Screwball comedy

Screwball comedy – odmiana komedii romantycznej, powstała w kinie amerykańskim w latach 30. XX wieku[1][2]. Jej nazwa pochodzi od amerykańskiego słowa screwball, oznaczającego „dziwaczny”, „zbzikowany”, „postrzelony” czy „irracjonalny”[1][2].

Kadr z filmu Ich noce (1934)

Akcja screwball comedy opowiadała o romansie, do którego dochodzi w wyniku nieprawdopodobnego splotu okoliczności, dzięki czemu spotkać się mogą mężczyzna i kobieta pochodzący z różnych środowisk oraz różniący się statusem materialnym, poglądami i sposobem życia. Pierwszym tego typu filmem były Ich noce Franka Capry z 1934[1]. Inne produkcje to między innymi W pogoni za cieniem (1934, reż. W.S. Van Dyke), Jego złota rybka (1936, reż. Jack Conway) i Drapieżne maleństwo (1938, reż. Howard Hawks)[1][2].

Charakterystyczne dla screwball comedies są liczne farsowe gagi, dynamiczne i błyskotliwe dialogi między postaciami (w tym względzie screwball comedies wykorzystywała nowe możliwości, jakie przyniosło kino dźwiękowe[3]), szybka akcja i niezwykłe zbiegi okoliczności[1][2]. Istotnym motywem jest też wątek konfrontacji męsko-damskiej, przy czym zwycięstwo w „walce płci” przypada w screwball comedy zazwyczaj kobiecie[1], szczególnie, że w filmach tych pojawia się nowy typ kobiety – silnej i wyemancypowanej[2]. Komedie tego typu zawierają też wyraźny wątek społeczny, odpowiadający na zapotrzebowanie czasów wielkiego kryzysu – ubóstwo jest wartościowane pozytywnie, podczas gdy bogactwo i przywileje społeczne rodzą snobizm i rozkapryszenie oraz oddalają od prawdziwego życia[3].

Screwball comedies straciły na popularności po II wojnie światowej, co doprowadziło do stopniowego zamierania gatunku. Jednak nawiązania do tego gatunku można odnaleźć również w późniejszych filmach, czego przykładem może być Pół żartem, pół serio (1959, reż. Billy Wilder)[4].

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. a b c d e f Łukasz A. Plesnar: Hollywood: pod znakiem Wielkiego Kryzysu. W: Tadeusz Lubelski, Iwona Sowińska, Rafał Syska: Kino klasyczne. Kraków: Universitas, 2012, s. 100, seria: Historia kina. ISBN 978-83-242-1662-8.
  2. a b c d e Screwball comedy. W: Marek Hendrykowski: Słownik terminów filmowych. Poznań: Ars Nowa, 1994, s. 268.
  3. a b Keith.M Booker: Historical Dictionary of American Cinema. Scarecrow Press, 2011, s. 330. ISBN 0-8108-7192-0.
  4. Keith.M Booker: Historical Dictionary of American Cinema. Scarecrow Press, 2011, s. 331. ISBN 0-8108-7192-0.
  5. Łukasz A. Plesnar: Hollywood: pod znakiem Wielkiego Kryzysu. W: Tadeusz Lubelski, Iwona Sowińska, Rafał Syska: Kino klasyczne. Kraków: Universitas, 2012, s. 102, seria: Historia kina. ISBN 978-83-242-1662-8.