Otwórz menu główne

San Francisco–Oakland Bay Bridge

przeprawa mostowa nad zatoką San Francisco w Kalifornii

San Francisco–Oakland Bay Bridge – zespół dwóch mostów nad zatoką San Francisco w Kalifornii, łączących miasto San Francisco na zachodzie z Oakland na wschodzie. Przebiega nimi autostrada międzystanowa nr 80[3].

San Francisco–Oakland Bay Bridge
Ilustracja
Bay Bridge (część zachodnia) widziany z San Francisco
Państwo  Stany Zjednoczone
Stan  Kalifornia
Miejscowość San Francisco i Oakland
Podstawowe dane
Przeszkoda zatoka San Francisco
Długość 13 700 m
Most zachodni[1]
Długość 3141 m
Rozpiętość przęseł 704 m (główne)
Data budowy 1933–1936
Data remontu 1999–2004
Most wschodni (dawny)[1]
Długość 3102 m
Rozpiętość przęseł 427 m (główne)
Data budowy 1933–1936
Data zburzenia 2013–2017
Most wschodni (nowy)[1]
Długość 3513 m
Szerokość:
• całkowita

78,74[2] m
Rozpiętość przęseł 386 m (główne)
Data budowy 2002–2013
Położenie na mapie San Francisco
Mapa lokalizacyjna San Francisco
San Francisco–Oakland Bay Bridge
San Francisco–Oakland Bay Bridge
Położenie na mapie Stanów Zjednoczonych
Mapa lokalizacyjna Stanów Zjednoczonych
San Francisco–Oakland Bay Bridge
San Francisco–Oakland Bay Bridge
Położenie na mapie Kalifornii
Mapa lokalizacyjna Kalifornii
San Francisco–Oakland Bay Bridge
San Francisco–Oakland Bay Bridge
Ziemia37°48′48″N 122°21′42″W/37,813333 -122,361667

W 2000 roku średnio dziennie z mostów korzystało 324 tysiące pojazdów[1]. Za przejazd w kierunku zachodnim pobierane jest myto[4].

Bay Bridge wpisany jest do Narodowego Rejestru Miejsc Historycznych (National Register of Historic Places)[1].

HistoriaEdytuj

Pomysł budowy mostu mającego połączyć oba miasta zrodził się w XIX wieku, podczas kalifornijskiej gorączki złota. Pomysł ten wydawał się wówczas niemożliwy do zrealizowania zarówno ze względów technicznych, jak i finansowych, na co wpływ miała odległość między brzegami zatoki oraz jej głębokość (do 30 m). O konieczności jego budowy przesądzono w latach 20. XX wieku. Z przepraw promowych przez zatokę w 1928 roku skorzystało ponad 46 mln pasażerów, coraz powszechniejsze stawały się też samochody[3].

W 1926 roku władze stanowe powołały dyrekcję Toll Bridge Authority, której powierzono zadanie budowy przeprawy mostowej. Na głównego inżyniera, odpowiedzialnego za projekt i nadzór nad budową, mianowano Charlesa H. Purcella. Głównym konsultantem technicznym został Ralph Modjeski[5]. Budowa rozpoczęła się w 1933 roku, a otwarcie mostów nastąpiło 12 listopada 1936 roku (pół roku przed otwarciem mostu Golden Gate). Do budowy wykorzystano 6% rocznej (1933) krajowej produkcji stali. Całkowity koszt budowy wyniósł 77 mln dolarów. Sfinansowana została przez emisję obligacji, spłaconych z przychodów z myta pobieranego od użytkowników mostów[3].

W 1989 roku podczas trzęsienia ziemi Loma Prieta na moście wschodnim zapadł się 15-metrowy fragment górnego pokładu (zginęła jedna osoba). W następstwie tego incydentu podjęto działania mające na celu zwiększenie odporności przeprawy na wstrząsy sejsmiczne. W latach 1999–2004 wzmocniona została konstrukcja mostu zachodniego, natomiast w latach 2002–2013 wybudowano nowy most po stronie wschodniej, zastępując most oryginalny. Koszt budowy wyniósł niespełna 6,5 mld dolarów[1]. W listopadzie 2013 roku rozpoczęto rozbiórkę starego mostu, która zakończona została w listopadzie 2017 roku[6].

KonstrukcjaEdytuj

Na przeprawę składają się dwa mosty. Pierwszy prowadzi z zachodniego brzegu zatoki na, znajdującą się na jej środku, wyspę Yerba Buena, drugi – z tejże wyspy na wschodni brzeg. Na Yerba Buena mosty rozdzielone są około 500-metrowym odcinkiem drogi, wiodącej wydrążonym w skale tunelem oraz betonowym wiaduktem[1].

Most zachodni jest dwupoziomowym mostem wiszącym o długości 3141 m, wspartym na betonowej podporze umieszczonej w połowie jego długości. Po obu jej stronach znajdują się dwa stalowe pylony, na których zawieszone są główne przęsła mostu o długości 704 m każde. Pylony wznoszą się 160 m nad poziom wody, a sam most zawieszony jest na wysokości 67 m. W momencie otwarcia górnym poziomem mostu przebiegało sześć pasów ruchu dla samochodów osobowych (po trzy w każdym kierunku), a dolnym – jezdnia przeznaczona dla samochodów ciężarowych oraz tory tramwaju międzymiastowego. W 1958 roku, w obliczu narastającego ruchu samochodowego, tory zlikwidowano, a na obu poziomach mostu powstały pięciopasmowe, jednokierunkowe jezdnie (na poziomie górnym – w kierunku zachodnim, na dolnym – w kierunku wschodnim)[3].

Oryginalny most wschodni, również dwupoziomowy, liczył 3102 m długości i miał konstrukcję mieszaną. Zasadnicza część miała konstrukcję wspornikową z jednym głównym przęsłem o długości 427 m. Pozostała część mostu miała konstrukcję kratownicową. Most zawieszony był 58 m nad poziomem wody[3].

Nowy most jest mostem wiszącym typu SAS(ang.)[a] z pojedynczym pylonem, na którym zawieszone jest główne przęsło o długości 386 m. Jego przedłużenie stanowi ponad dwukilometrowy odcinek wykonany z prefabrykowanych betonowych segmentów. Całkowita długość nowego mostu wynosi 3513 m. W odróżnieniu od poprzednika most jest jednopoziomowy – dwie pięciopasmowe jezdnie biegną obok siebie, a równolegle do nich przebiega ścieżka dla pieszych i rowerzystów[1].

Całkowita długość obu mostów, wraz z tunelem na wyspie Yerba Buena oraz podjazdami, wynosi 13,7 km, z czego 7,1 km przebiega nad wodą[1].

RekordyEdytuj

W momencie oddania do użytku w 1936 roku główne przęsła mostu zachodniego rozpiętością ustępowały jedynie głównemu przęsłu mostu George Washington Bridge. Główne przęsło mostu wschodniego było trzecie wśród mostów wspornikowych (za Pont de Québec i Forth Bridge). Most ten był najdłuższym mostem wspornikowym na świecie, a jego fundamenty – osiadłe najgłębiej pod poziomem wody (74 m). Tunel na wyspie Yerba Buena był z kolei najszerszym tunelem wykonanym metodą drążeniową[1][3].

Nowy most wschodni ustanowił światowy rekord szerokości mostu (78,74 m) oraz rekord długości wśród mostów typu SAS[a][2].

UwagiEdytuj

  1. a b Self-anchored suspension bridge, tj. most wiszący, w którym końce lin zakotwiczone są do pokładu mostu, a nie podłoża.

PrzypisyEdytuj

  1. a b c d e f g h i j The San Francisco – Oakland Bay Bridge (ang.). Structure Magazine. [dostęp 2017-11-13].
  2. a b The Bay Bridge Sets Two World Records! (ang.). Bay Bridge Info. [dostęp 2017-11-13].
  3. a b c d e f The San Francisco/Oakland Bay Bridge (ang.). Caltrans (California Department of Transportation). [dostęp 2017-11-13].
  4. Tolling Information (ang.). Bay Bridge Info. [dostęp 2017-11-13].
  5. Ralph Modjeski (ang.). Structure Magazine. [dostęp 2017-11-13].
  6. Old Bay Bridge Demolition (ang.). Caltrans. [dostęp 2018-01-10].