Otwórz menu główne

Sebastian I, port. Sebastião (ur. 20 stycznia 1554 w Lizbonie, zm. 4 sierpnia 1578 w Alcácer-Quibir) – szesnasty król Portugalii (1557-1578). Pochodził z dynastii Aviz, był synem księcia Jana (ur. 3 czerwca 1537 – zm. 2 stycznia 1554) i Joanny Habsburg, wnukiem króla Jana III.

Sebastian I Aviz
Król Portugalii, Algarve i innych ziem za morzem w Afryce, Lord Gwinei
ilustracja
Król Portugalii
Okres od 11 czerwca 1557
do 4 sierpnia 1578
Poprzednik Jan III Aviz
Następca Henryk I Kardynał
Dane biograficzne
Dynastia Aviz
Data urodzenia 20 stycznia 1554
Data śmierci 4 sierpnia 1578
Ojciec Jan Manuel Aviz
Matka Joanna Austriacka
Odznaczenia
Krzyż Wielki Orderu Chrystusa Krzyż Wielki Orderu Avis (Portugalia) Wielki Łańcuch Orderu św. Jakuba od Miecza (Portugalia)

Wstąpił na tron w wieku zaledwie 14 lat – specjalnie dla niego został obniżony próg wieku.

Panowanie Sebastiana to spokój w Portugalii, nie przeprowadził żadnych reform. Nie interesowały go sprawy wewnętrzne kraju, chciał tylko walczyć z Maurami. W kraju powoli władzę zaczęli przejmować jezuici. Sebastian zaciągnął wielkie pożyczki, o fundusze prosił również kler. W 1570 zrezygnował z monopolu na handel indyjski, a kraj przestał się bogacić – bogacić zaczęły się jednostki.

W 1574 odbył pierwszą wyprawę do Afryki (Maroka), która trwała trzy miesiące i zakończyła się niepowodzeniem. W czerwcu 1578 podjął drugą próbę krucjaty i podboju Maroka. Dysponował licznym (ok. 17 tys.), ale niezdyscyplinowanym wojskiem. 4 sierpnia 1578 zginął w bitwie pod Alcácer-Quibir[1]. Była to najtragiczniejsza bitwa w dziejach Portugalii. Wojska Mulaja Abd al-Malika były dwukrotnie liczniejsze, więc Portugalczycy byli bez szans. Wojna pochłonęła połowę rocznych dochodów państwa.

Ciała Sebastiana nie odnaleziono, co zapoczątkowało sebastianizm – jeden z podstawowych mitów konstytuujących portugalską świadomość, według którego lud portugalski przez stulecia wierzył w powrót króla na białym koniu i wyzwolenie spod hiszpańskiego jarzma. Odtąd Sebastian został nazwany "O Encoberto" – król w ukryciu. Śmierć Sebastiana zakończyła dynastię Aviz i spowodowała utratę suwerenności na 60 lat.

Sebastian nie był żonaty i nie miał dzieci. Po jego śmierci chwilowo na tronie zasiadł Henryk, kardynał, który jednak zmarł bezdzietnie w 1580.

PrzypisyEdytuj