Otwórz menu główne

Sharon Stone

aktorka amerykańska

Sharon Vonne Stone[1][2] (ur. 10 marca 1958 w Meadville) – amerykańska aktorka, producentka filmowa i modelka. Była nominowana do Oscara dla najlepszej aktorki pierwszoplanowej i otrzymała Złoty Glob dla najlepszej aktorki w filmie dramatycznym za rolę Ginger w filmie Martina Scorsese Kasyno (1995).

Sharon Stone
Ilustracja
Sharon Stone (2017)
Imię i nazwisko Sharon Vonne Stone
Data i miejsce urodzenia 10 marca 1958
Meadville (Pensylwania)
Zawód aktorka, modelka, producentka filmowa
Współmałżonek Michael Greenburg
(1984-1987; rozwód)
Phil Bronstein
(1998-2004; rozwód)
Lata aktywności od 1980
Odznaczenia
Kawaler Orderu Narodowego Legii Honorowej (Francja)

Po występach jako modelka w reklamach telewizyjnych i reklamach publikowanych, zadebiutowała na kinowym ekranie jako statystka w komediodramacie Woody’ego Allena Wspomnienia z gwiezdnego pyłu (1980). Swoją pierwszą większą rolę zagrała w horrorze Wesa Cravena Śmiertelne błogosławieństwo (1981), a potem wystąpiła w filmach takich jak Różnice nie do pogodzenia (1984), Kopalni króla Salomona (1985), Zimna stal (1987), Szalony Jackson (1988) i Nico (1988)[3].

Szerszą popularność zdobyła dzięki udziałowi w filmie science-fiction Paula Verhoevena Pamięć absolutna (1990). Status światowej gwiazdy filmowej i symbolu seksu przyniosła jej kreacja femme fatale Catherine Tramell w dreszczowcu erotycznym Verhoevena Nagi instynkt (1992), za którą po raz pierwszy w swej karierze zdobyła nominację do Złotego Globu dla najlepszej aktorki w filmie dramatycznym. Kolejne nominacje do Złotego Globu przyniósł jej występ w komediodramacie Potęga przyjaźni (1998) i komedii Muza (1999) w reżyserii Alberta Brooksa. Wystąpiła w filmach takich jak Sliver (1993), Specjalista (1994), Szybcy i martwi (1995), Cena nadziei (1996), Kula (1998), Kobieta-Kot (2004), Broken Flowers (2005), Alpha Dog (2006), Nagi instynkt 2 (2006), Bobby (2006), Królowa XXX (2013), Casanova po przejściach (2013) i The Disaster Artist (2017). W 1995 odsłoniła swoją gwiazdę w Alei Gwiazd na bulwarze w Hollywood. W 2005 we Francji otrzymała Order Sztuki i Literatury. W 2019, podczas gali „GQ”, odebrała nagrodę Kobiety Roku[4].

Na szklanym ekranie Stone wystąpiła w miniserialu Wojna i pamięć (1987) i dramacie HBO Gdyby ściany mogły mówić 2 (2000) oraz serialach: Prawo i porządek: sekcja specjalna (2010) i Agent X (2015). Za postać Sheili Carlisle w trzech odcinkach serialu Kancelaria adwokacka (2003) zdobyła Emmy w kategorii „wybitny gościnny występ aktorki - serial dramatyczny”.

ŻyciorysEdytuj

Wczesne lataEdytuj

Urodziła się w miasteczku Meadville[1][5] w stanie Pensylwania jako drugie z czworga dzieci Dorothy Marie (z domu Lawson; ur. 1933), księgowej, i Josepha Williama „Joego” Stone’a II (1930–2009), producenta narzędzi i matryc oraz pracownika fabryki[6]. Wychowywała się z dwoma braćmi - starszym Michaelem (ur. 1951) i młodszym Patrickiem (ur. 1965) oraz młodszą siostrą Kelly (ur. 1961).

Ze względu na wysoki iloraz inteligencji (154 IQ[7]) władze szkolnego okręgu Saegertown nalegały na przyspieszenie edukacji Sharon. Już w wieku pięciu lat zaczęła uczęszczać do szkoły podstawowej[8]. W 1975 ukończyła liceum Saegertown High School[9] w Saegertown w hrabstwie Crawford. Będąc jeszcze w szkole średniej, w 1973 zaczęła brać udział w zajęciach na Edinboro University of Pennsylvania – wybrała tam literaturoznawstwo; później, jako drugi główny przedmiot studiów, obrała architekturę nowożytną. Stone, zainspirowana Hillary Clinton, powróciła na Uniwersytet w Edynburgu, aby ukończyć studia w 2016[10].

Występowała w szkolnych przedstawienia teatralnych. Według Richarda Bakera, ówczesnego zastępcy dyrektora liceum w Saegertown, Na scenie od początku robiła wrażenie bardzo pewnej siebie, miała w sobie tę jakąś iskrę. Nic jednak nie wskazywało na to, że wyrośnie z niej najseksowniejsza gwiazda światowego kina. Przez myśl mi to nie przeszło[11].

Początki karieryEdytuj

W 1975 wygrała w okręgowym konkursie piękności i otrzymała tytuł Miss Hrabstwa Crawford (Pensylwania), a następnie w wieku 17 lat wzięła udział w wyborach Miss Pensylwanii. Nie zajęła w nich żadnego punktowanego miejsca; jeden z jurorów zasugerował jednak, że powinna zacząć karierę modelki. W 1977 Stone opuściła Meadville i przeniosła się do New Jersey[12]. Wkrótce podpisała kontrakt z agencją modelek Eileen Ford Models w Nowym Jorku. Wzięła udział w kilkudziesięciu reklamówkach, reklamowała m.in. sieć barów Burger King oraz produkty do makijażu i kosmetyki dla kobiet firmy Maybelline. Mieszkając w Europie postanowiła zostać aktorką[12]. W 1979 zrezygnowała z pracy modelki i zamieszkała w Los Angeles. Zarobione pieniądze inwestowała w kursy aktorskie. Cały czas podnosiła swoje kwalifikacje aktorskie – brała udział w Warsztatach Aktorskich Tracy Roberts i Warsztatach Improwizacji Komediowej Harveya Lembecka. Pobierała prywatne lekcje u Allana Richa.

Kariery modelki Sharon Stone nie wspominała najlepiej: Poddano mnie ścisłemu reżimowi. Nie pozwalano przynieść do mieszkania nawet butelki wody sodowej. Pić wolno mi było tylko czystą wodę, a jeść wyłącznie krakersy. Cóż, byłam tęgą wiejską dziewuchą, a one próbowały zbić ze mnie cały ten tłuszcz. (...) Nareszcie zaczęłam brać udział w pokazach; najpierw wynajęłam mieszkanie w śródmieściu Nowego Jorku, a potem przeniosłam się do Europy – w dalszym ciągu pracowałam na wybiegu. Tam, we Włoszech, tak mnie prześladowali miejscowi playboye, że w końcu zadałam sobie pytanie: Czy ja naprawdę muszę to robić? Spakowałam manatki i wróciłam do Nowego Jorku, by stanąć w długiej kolejce do filmu Woody’ego Allena[13]

W 1980 zadebiutowała na kinowym ekranie jako statystka w komediodramacie Woody’ego Allena Wspomnienia z gwiezdnego pyłu[14], gdzie pojawiła się jako „piękna dziewczyna w pociągu”, nie wypowiedziała ani jednego słowa, całowała tylko głównego bohatera Sandy’ego Batesa (granego przez samego Allena) przez szybę wagonu. Rok później w horrorze Wesa Cravena Śmiertelne błogosławieństwo (1981) zagrała postać modelki-narkomanki, którą śledzi psychopatyczny morderca. Zauważona w filmie Allena przez francuskiego reżysera Claude’a Leloucha zagrała epizodyczną rolę w jego dramacie Jedni i drudzy (Les Uns et les Autres, 1982) u boku Jamesa Caana, Geraldine Chaplin, Fanny Ardant i Daniela Olbrychskiego. Wystąpiła też w serialach: NBC Bay City Blues (1983-1984) w roli Cathy St. Marie, żony znanego gracza baseballa (Patrick Cassidy) z Michaelem Nouri, Kenem Olinem i Dennisem Franzem, NBC Remington Steele (1983) jako Jillian Montague, CBS Mike Hammer (1984) - odc. „Sceny w mroku” (Shots in the Dark) jako Julie Elandz ze Stacym Keachem, Donem Stroudem i Jeffem Conawayem oraz CBS Magnum (1984) - odc. „Echa umysłu” (Echoes of the Mind), gdzie grała identyczne bliźniaczki Diane Dupres i Deirdre Dupres, a jedna z nich zainteresowana była postacią prywatnego detektywa Thomasa Magnuma (Tom Selleck)[12].

Po raz pierwszy zwróciła na siebie uwagę krytyków w komediodramacie Charlesa Shyera Różnice nie do pogodzenia (1984), gdzie zagrała początkującą gwiazdeczkę filmową, która rozbija małżeństwo głównych bohaterów (Ryan O’Neal i Shelley Long). Za rolę tę Sharon Stone otrzymała sporo przychylnych recenzji; była to jej najlepiej przyjęta przez krytyków rola w latach 80. XX wieku. Sama aktorka stwierdziła później: Film wydawał mi się szalenie zabawny, a praca nad nim sprawiała prawdziwą przyjemność. Otrzymałam za tę rolę mnóstwo gratulacji i pochwał, zebrałam wspaniałe recenzje, szkoda tylko, że w tym właśnie czasie źle pokierowano moją karierę. Popełniono błędy, które kosztowały mnie wiele lat pracy w różnych parszywych filmach[15].

Po występie w filmie telewizyjnym NBC Gra o wszystko w Las Vegas (1984) z udziałem Rocka Hudsona wyjechała do Zimbabwe, gdzie miano kręcić nową adaptację powieści H. Ridera Haggarda Kopalnie króla Salomona. Zdjęcia rozpoczęły się 6 stycznia 1985. Od razu postanowiono nakręcić dwa filmy – obok Kopalni króla Salomona realizowano jego kontynuację zatytułowaną Allan Quatermain i zaginione miasto złota. Stone wcieliła się w postać Jasse Huston, która – szukając swojego ojca, zaginionego w Afryce profesora archeologii – wynajmuje łowcę przygód, Allana Quatermaina, granego przez Richarda Chamberlaina. Scenariusze obu filmów okazały się kiepskie; poza tym ekipa filmowa miała do czynienia z licznymi problemami: niepokojami politycznymi w Zimbabwe, nienotowanymi od dawna gwałtownymi burzami, wiszącą nad filmowcami groźbą malarii. Stone nie wspominała najlepiej okresu spędzonego w Afryce: Wiem, że zachowywałam się jak jędza. Ale gdy się weźmie pod uwagę, że straciłam rok życia w Afryce, i to tylko po to, żeby się pokazać w czymś takim jak „Kopalnie króla Salomona” i „Allan Quatermain” to chyba miałam prawo być wkurzona...[16]. Za rolę w Allanie Quatermainie... otrzymała pierwszą w swojej karierze nominację do Złotej Maliny w kategorii „najgorsza aktorka”.

Po powrocie do Stanów Zjednoczonych życie zawodowe Sharon Stone nie wyglądało najlepiej. Zgłosiła swoją kandydaturę do głównej roli w Fatalnym zauroczeniu, jednak nie została dopuszczona nawet do przesłuchania. Nie udało się jej zagrać ani reporterki Vicki Vale w Batmanie (rola ta przypadła Kim Basinger), ani Breathless Mahoney w Dicku Tracym (tę rolę zagrała Madonna). W 1986 wystąpiła w nietypowej dla siebie roli kompozytora i wykonawcy muzyki filmowej w Parting Glances (piosenki „Obsession” i „Slow Down”). Mimo trudności, starała się występować w możliwie największej liczbie filmów; spośród nich na uwagę zasługuje popularna komedia Akademia policyjna 4 (1987), Nico (1988, ekranowy debiut Stevena Seagala) oraz film sensacyjny Szalony Jackson (1988), którego producentem był Joel Silver (mający na koncie sukcesy m.in. Zabójczej broni i Szklanej pułapki). W miniserialu ABC Wojna i pamięć (1987) wystąpiła jako Janice Henry. Po roli Casey Cantrell w Łzach w deszczu (1988) otrzymała tak zjadliwe recenzje, że wiele znanych osób nadesłało jej pocieszające listy, kwiaty i podarunki[17].

Współpraca z VerhoevenemEdytuj

 
Sharon Stone (1991)

W 1990 została dostrzeżona została przez krytykę i publiczność jako Lori Quaid w sensacyjnym filmie fantastycznonaukowym Pamięć absolutna z Arnoldem Schwarzeneggerem w reżyserii Paula Verhoevena. Początkowo chciała odrzucić ofertę zagrania w tym filmie, jednak przekonało ją nazwisko holenderskiego reżysera Verhoevena. W ramach przygotowań do tej roli uczyła się taekwondo.

W lipcu 1990 jej zdjęcia pojawiły w magazynie „Playboy[18]; Stone twierdziła, że zgodziła się na rozbieraną sesję jedynie ze względów finansowych. Według relacji fotografa Phillipa Dixona Miała pomysły bardziej ryzykowne od moich. Potrafiła wspiąć się na wąską drabinę w kilkunastocentymetrowych szpilkach. Poza nimi miała na sobie już tylko majteczki. Dwanaście metrów wysokości, a ona bez mrugnięcia okiem wdrapała się aż na sam szczyt! Zrobiła wszystko, bylebyśmy odnieśli sukces. Pozowała jak profesjonalistka[19].

W ciągu dwóch lat po sukcesie Pamięci absolutnej Sharon Stone zagrała w pięciu niskobudżetowych filmach. Prawdziwym przełomem w jej karierze stała się rola biseksualnej pisarki Catherine Tramell w dreszczowcu erotycznym Paula Verhoevena Nagi instynkt (1992). Do historii przeszła scena przesłuchania, kiedy w tyleż zmysłowy, co wyuzdany sposób założyła nogę na nogę. Stone została doceniona przez krytykę, została uhonorowana MTV Movie Awards dla najlepszej aktorki, była nominowana do Złotego Globu dla najlepszej aktorki w filmie dramatycznym, Saturna w kategorii najlepsza aktorka i nagrody niemieckiego dwutygodnika dla młodzieży „Bravo”, ale także okrzyknięto ją symbolem seksu. MTV przyznało jej tytuł „Najatrakcyjniejszej Kobiety Roku 1993”.

Po Nagim instynkcie została wymieniona przez magazyn „People” jako jedna z 50. najpiękniejszych osób na świecie. W 1992 fotograf George Hurrell wykonał serię zdjęć Stone, Sherilyn Fenn, Juliana Sandsa, Raquel Welch, Erica Robertsa i Seana Penna.

W 1995 Paul Verhoeven chciał Stone zaangażować do roli Cristal Connors w swoim dramacie erotycznym Showgirls. W efekcie postać tę zagrała Gina Gershon. W 2001 Stone miała zagrać główną rolę w biografii o niemieckiej reżyserce filmowej Leni Riefenstahl. Przyszły reżyser, Paul Verhoeven i sama Riefenstahl, faworyzowali Stone, aby przedstawiła Riefenstahl w filmie. Verhoeven, z którym Stone wcześniej pracowała, wycofał się z projektu, podobno dlatego, że chciał zatrudnić droższego scenarzystę niż producenci[12].

Rozwój karieryEdytuj

Jedną z najważniejszych w jej karierze była rola Ginger w filmie Kasyno w reżyserii Martina Scorsese w 1995; w 1996 za tę rolę otrzymała Złoty Glob oraz nominację do Oscara w kategorii „najlepsza aktorka”.

W 1995 debiutowała jako producentka filmem Szybcy i martwi, w reżyserii Sama Raimiego. Zagrała w nim też rolę Ellen, chcącej zemścić się na Herodzie, granym przez Gene’a Hackmana szeryfie miasteczka Redemption. Stone za rolę w Szybkich i martwych zdobyła nominację do nagrody Saturna w kategorii „najlepsza aktorka”.

W listopadzie 1995 Stone odsłoniła swoją gwiazdę w Alei Gwiazd na bulwarze w Hollywood, z siedzibą pod 6925 Hollywood Blvd. W tym samym roku magazyn „Empire” wybrał jedną ze stu najseksowniejszych gwiazd w historii filmu. W październiku 1997 znalazła się w gronie stu najlepszych gwiazd filmowych wszech czasów[20].

Pod koniec lat 90. XX wieku Sharon Stone była dwukrotnie nominowana do Złotego Globu – po raz pierwszy w kategorii „najlepsza aktorka drugoplanowa” za rolę w Potędze przyjaźni − ekranizacji powieści Rodmana Philbricka, po raz drugi w kategorii „najlepsza aktorka w musicalu lub komedii” za rolę w Muzie Alberta Brooksa, gdzie obok Stone i samego reżysera wystąpiła Andie MacDowell.

Role we wspomnianych filmach przeplatała słabszymi występami. W 1994 za rolę w Sliverze otrzymała drugą w karierze nominację do Złotej Maliny; za rolę w sensacyjnym Specjaliście, w którym partnerował jej Sylvester Stallone, zdobyła aż dwie takie antynagrody – w kategorii „najgorsza aktorka” (także za film Na rozstaju) i „najgorszy duet filmowy”. Kolejne filmy również spotkały się z chłodnym przyjęciem krytyki; role w remake’u Widma Henri-Georges’a Clouzota zatytułowanym Diabolique, dramacie Cena nadziei w reżyserii Bruce’a Beresforda oraz thrillerze Gloria przyniosły jej następne nominacje do Złotych Malin.

W 2000 po raz pierwszy od dwunastu lat wystąpiła w filmie telewizyjnym HBO Gdyby ściany mogły mówić 2, określanym przez krytykę mianem pornograficznym[21]. Rola lesbijki Fran przyniosła jej nagrodę organizacji Human Rights Campaign, walczącej o prawa mniejszości seksualnych.

 
Sharon Stone (2007)

W 2004 powróciła do ról kinowych, występując w filmie Kobieta-Kot, który okazał się artystyczną i komercyjną porażką. Rok 2005 należał do udanych w karierze Stone. Zagrała w Broken Flowers Jima Jarmuscha, zbierając za ten występ pochlebne recenzje; otrzymała także nagrodę specjalną za wkład w rozwój światowego kina na Festiwalu Filmowym w Karlowych Warach.

W 2006 wystąpiła w oczekiwanym sequelu Nagiego instynktu. Nagi instynkt 2 nie przyniósł spodziewanych zysków (39 milionów dolarów przy budżecie w wysokości 70 milionów), został surowo oceniony przez krytyków, a Stone przyniósł drugą w karierze Złotą Malinę.

Stone angażuje się w działalność charytatywną, propaguje ideę adopcji, wspiera Ruch Obrony Praw Człowieka oraz walczy o prawa mniejszości homoseksualnych[20].

Życie prywatneEdytuj

W 2011 podczas rozmowy z Piersem Morganem w CNN Sharon Stone zdementowała plotki i ucięła spekulacje, że jej pierwszym mężem był George Howe Englund, Jr.[22], syn aktorki Cloris Leachman. Nie wspomina też o tym małżeństwie Douglas Thompson, autor biografii Sharon Stone[23].

18 sierpnia 1984 w Erie poślubiła Michaela Greenburga[24], producenta serialu MacGyver. 26 października 1986 Greenburg wyprowadził się z ich mieszkania; rozwiedli się 20 stycznia 1987[24].

Spotykała się z Brentem Huffem. W lutym 1992 była związana z Dwightem Yoakamem[24], amerykańskim muzykiem i aktorem, a w latach 1993-1994 z producentem filmowym Williamem J. MacDonaldem[24].

14 lutego 1998 wyszła za mąż za Phila Bronsteina, wydawcę prasowego. Kolejne małżeństwo Stone zakończyło się rozwodem 29 stycznia 2004, po tym, gdy Bronsteina „przerosło” wspieranie żony po krwotoku podpajęczynówkowym, który przeszła w 29 września 2001[25].

Sharon Stone ma trzech adoptowanych synów: Rona Josepha Bronsteina (ur. 2000), Lairda (ur. 2005) i Quinna (ur. 2006).

FilmografiaEdytuj

BibliografiaEdytuj

  • B. Kosecka, Sharon Stone (w:) Słownik filmu pod red. R. Syski, Kraków 2005, ​ISBN 83-7389-981-2​, s. 407.
  • D. Rymuza, Życie zaczyna się po czterdziestce, „Kultura” (dodatek do Dziennika Polska-Europa-Świat), nr z dn. 23.03.2007, s. 3-4.
  • Thompson Douglas, Sharon Stone, Katowice 1996.

PrzypisyEdytuj

  1. a b Sharon Vonne Stone - Genealogy (ang.). Geni. [dostęp 2019-11-10]. [zarchiwizowane z tego adresu (2019-11-10)].
  2. Personalidade: Sharon Stone (EUA) (port.). InterFilmes.com. [dostęp 2019-11-10].
  3. Sharon Stone (wł.). MYmovies.it. [dostęp 2019-11-10].
  4. 61-letnia Sharon Stone odtworzyła scenę z „Nagiego instynktu” (pol.). „Wprost”. [dostęp 2019-11-10]. [zarchiwizowane z tego adresu (2019-11-10)].
  5. Sharon Stone, Film Actress (1958–) (ang.). biography.com. [dostęp 2019-11-10]. [zarchiwizowane z tego adresu (2019-11-10)].
  6. Sharon Stone Biography (1958-) (ang.). Film Reference. [dostęp 2019-11-10].
  7. D. Thompson, Sharon Stone, s. 25; D. Rymuza, Życie zaczyna się po czterdziestce, s. 3.
  8. Sharon Stone - Actor (rum.). CineMagia.ro. [dostęp 2019-11-10].
  9. Sharon Stone Pictures (ang.). FanPix.Net. [dostęp 2019-11-10].
  10. Warren Manger (2018-03-18): Sharon Stone hails reaching 60 her "greatest achievement" after devastating stroke 'left her fearing she'd make 50' (ang.). „The Mirror”. [dostęp 2019-11-10]. [zarchiwizowane z tego adresu (2019-11-10)].
  11. Cyt. za: D. Thompson, Sharon Stone, s. 31.
  12. a b c d Sharon Stone (ang.). Listal. [dostęp 2019-11-10].
  13. Cyt. za: D. Thompson, Sharon Stone, s. 33.
  14. Sharon Stone (10 de Março de 1958) (port.). Filmow.com. [dostęp 2019-11-10].
  15. Cyt. za: D. Thompson, Sharon Stone, s. 43.
  16. Cyt. za: D. Thompson, Sharon Stone, s. 55.
  17. D. Thompson, Sharon Stone, s. 81.
  18. Sharon Stone (cz.). ČSFD.cz. [dostęp 2019-11-10].
  19. Cyt. za: D. Thompson, Sharon Stone, s. 97.
  20. a b Sharon Stone Trivia (ang.). FamousFix. [dostęp 2019-11-10].
  21. Drago (2018-07-16): Sharon Stone And Ellen De Generes Lesbo Sex In If These Walls Could Talk 2 Movie (ang.). Scandal Planet. [dostęp 2019-11-10]. [zarchiwizowane z tego adresu (2019-11-10)].
  22. Stone: 'I haven't been married three times!' (ang.). „Daily Express”. [dostęp 2019-11-10]. [zarchiwizowane z tego adresu (2019-11-10)].
  23. D. Thompson, Sharon Stone, Katowice 1996.
  24. a b c d Sharon Stone Dating History (ang.). FamousFix. [dostęp 2019-11-10]. [zarchiwizowane z tego adresu (2019-11-10)].
  25. Kalina Mróz (2018-03-03): Udar nie tylko w podeszłym wieku. Syndrom Sharon Stone (pol.). „Gazeta Wyborcza”. [dostęp 2018-07-30]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-07-30)].

Linki zewnętrzneEdytuj