Samodzielny Referat Informacyjny

Samodzielny Referat Informacyjny (SRI) – placówka terenowa Oddziału II Sztabu Głównego Wojska Polskiego w okresie 20-lecia międzywojennego, zajmująca się kontrwywiadem i częściowo wywiadem wojskowym. Samodzielne Referaty Informacyjne istniały przy Dowództwach Okręgu Korpusu; działał także Samodzielny Referat Informacyjny Dowództwa Floty.

SRI DOK III
SRI DOK IV
SRI DOK VII
SRI DOK IX

Samodzielne Referaty Informacyjne Dowództw Okręgu Korpusu edytuj

Etat Samodzielnego Referatu Informacyjnego Dowództwa Okręgu Korpusu (SRI DOK) tworzyło 5 stanowisk oficerskich (w tym kierownik, zwykle w stopniu kapitana lub majora), 1 stanowisko podoficerskie i kilka stanowisk urzędników cywilnych. Struktura wewnętrzna SRI była następująca:

  • referat kontrwywiadowczy: zajmował się prowadzeniem afer szpiegowskich i rozpracowywaniem działalności komunistycznej w wojsku
  • referat ogólny: zajmował się ochroną tajemnicy wojskowej w obiektach wojskowych, zakładach przemysłu ściśle wojennego, ochroną prac fortyfikacyjnych oraz współpracował na odcinku ochrony ogólnego przemysłu wojennego z władzami administracyjnymi
  • referat narodowościowy: opracowywał analizy polityczno-narodowościowe i prowadził inwigilację elementów wywrotowych wśród mniejszości narodowych będących w wojsku lub mających styczność z wojskiem

Na czele każdego z referatów SRI stał oficer w stopniu porucznika, kapitana lub majora.

Pracę informacyjno-rozpoznawczą i przeciwdziałanie szpiegostwu Samodzielne Referaty Informacyjne prowadziły przy pomocy oficerów informacyjnych w garnizonach i oddziałach, brygad agentów-obserwatorów, tajnych współpracowników w poszczególnych aferach, przy konfidencjonalnej współpracy niektórych urzędników i doraźnej współpracy organów policji państwowej.

Siedziby poszczególnych SRI DOK znajdowały się w miastach, gdzie mieściły się sztaby Dowództw Okręgu Korpusu:

Zakres pracy Samodzielnych Referatów Informacyjnych uległ ograniczeniu po 1930 roku, gdy wyłączono z ich gestii wywiad zaczepny na terenie przygranicznym.

Kierownicy SRI DOK edytuj

 
Kierownik SRI DOK II
 
kierownik SRI DOK III
 
Kierownik SRI DOK IV
 
Stanisław Boehm
 
Kierownik SRI DOK VI
 
Kierownik SRI DOK VII
 
Kierownik SRI DOK IX
SRI DOK I
  • kpt. adm. (piech.) Franciszek Bronisław Wierzbicki (1939)
SRI DOK II
SRI DOK III
SRI DOK IV
  • kpt. piech. Wacław Lutomski – (od VIII 1927[1])
  • kpt. adm. (piech.) Zygmunt Budzyński – (1 IV 1931[2] – IX 1939)
SRI DOK V
  • kpt. piech. Stanisław Boehm – (od XI 1924[3])
  • kpt. art. Kazimierz Sambor – (od 23 III 1932[4])
  • kpt. adm. (san.) Tadeusz Stanisław Józef Klocek (1939)
SRI DOK VI
  • por. piech. Eugeniusz Antoni Bielecki – (od X 1924[5])
  • kpt. Zdzisław Charewicz (był w 1933 i 1934)
  • kpt. adm. (art.) Edward Bratkowski (p.o. 1939)
SRI DOK VII
  • kpt. piech. Stanisław Konior (od 1 X 1927[6])
  • mjr piech. Franciszek Lewcio (od 1 VIII 1930)
  • kpt. / mjr adm. (piech.) Leopold Szumski (był w 1935 – 1939)
SRI DOK VIII
  • kpt. piech. Stanisław I Solecki (od VIII 1927[7])
  • kpt. piech. Marian Stanisław Włodarkiewicz (od 23 X 1931[8])
  • kpt. art. Ludwik Cyrkler (1939)
SRI DOK IX
SRI DOK X

Przypisy edytuj

  1. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 20 z 6 sierpnia 1927 roku, s. 237.
  2. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 5 z 3 sierpnia 1931 roku, s. 229.
  3. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 122 z 18 listopada 1924 roku, s. 682.
  4. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 6 z 23 marca 1932 roku, s. 225.
  5. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 109 z 14 października 1924 roku, s. 606.
  6. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 24 z 26 września 1927 roku, s. 284.
  7. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 20 z 6 sierpnia 1927 roku, s. 234.
  8. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 7 z 23 października 1931 roku, s. 327.

Bibliografia edytuj