Sinn Féin

Sinn Féin (wym. [ʃɪnʲ ˈfʲeːnʲ], irl. „My sami”) – irlandzka organizacja niepodległościowa, a następnie partia polityczna o lewicowo-nacjonalistycznym charakterze[4]. Działa zarówno w Irlandii, jak i Irlandii Północnej[5].

Sinn Féin
Ilustracja
Państwo  Irlandia
Lider Mary Lou McDonald
Data założenia 28 listopada 1905
Adres siedziby 44 Parnell Street, Dublin 1
Ideologia polityczna lewicowy nacjonalizm[1], socjalizm demokratyczny[2],

proeuropeizm[3]

Członkostwo
międzynarodowe
Partia Europejskiej Lewicy
Grupa w Parlamencie
Europejskim
Zjednoczona Lewica Europejska – Nordycka Zielona Lewica
Młodzieżówka Ógra Shinn Féin
Obecni posłowie
37 / 160
Obecni senatorowie
7 / 60
Obecni eurodeputowani
1 / 11
Strona internetowa
Gerry Adams, przewodniczący Sinn Féin w latach 1983-2018

HistoriaEdytuj

XX wiekEdytuj

Powstała w 1905 roku. Jej założycielem był Arthur Griffith. W pierwszych latach była ruchem niepodległościowym, który stosował bierny opór przeciwko rządom brytyjskim[6]. W 1916 roku poparła powstanie wielkanocne. Propagowała od tego czasu idee walki zbrojnej i szkoliła oddziały zbrojne. W 1917 roku władzę w partii objął Éamon de Valera. W 1918 roku uzyskała większość mandatów do Izby Gmin w okręgach irlandzkich. W 1919 roku jej członkowie proklamowali utworzenie Republiki Irlandzkiej. Dysponując własną organizacją zbrojną - Irlandzką Armią Republikańską (IRA), kierowała walką o niepodległość[6].

Po zawarciu traktatu pokojowego w 1921 roku partia rozpadła się na dwie frakcje: radykalną i protraktatową. W latach 1922-1923 oba ugrupowania toczyły ze sobą wojnę domową[6].

Przetrwała jako niewielka partia polityczna. W międzyczasie odłączyły się od niej Fianna Fáil (1926) i Fine Gael (1933)[6].

Odżyła pod koniec lat 60. wraz z konfliktem w Irlandii Północnej. W 1970 roku partia podzieliła się na Sinn Féin-Oficjalną (skrzydło militarne Oficjalna Irlandzka Armia Republikańska) i Sinn Féin-Prowizoryczną (Prowizoryczna Irlandzka Armia Republikańska)[6].

Sinn Féin-Oficjalna działała głównie w Republice Irlandii. Partia opowiadała się za zjednoczeniem Irlandii i Irlandii Północnej poprzez reformy wewnętrzne i metody polityczne. Sinn Féin-Prowizoryczna działała natomiast głównie w Irlandii Północnej. Opowiadała się również za zjednoczeniem Irlandii i Irlandii Północnej, nie wykluczając jednak walki zbrojnej. Obie grupy wyznawały poglądy socjalistyczne. Sinn Féin-Oficjalna w 1982 roku przekształciła się w Partię Robotniczą, a w 1992 roku w Demokratyczną Lewicę. Sinn Féin-Prowizoryczna powróciła do nazwy Sinn Féin[6].

W 1983 roku liderem Sinn Féin-Prowizorycznej został Gerry Adams. W 1994 roku w imieniu Prowizorycznej IRA podjęła się negocjacji pokojowych. W 1998 roku była jednym z sygnatariuszy porozumień wielkopiątkowych[6].

XXI wiekEdytuj

W wyborach parlamentarnych w Irlandii w 2020 roku, partia zyskała szerokie poparcie (w szczególności wśród wyborców poniżej 35 r.ż.) opowiadając się za zwiększonymi wydatkami, zamrożeniem czynszu i ogromnym programem budownictwa mieszkaniowego, mającym na celu sprostanie napiętym usługom i gwałtownie rosnącym kosztom mieszkań[4]. Partia popierała także zjednoczenie Irlandii Północnej z Republiką, co po Brexicie mogło się przyczynić do jej sukcesu[4].

IdeologiaEdytuj

Partia głosi poglądy nacjonalistyczne, republikańskie i demokratyczno-socjalistyczne. Jej głównym celem jest zjednoczenie Irlandii i Irlandii Północnej[7].

PrzypisyEdytuj

  1. Amanda Ferguson, Rick Noack: Ireland’s left-wing nationalist Sinn Fein party surges in historic but inconclusive election (ang.). washingtonpost.com, 10-02-2020. [dostęp 11-02-2020].
  2. Jonah Sheep: What Sinn Féin’s Election Victory Means for Ireland (ang.). nymag.com, 09-02-2020. [dostęp 11-02-2020].
  3. Sinn Fein to protect EU membership. (ang.). belfasttelegraph.co.uk, 20-04-2015. [dostęp 11-02-2020].
  4. a b c Naomi O'Leary, Sinn Féin surge makes Irish political history, POLITICO, 9 lutego 2020 [dostęp 2020-02-09].
  5. Sinn Féin, [w:] Encyklopedia PWN [online] [dostęp 2017-09-13].
  6. a b c d e f g Sinn Fein (pol.). portalwiedzy.onet.pl. [dostęp 2017-09-13].
  7. Sinn Féin (ang.). britannica.com. [dostęp 2017-09-14].