ocean Race" za: informacja prasowa VOLVO Auto Polska: Historia regat Volvo Ocean Race (pol.). [dostęp 4 grudnia 2008].
  4. Historia regat Volvo Ocean Race (ang. Media Guide: 5. History) (ang.). [dostęp 8 grudnia 2008].
  5. kpt. Andrzej Rościszewski: Zatonięcie sy "Otago" 19.08.76 (pol.). [dostęp 3 grudnia 2008].
  6. kpt. Andrzej Rościszewski: Awaria SY "Otago" (pol.). [dostęp 3 grudnia 2008].
  7. współrzędne według A. Rościszewski, "Zatonięcie sy "Otago"...". Oba artykuły podają za Orzeczeniem Izby Morskiej w Gdyni orientacyjną pozycję: 74°30′48″N 18°59′05″E/74,513333 18,984722). Pozycja ta w układzie współrzędnych WGS 84 znajduje się na lądzie, na SW brzegu zatoki Herwigshamn na Wyspie Niedźwiedziej ok. 300 m od brzegu morza. Opis zatonięcia holowanego kadłuba jachtu: "... jacht zatonął w odległości 2-3 kbl. od brzegu..."... "Wrak jednostki został przez norweskich ratowników odholowany po dnie i pozostawiony u północnych wybrzeży Wyspy Niedźwiedziej na pozycji 74°30′48″N 18°59′05″E/74,513333 18,984722), [gdzie] wrak sy "Otago" znajduje się w chwili obecnej." (ibid.)
  8. "Próba ściągnięcia jachtu ze skał przeprowadzona w dniu 29.08.76 przez statek ratowniczy SALVATOR bandery norweskiej, zakończona zatonięciem SY "Otago" w zatoce Herwighamna nie powiodła się wobec znacznych uszkodzeń kadłuba jednostki a nie zabezpieczenia jego pływalności przez załogę statku ratowniczego, po uszkodzeniu kadłuba powstałym 17 sierpnia 1976 r." Orzeczenie Izby Morskiej za A. Rościszewski (ibid.)
  9. przyczyną wleczenia kotwicy w ocenie Izby Morskiej był błąd podczas kotwiczenia polegający na wypuszczeniu zbyt krótkiego łańcucha kotwicznego (długość łańcucha kotwicznego 25 m przy głębokości w miejscu kotwiczenia 8 m) podczas wiatru o sile 5° B i martwej fali, co "przyczyniło się do odgięcia łapy kotwicy, wyrwania jej z dna i pełzania" ("Otago" posiadał 2 kotwice patentowe Halla o wadze 45 kg) - za A. Rościszewski (ibid.). Prawdopodobną przyczyną odgięcia, pęknięcia i urwania łapy kotwicy mogła być wada materiałowa.
  10. "Przyczyną wyrzucenia na przybrzeżne skały w dniu 17.08.1976 r. SY "Otago" zakotwiczonego w zatoce Herwigshamn, na północnym wybrzeżu Wyspy Niedźwiedziej była zmiana kierunku silnego wiatru (6° B) z SW na W, a następnie na WNW oraz działanie fali, co w konsekwencji doprowadziło do wyrwania kotwicy z dna, jej pełzania oraz dryfowania jachtu w kierunku lądu." z orzeczenia Izby Morskiej w Gdyni 25.10.1976 r. za A. Rościszewski "Zatonięcie sy "Otago""(ibid.)
  11. kapitan pozostał na miejscu w celu nadzorowania leżącego na skałach jachtu i załatwieniu formalności związanym z ratowaniem "Otago" za A. Rościszewski (ibid.)
  12. "...Zdaniem pracowników stacji meteorologicznej na wyspie, jacht prawdopodobnie został ściągnięty przez silny prąd i lód, na wielkie głębokości niedostępne dla płetwonurków. ..." za: Marek Koszorek. W morzu arktycznym i na Spitsbergenie. „LINK Polska magazine”. 5 (23) (maj 2008). s. 25-27. ISSN 1756-3542 (pol.). [dostęp 01.5.2010].  Z uwagi na wagę wraku ok. 29 ton, leżącego na dnie morza, opinia ta jest mało przekonująca.

BibliografiaEdytuj

  • Iwona Pieńkawa: Otago, Otago, na zdrowie. Wyd. 3 (uzup.). Gdańsk: Oaza, 1991. ISBN 83-85363-04-1.
  • Zdzisław Pieńkawa: Żeglarski maraton : "Otago" w wokółziemskich regatach Whitbread. Gdańsk: Wydawnictwo Morskie, 1976.

Linki zewnętrzneEdytuj