Otwórz menu główne

Sergiusz Abżółtowski

polski lotnik

Sergiusz Abżółtowski (ur. 24 czerwca 1890, zm. 1939) – pułkownik dyplomowany pilot Wojska Polskiego.

Sergiusz Abżółtowski
Ilustracja
pułkownik dyplomowany pilot pułkownik dyplomowany pilot
Data i miejsce urodzenia 24 czerwca 1890
Imperium Rosyjskie
Data i miejsce śmierci 1939
Polska
Przebieg służby
Siły zbrojne Armia Imperium Rosyjskiego
Wojsko Polskie
Siły Powietrzne RP
Jednostki 3 Pułk Lotniczy
Stanowiska dowódca pułku lotniczego
Główne wojny i bitwy I wojna światowa
wojna polsko-bolszewicka
Odznaczenia
PilotPolowy.jpg
Krzyż Walecznych (1920-1941, dwukrotnie) Złoty Krzyż Zasługi Medal Niepodległości Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921 Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości Odznaka Honorowa Ligi Obrony Powietrznej i Przeciwgazowej Kawaler Orderu Narodowego Legii Honorowej (Francja) Medal Pamiątkowy Wielkiej Wojny (Francja) Medal Zwycięstwa

Spis treści

ŻyciorysEdytuj

Syn Polaka – generała rosyjskiego (katolika) i matki Rosjanki (prawosławnej)[1].

Ukończył Michajłowską Szkołę Artylerii w Petersburgu, w 1910 roku przydzielono go do 2 pułku pskowskich dragonów. W październiku 1913 roku mianowano go dowódcą 2 baterii I dywizjonu konno-górskiej artylerii. W sierpniu 1914 roku został komendantem dywizjonowej szkoły podoficerskiej. Od 14 września 1914 roku służył na froncie. W grudniu 1915 roku przeniesiono go do 1 baterii 6 Brygady Artylerii Ciężkiej. Później trafił do lotnictwa. Służył w charakterze obserwatora w 2 Niszczycielskim Oddziale Lotniczym. Później przeszkolił się na pilota w Sewastopolu. Dowodził 5 Niszczycielskim Oddziałem Lotniczym. Służbę w rosyjskich siłach powietrznych zakończył w stopniu kapitana pilota i z nalotem 82 godzin[2].

W 1918 w Stanach Zjednoczonych Ameryki razem z kpt. Jerzym Kossowskim zgłosił się ochotniczo do Armii Polskiej we Francji jako szeregowy aby dostać się do Armii Hallera. Początkowo skierowany został do obozu w Sillé-le-Guillaume. W lipcu tego roku przeniesiony został do Szkoły Lotniczej w Dijon, a następnie do Szkoły Lotniczej w Longvie i Szkoły Wyższego Pilotażu w Pau.

Na początku 1919 objął kolejno funkcje pomocnika do spraw technicznych i dowódcy lotnictwa Armii Polskiej we Francji. Kiedy wybuchła wojna polsko-bolszewicka został mianowany szefem lotnictwa Frontu Południowo-Zachodniego i Środkowego. Później pełnił funkcję zastępcy Szefa Lotnictwa Polowego. 25 listopada 1920 został mu zatwierdzony stopień majora wojsk lotniczych z dniem 1 kwietnia 1920[3].

W latach 1921–1922 był słuchaczem I Kursu Doszkolenia Wyższej Szkoły Wojennej w Warszawie.

1 grudnia 1924 roku Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej Stanisław Wojciechowski na wniosek Ministra Spraw Wojskowych generała dywizji Władysława Sikorskiego awansował go na pułkownika ze starszeństwem z dniem 15 sierpnia 1924 roku i 2. lokatą w korpusie oficerów aeronautyki[4].

Od maja 1925 do czerwca 1929 dowodził 3 Pułkiem Lotniczym w Poznaniu-Ławicy. W 1929 roku przeniesiony został w stan spoczynku.

Po przewrocie majowym 1926 roku wciągnięty przez płk. Ludomiła Rayskiego, ówczesnego dowódcę lotnictwa, na tzw. „listę kondotierów” (oficerów starszych zasługami wojennymi i stażem w lotnictwie)[1]. Płk Rayski (następnie generał brygady) w związku z pochodzeniem ochrzcił go „Moskalem”, co, mimo zasług wojennych, spowodowało w ramach czystek w armii po przewrocie majowym, zwolnienie do rezerwy w wieku 39 lat[1].

Płk Abżółtowski był dużej klasy teoretykiem wojskowo-lotniczym. Bardzo płodnym pisarzem, twórcą piśmiennictwa lotniczego. W 1921 wydał Taktykę lotnictwa. Był redaktorem Regulaminów lotniczych, twórcą polskiej operacyjnej myśli lotniczej[1].

PublikacjeEdytuj

Autor szeregu publikacji fachowych:

  • Doktryna i organizacja lotnictwa (1932),
  • O niebezpieczeństwie lotniczym i obronie przeciwlotniczej kraju (1934),
  • O niebezpieczeństwie lotniczym (1937).

OdznaczeniaEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. a b c d Marian Romeyko: Przed i po maju. s. 550-551.
  2. M. Niestrawski, Abżółtowski Sergiusz, dostępny na stronie internetowej https://www.infolotnicze.pl/2013/06/11/sergiusz-abzoltowski/; [dostęp 19 października 2013, godz. 11.46]
  3. „Dziennik Personalny” (R.1, Nr 47), MSWojsk , 8 grudnia 1920, s. 1321.
  4. Dziennik Personalny M.S.Wojsk. Nr 131 z 17.12.1924 r.
  5. a b c d e f g h Stanisław Łoza (red.): Czy wiesz kto to jest?. Wyd. II popr. Warszawa: Główna Księgarnia Wojskowa, 1938, s. 2-3.
  6. Rozkaz Ministra Spraw Wojskowych L. 1987 z 1921 r. (Dziennik Personalny z 1921 r. Nr 39, poz. 1831)
  7. Rozkaz Ministra Spraw Wojskowych L. 2033 z 1921 r. (Dziennik Personalny z 1921 r. Nr 40, poz. 1854, s. 1553)
  8. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 15 z 11 listopada 1928 roku, s. 435.
  9. Piętnastolecie L. O. P. P.. Warszawa: Wydawnictwo Zarządu Głównego Ligi Obrony Powietrznej i Przeciwgazowej, 1938, s. 279.
  10. Rozkaz Ministra Spraw Wojskowych L. 1717 z 28 maja 1921 r. (Dziennik Personalny z 1921 r. Nr 29, poz. 1208)

BibliografiaEdytuj