Otwórz menu główne

Sieniawa (powiat krośnieński)

wieś w województwie podkarpackim
Ten artykuł dotyczy wsi w woj. podkarpackim. Zobacz też: Sieniawa (ujednoznacznienie).

Sieniawawieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie krośnieńskim, w gminie Rymanów[4]. Leży przy drodze z Rymanowa do Bukowska.

Sieniawa
Sieniawa i Jezioro Sieniawskie
Sieniawa i Jezioro Sieniawskie
Państwo  Polska
Województwo podkarpackie
Powiat krośnieński
Gmina Rymanów
Liczba ludności (2011) 1079[1][2]
Strefa numeracyjna 13
Kod pocztowy 38-480[3]
Tablice rejestracyjne RKR
SIMC 0359020
Położenie na mapie gminy Rymanów
Mapa lokalizacyjna gminy Rymanów
Sieniawa
Sieniawa
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Sieniawa
Sieniawa
Położenie na mapie województwa podkarpackiego
Mapa lokalizacyjna województwa podkarpackiego
Sieniawa
Sieniawa
Położenie na mapie powiatu krośnieńskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu krośnieńskiego
Sieniawa
Sieniawa
Ziemia49°33′43″N 21°55′40″E/49,561944 21,927778
Dawna cerkiew greckokatolicka
Stary cmentarz przykościelny
Stromy brzeg zalewu

W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa krośnieńskiego.

Spis treści

Części wsiEdytuj

Integralne części wsi Sieniawa[5][4][6]
SIMC Nazwa Rodzaj
0359037 Brzeg część wsi
0359043 Gniewoszówka część wsi

GeografiaEdytuj

Wieś położona jest u podnóża Wzgórz Rymanowskich, przy drodze wojewódzkiej 889 z Rymanowa, przez Bukowsko do Szczawnego. Droga ta łączy się z drogą wojewódzką 892 prowadzącą przez Radoszyce na Słowację. Na terenie wsi znajduje się także zapora na rzece Wisłok, tworząca sztuczny zbiornik Jezioro Sieniawskie o powierzchni 130 ha.

HistoriaEdytuj

Dokumenty wymieniają Sieniawę w 1437 r. Wieś została założona w roku 1438 i należała do Dobiesława z Sienna h. Dębno, zm. 1440, kasztelana wojnickiego (1411–1433), lubelskiego (1433), sandomierskiego (1435), starosty krakowskiego(1438), uczestnika bitwy pod Grunwaldem i dowódcy oblężenia Malborka, budowniczego nowego zamku w Rymanowie.

W 1441 r., po śmierci Dobiesława, właścicielką Sieniawy została jego żona, Katarzyna Gorajska Oleśnicka, która pisała się już „z Rymanowa”, a następnie właścicielami zostali; syn Andrzej Sienieński i wnuk Wiktoryn.

W XVIII wieku Ossolińscy zaangażowani w powstaniu konfederacji, byli właścicielami tej miejscowości i z mieszkańcami wyruszali do boju by bić zaborców.

W dniach 6 i 7 lipca 1768 roku odbył się na polach pomiędzy Sieniawą a Rymanowem generalny zjazd szlachty sanockiej i dukielskiej, który skupił około 6000 ludzi. Ogłoszono akt przystąpienia do konfederacji Ziemi Sanockiej, a na marszałka wybrano Jakuba Ignacego Bronickiego, dziedzica Nowotańca. Spod Sieniawy po złożeniu przysięgi ruszył nowo wybrany marszałek z Konfederatami przez Krosno do Krakowa.

W 1794 Sieniawa została sprzedana przez ówczesną właścicielkę tych dóbr, Teresę z Ossolińskich Potocką, jednemu z byłych przywódców konfederacji barskiej na Podkarpaciu, Michałowi Ostaszewskiemu. Od 1799 roku właścicielką była córka Michała, Anna Ostaszewska (ur. 1768), zamężna za Tomaszem Sikorskim (1743–1808). Po Tomaszu i Marii Sikorskich majętność tę odziedziczyły ich dwie córki: Maria Sikorska, zamężna 1 voto za Rochem bar. Bobowskim (ur. 1796), 2 voto za Henrykiem Wincentym Kurdwanowskim (ur. 1802), i Ludwika z Sikorskich Piotrowska. W 1841 roku Ludwika z Sikorskich Piotrowska zrzekła się swej części na rzecz siostry, Marii. W połowie XIX wieku właścicielką posiadłości tabularnej w Sieniawie była Maria(nna) Kurdwanowska[7]. Po Marii z Sikorskich 1 voto Bobowskiej 2 voto Kurdwanowskiej wieś tę odziedziczyła w 1867 roku jej córka, Wanda bar. Bobowska, zamężna za Eustachym hr. Dembińskim (1802–1878), która z kolei darowała te dobra w 1883 roku swemu synowi, Zdzisławowi hr. Dembińskiemu (1851–1891). W 1891 majątek w Sieniawie zakupił Włodzimierz Gniewosz (1838–1909), syn Aleksandra Gniewosza i Karoliny z Ostaszewskich, który z małżeństwa z Marią Krzeczunowicz miał syna, podobnie jak on o imieniu Włodzimierz (1876–1944) – dziedzica majątku w Sieniawie (w 1911 posiadał 271 ha[8]).

W czasie II wojny światowej tajne nauczanie prowadzono w dworze Poźniaków (który to znajdował się w Głębokiem). Sieniawa poniosła wówczas wielkie straty – wiele domów zostało spalonych (we wrześniu 1944 98 budynków), a ludność wymordowano (37 osób – Sieniawa liczyła wówczas 1047 mieszkańców). We wrześniu 1939 hitlerowcy rozstrzelali dwoje Żydów – Minkę i Markusa Stoffów; w marcu 1943 żandarmi zastrzelili Annę Chomkę z Puław; 14 marca powieszono publicznie na przyszkolnej lipie mieszkańców Głębokiego: Adama Golowskiego i Jana Urbanika, którego powieszono na łańcuchu, gdyż urwał on sznur, na którym został wcześniej powieszony; w czerwcu 1944 gestapo zastrzeliło gospodarza Andrzeja Wacławskiego; w czerwcu 1945 w walkach z UPA zginęło 31 osób i spłonęło 9 domów. 15 września 1944 r. Sieniawę zajęły wojska radzieckie.

Do lat 40. XX wieku Sieniawa była wsią w większości łemkowską. W 1874 r. wybudowano drewnianą cerkiew.

W latach 1971–1978 wybudowano na rzece Wisłok zaporę wodną długości 174 m, szerokości w koronie 9,5 m i wysokości 38 m tworząc, dla celów retencyjno-komunalnych, zbiornik Jezioro Sieniawskie o powierzchni 1,31 km². Poniżej zapory rzeka płynie Jarem Wisłoka.

ZabytkiEdytuj

Ludzie związani z miejscowościąEdytuj

TurystykaEdytuj

Szlaki rowerowe:

PrzypisyEdytuj

Linki zewnętrzneEdytuj