Sebastian Sala

Sebastian Sala (ur. po 1587[1] w Lugano, zm. przed 11 czerwca[1] 1653[2] w Krakowie[1]) – włoski murator i rzeźbiarz urodzony w Szwajcarii, działający w Polsce, reprezentant wczesnego baroku pierwszej połowy XVII wieku[2].

ŻyciorysEdytuj

Pochodził z Lugano. Urodził się jako syn Antonia i Franceschi. Mógł studiować sztukę w Rzymie lub Mediolanie, na co wskazuje analiza jego stylu[1]. Od około 1623 przebywał w Krakowie, a w 1630 był tam już mieszczaninem (uzyskał obywatelstwo miejskie). Od 1634 do 1652 występował jako murator w krakowskim cechu muratorów i kamieniarzy (w 1635 wybrano go starszym cechu, a funkcję tę pełnił, z przerwami, w latach 1640-1641 i 1650-1652[1]). Współpracował z Giovannim Trevano i Konstantym Trencallim. Po śmierci Trevana zyskał status architekta zamkowego. Nadzorował prace budowlane na Wawelu i w pałacu w Łobzowie. Nie są znane jego samodzielne prace architektoniczne[2]. W 1633 wykonał dekorację kamieniarską kaplicy św. Władysława (obecnej św. Benedykta) w kościele ojców kamedułów na Bielanach. W 1649 przerobił bramki ogrodzenia przy katedrze wawelskiej[1].

Tworzył również rzeźbę monumentalną. Około 1637 wykonał nagrobek rodziny Oppersdorfów w kościele parafialnym w Głogówku. W latach 1638-1640 wystawił monumentalny pomnik grobowy prymasa Wawrzyńca Gembickiego w gnieźnieńskiej katedrze. W tych latach nawiązał kontakty z rodziną Opalińskich. Wykonał dla niech rzeźby zamku w Szubinie (niezachowane) oraz nagrobek wojewody Piotra Opalińskiego (obiekt powstał w Krakowie w 1641, a w 1642 został posadowiony w Sierakowie). W 1643 przekazał Krzysztofowi Opalińskiemu projekt ołtarza dla kościoła we Włoszakowicach (zachowany tam ołtarz z połowy XVII wieku jest zapewne zrobiony w oparciu o te plany). W 1644 kapituła gnieźnieńska zawarła z nim kontrakt na stworzenie nowego, marmurowego mauzoleum św. Wojciecha, według projektu Konstantego Tencallego. Dzieło to rozpoczął, ale przerwała je jego śmierć[2]. W lipcu 1649 rozpoczął prace przy monumentalnym nagrobku księcia Jerzego Rakoczego I w katedrze w Gyulafehérvár (zachowany), w związku z czym odbył dwie podróże do Siedmiogrodu (1649 oraz 1652). Obiekt ukończył w kwietniu 1652, za co wynagrodzono go sumą 6000 florenów polskich, bardzo wysoką, jak na owe czasy[1].

Oprócz tego, na podstawie analizy stylowej, przypisywane są mu liczne inne dzieła sztuki, m.in.:

Zmarł w Krakowie podczas zarazy[1].

RodzinaEdytuj

Miał żonę Reginę (prawdopodobnie pochodzącą z Włoch). Miał z nią troje dzieci: Katarzynę, Jana i Karola[1].

PrzypisyEdytuj

  1. a b c d e f g h i j Culture.pl, Sebastian Sala
  2. a b c d Barbara Lenard, Aniela Sławska, Sieraków, Wydawnictwo Poznańskie, 1973, s. 64