Otwórz menu główne

Skałągi

wieś w województwie opolskim

Skałągi (niem. Skalung) – wieś w Polsce położona w województwie opolskim, w powiecie kluczborskim, w gminie Wołczyn.

Skałągi
Kościół św. Michała Archanioła w Skałągach
Kościół św. Michała Archanioła w Skałągach
Rodzaj miejscowości wieś
Państwo  Polska
Województwo opolskie
Powiat kluczborski
Gmina Wołczyn
Wysokość 209 m n.p.m.
Liczba ludności (2006) 501
Strefa numeracyjna 77
Kod pocztowy 46-262
Tablice rejestracyjne OKL
SIMC 0505183
Położenie na mapie gminy Wołczyn
Mapa lokalizacyjna gminy Wołczyn
Skałągi
Skałągi
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Skałągi
Skałągi
Położenie na mapie województwa opolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa opolskiego
Skałągi
Skałągi
Położenie na mapie powiatu kluczborskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu kluczborskiego
Skałągi
Skałągi
Ziemia51°03′03″N 18°07′04″E/51,050833 18,117778

W latach 1945–1954 i 1973–1975 miejscowość była siedzibą gminy Skałągi.

W Skałągach odbywają się plenery malarskie, Święto Mleka, Święto Pieczonego Ziemniaka i dożynki wiejskie.

AdministracjaEdytuj

Do Skałąg należał administracyjnie przysiółek Skałąska Kolonia (niem. Albrechtstahl[1]). Obecnie jest to ulica Leśna.

NazwaEdytuj

Nazwa pochodzi od polskiego określenia oznaczającego „skałę[2], które wzięło się od określenia wychodni skalnej, utworzonej z moreny czołowej, tworzącej krajobraz miejscowości. Heinrich Adamy w swoim wykazie nazw miejscowych na Śląsku, wydanym w 1888 roku we Wrocławiu, wymienia najstarszą nazwę miejscowości w polskiej formie Skały, tłumacząc jej znaczenie jako Felsgestein (pol. skały)[2]. Nazwa została później fonetycznie zgermanizowana przez Niemców na Skalung, w wyniku czego utraciła swoje pierwotne znaczenie[2]. Polska administracja spolonizowała tę zgermanizowaną nazwę na obecną Skałągi, w wyniku czego luźno wiąże się ona z pierwszym znaczeniem.

W księdze łacińskiej Liber fundationis episcopatus Vratislaviensis (pol. Księga uposażeń biskupstwa wrocławskiego) spisanej za czasów biskupa Henryka z Wierzbna w latach 1295–1305 miejscowość wymieniona jest w zlatynizownej formie Scalande'[3][4].

9 grudnia 1947 r. ustalono urzędową polską nazwę związanego z Skałągami przysiółka – Skałęska Kolonia, określając drugi przypadek jako Skałęskiej Kolonii, a przymiotnik – skałęski[1].

Warunki naturalneEdytuj

Na obszarze sołectwa znajduje się najwyższe wzniesienie terenu w gminie Wołczyn, które wynosi 209,3 m n.p.m.[5].

HistoriaEdytuj

Pierwsze udokumentowane wzmianki o wsi pochodzą z połowy XIII wieku. Odkryto też wcześniejsze punkty osadnicze, więc osada może być dużo starsza[6].

Panem wioski był Paul von Prittwitz-Gaffron. W 1908 roku zaczął on przebudowę tutejszego pałacu. Pałac w ostatnich miesiącach II wojny światowej został zniszczony przez Armię Czerwoną[potrzebny przypis].

Na początku 2015 r. w Skałągach rozpoczęła działanie ogólnodostępna stacja pogodowa. Odczyty stacji są dostępne publicznie[7].

ZabytkiEdytuj

Według rejestru Narodowego Instytutu Dziedzictwa na listę zabytków wpisane są[8]:

  • kościół ewangelicki, obecnie rzym.-kat. parafialny pw. św. Michała Archanioła z l. 1791–1792 – XVIII w. Pierwsze wzmianki o kościele pochodzą z 1376 r. W 1564 r. został przejęty przez protestantów, od 1945 r. jest katolicki. Obecny murowany, otynkowany kościół wybudowano w latach 1791–1792 na miejscu poprzedniego drewnianego, zbudowanego w 1691 r. i zburzonego w 1791 r. W 1880 r. od zachodu dobudowano kwadratową wieżę, w górnych kondygnacjach ośmioboczną. W 1927 r. kościół został odnowiony i częściowo powiększony. Następnie odnowiony za czasu ks. Sławomira Siewkowskiego. Kościół jest orientowany. Nie ma wyraźnych cech stylowych. Został wzniesiony na rzucie prostokąta. Na wschodniej, zaokrąglonej ścianie znajduje się półkolista apsyda. Zakrystia jest wydzielona od wschodu ścianą ołtarzową. Dach jest dwuspadowy z zaokrągloną połacią od wschodu, kryty dachówką. Ołtarz główny jest nowszy niż kościół, z fragmentami barokowymi i rzeźbami dwóch aniołków z XVIII w. Chór jest drewniany, wybrzuszony w części środkowej. Połączone z nim empory sięgają do połowy ścian nawy, wsparte są na dwóch kolumnach toskańskich i pięciu słupach. Na parapecie o skromnej dekoracji rokokowej widnieje data odnowienia – 1948 r[9]. Pod dzwonnicą w kościele znajduje się grobowiec robotników, którzy wybudowali go, natomiast obok kościoła spoczywają szczątki rodziny Prittwitz.
  • park krajobrazowy został założony w stylu angielskim w XIX w. Plan ogrodu jest nieregularny, asymetryczny, z elementami naturalnymi. Drzewostan liczy nie więcej niż 150–200 lat. Są to najczęściej gatunki rodzime (dąb, wiąz, lipa, buk, grab, świerk), ale występują także gatunki egzotyczne (sosna wejmutka, choina kanadyjska, lipa krymska, modrzew europejski). Dwa z modrzewi są pomnikami przyrody[6].

inne zabytki:

  • pozostałości zabudowań folwarcznych dawnego zespołu pałacowego
  • kolonia drewnianych domów.

SportEdytuj

W 1977 roku powstał piłkarski Ludowy Zespół Sportowy Skałągi. W latach 80. zespół ten grał w Klasie A, obecnie występuje w Klasie B[10].

PrzypisyEdytuj

  1. a b Rozporządzenie Ministrów: Administracji Publicznej i Ziem Odzyskanych z dnia 9 grudnia 1947 r. o przywróceniu i ustaleniu urzędowych nazw miejscowości. M.P. z 1948 r. nr 14, poz. 55.
  2. a b c Heinrich Adamy: Die Schlesischen Ortsnamen ihre entstechung und bedeutung. Wrocław: Verlag von Priebotsch`s Buchhandlung, 1888, s. 74.
  3. Liber fundationis episcopatus Vratislaviensis online
  4. H. Markgraf, J. W. Schulte, "Codex Diplomaticus Silesiae T.14 Liber Fundationis Episcopatus Vratislaviensis", Breslau 1889
  5. Główny Urząd Geodezji i Kartografii
  6. a b Rozwój wsi opolskiej – Skałągi
  7. Stacja meteo Skałągi. Stacja pogodowa Skałągi. [dostęp 2015-01-01].
  8. Rejestr zabytków nieruchomych woj. opolskiego. Narodowy Instytut Dziedzictwa. s. 45. [dostęp 2012-12-08].
  9. Portal Wołczyna. Zabytki – Skałągi
  10. LZS Skałągi