Otwórz menu główne

Skoki narciarskie w Polsce

Skoki narciarskie w Polscedyscyplina sportowa, którą w Polsce organizuje Polski Związek Narciarski.

Skoki narciarskie w Polsce
Wielka Krokiew 2012.jpg
Najważniejsza organizacja Polska PZN
Rok założenia 1919
Prezes Apoloniusz Tajner
Reprezentacja Reprezentacja Polski
Główny trener Michal Doležal
Mistrzostwa Polski od 1920
Kategoria Skoki narciarskie w Polsce

Historia skoków narciarskich na ziemiach polskich sięga początków XX wieku. Pod koniec 1919 powstał PZN, a w 1920 odbył się pierwszy konkurs o mistrzostwo Polski. W 1929, 1939 i 1962 w Zakopanem zorganizowano zawody w skokach w ramach mistrzostw świata w narciarstwie klasycznym. Konkursy Pucharu Świata organizowane są w Polsce od pierwszego sezonu tego cyklu (1979/1980), a nieprzerwanie od 2001/2002. Ponadto w Polsce odbywają się zawody Letniego Grand Prix, Pucharu Kontynentalnego i FIS Cup. Dwie największe polskie skocznie znajdują się w Zakopanem (Wielka Krokiew) i Wiśle (im. Adama Małysza).

Wśród polskich skoczków największe sukcesy odnosili Adam Małysz i Kamil Stoch. W 2001 Małysz wygrał Turniej Czterech Skoczni, a w kolejnych latach zdobył m.in. cztery medale olimpijskie (2002, 2010), sześć medali mistrzostw świata (w tym cztery złote w 2001, 2003 i 2007) i cztery Kryształowe Kule za zwycięstwo w Pucharze Świata (2001, 2002, 2003, 2007). Zwycięstwa Małysza w latach 2001–2011 wzbudziły bardzo duże zainteresowanie skokami w Polsce (tzw. zjawisko małyszomanii). Stoch był m.in. trzykrotnym mistrzem olimpijskim (2014, 2018), mistrzem (2013) i wicemistrzem świata (2019), wicemistrzem świata w lotach narciarskich (2018), dwukrotnym zdobywcą Pucharu Świata (2014, 2018) oraz dwukrotnym zwycięzcą Turnieju Czterech Skoczni (2017, 2018).

Indywidualne medale w zawodach olimpijskich lub mistrzowskich zdobywali także: Stanisław Marusarz (srebro na MŚ w 1938), Antoni Łaciak (srebro na MŚ w 1962), Stanisław Gąsienica-Daniel (brąz na MŚ w 1970), Wojciech Fortuna (złoto na ZIO w 1972), Piotr Fijas (brąz na MŚ w lotach w 1979), Piotr Żyła (brąz na MŚ w 2017) oraz Dawid Kubacki (złoto na MŚ w 2019). W konkursach drużynowych reprezentacja Polski zdobyła pięć medali – brązowy na zimowych igrzyskach olimpijskich (2018), złoty (2017) i dwa brązowe (2013, 2015) na mistrzostwach świata oraz brązowy na mistrzostwach świata w lotach (2018).

W Pucharze Świata polscy skoczkowie odnieśli 82 zwycięstwa w konkursach indywidualnych i 6 w drużynowych. Czterech zawodników zwyciężało w więcej niż jednym konkursie – Adam Małysz (39), Kamil Stoch (33), Piotr Fijas (3) i Maciej Kot (2). Małysz i Stoch są jedynymi polskimi skoczkami, którzy zdobyli Puchar Świata, a na podium klasyfikacji generalnej stał jeszcze Stanisław Bobak (3. miejsce w sezonie 1979/1980). Reprezentacja Polski była cztery razy na podium klasyfikacji generalnej Pucharu Narodów, w tym dwukrotnie na 1. miejscu (w sezonach 2016/2017 i 2018/2019).

Czterech polskich skoczków ustanowiło lub wyrównało rekord świata w długości skoku narciarskiego. Byli to: Bronisław Czech (79,5 m w 1931), Stanisław Marusarz (95 m w 1935), Piotr Fijas (194 m w 1987) i Adam Małysz (225 m w 2003 – wyrównany rekord). Aktualnym rekordzistą Polski w długości skoku narciarskiego jest Kamil Stoch, który w 2017 skoczył 251,5 metra w Planicy.

Historia skoków w Polsce (mężczyźni)Edytuj

PoczątkiEdytuj

 
Bronisław Czech
 
Stanisław Marusarz

Pierwsze zawody w skokach narciarskich na ziemiach polskich zorganizowano 19 stycznia 1908 w Sławsku (dziś znajdującym się w granicach Ukrainy). Zwyciężył w nich Leszek Pawłowski. Po roku 1910 w na ziemiach polskich zbudowano kilka skoczni – m.n. we Lwowie i na Kalatówkach. W tym okresie największe sukcesy wśród Polaków odnosił Jan Jarzyna (m.in. zwycięstwo w zawodach w Austrii w 1913)[1].

26 grudnia 1919 w Zakopanem uchwalono powołanie Polskiego Związku Narciarskiego. W 1920 zorganizowano pierwsze mistrzostwa Polski w skokach narciarskich. Konkurs odbył się na skoczni na Antałówce, a pierwszymi medalistami zostali: Leszek Pawłowski (złoto), Franciszek Bujak (srebro) i R. Łuszczyński (brąz)[2].

1921–1931Edytuj

W 1921 otwarto w Zakopanem skocznię narciarską w dolinie Jaworzynce. Przyczyniło się to do rozpowszechnienia skoków w mieście. W tym samym roku na nowej skoczni rozegrano drugi konkurs o mistrzostwo Polski. Zawody wygrał Aleksander Rozmus. Skocznia w Jaworzynce była przez kilka lat najważniejszym obiektem narciarskim w Polsce. W 1925 otwarto Wielką Krokiew w Zakopanem, która od tej pory stała główną skocznią narciarską w Polsce[1].

W 1924 odbyły się I Zimowe Igrzyska Olimpijskie w Chamonix. W skokach narciarskich Polskę reprezentował Andrzej Krzeptowski, który zajął 21. miejsce[3]. Podczas Zimowych Igrzysk Olimpijskich 1928 w Sankt Moritz, w skokach wystąpiło trzech Polaków – Rozmus (25.), Krzeptowski (27.) oraz Bronisław Czech (37.)[4].

W 1929 w Zakopanem rozegrano Mistrzostwa Świata w Narciarstwie Klasycznym[5]. W skokach wystąpiło jedenastu Polaków, a najlepszym z nich był Bronisław Czech (10. miejsce).

1931–1939Edytuj

 
Wielka Krokiew w Zakopanem – otwarta w 1925. Zdjęcie z lat 60. XX wieku
 
Konkurs skoków narciarskich o mistrzostwo Podhala. Zakopane, rok 1939

Na okres ten przypada kariera Stanisława Marusarza, który oprócz skoków narciarskich startował też w zawodach kombinacji norweskiej i narciarstwa alpejskiego. W 1932 Marusarz po raz pierwszy zwyciężył w mistrzostwach Polski. W tym samym roku wystąpił w Zimowych Igrzyskach Olimpijskich 1932 w Lake Placid, gdzie zajął 17. miejsce. Bronisław Czech był tam 12[6]. W kolejnych latach Marusarz był najlepszym polskim skoczkiem. Do 1939 zdobył jeszcze 5 tytułów mistrza Polski. Na Mistrzostwach Świata 1934 zajął 21. miejsce, a podczas Mistrzostw Świata 1935 był 4. Rok później odbyły się Zimowe Igrzyska Olimpijskie 1936 w Garmisch-Partenkirchen. Marusarz zajął tam 5. miejsce[7]. Na Mistrzostwach Świata 1937 był dwunasty.

Podczas Mistrzostw Świata 1938 w Lahti Marusarz odniósł największy sukces w karierze – zdobył srebrny medal. W czasie konkursu oddał dwa najdłuższe skoki zawodów. Po drugim skoku Polaka doszło do sporu wśród sędziów. Norweski sędzia orzekł, że Marusarz skoczył 67 m – o pół metra mniej niż odległość, jaką przyznał sędzia z Finlandii. Kontrowersje wzbudził fakt, że w przypadku uznania wersji Fina, Marusarz zdobyłby złoty medal. W przeciwnym razie tytuł miał otrzymać Norweg Asbjoern Ruud. Ostatecznie to Norwega ogłoszono mistrzem[8]. Marusarz zdobył srebrny medal i nagrodę za najdłuższy skok w konkursie[9]. Sukces na mistrzostwach zapewnił Marusarzowi zwycięstwo w Plebiscycie Przeglądu Sportowego 1938.

Mistrzostwa Świata 1939 ponownie odbyły się w Zakopanem[10]. W konkursie skoków wzięło udział dwunastu polskich zawodników. Ostatnie wielkie zawody przed wojną wygrał Austriak Sepp Bradl, a Marusarz był piąty.

1946–1961Edytuj

 
Antoni Wieczorek w 1954

Podczas II wojny światowej nie odbywały się żadne zawody. Infrastruktura sportowa była zniszczona, a skocznie zdemolowane. W 1946 zmodernizowano skocznię w Karpaczu (według wytycznych Stanisława Marusarza).

Marusarz, który podczas wojny należał do ruchu oporu, w 1945 powrócił do skoków i już rok później zdobył mistrzostwo Polski, zachowując jeszcze na kilka lat prymat w krajowych skokach. Podczas Zimowych Igrzysk Olimpijskich 1948[11] i 1952[12] zajmował 27. miejsca. Najlepszym z Polaków na Igrzyskach w Oslo był Antoni Wieczorek (24. miejsce). W 1952 Marusarz zdobył ostatnie mistrzostwo Polski w swej karierze, a w 1956 był przedskoczkiem na Zimowych Igrzyskach Olimpijskich 1956. Najlepszy wynik wśród Polaków osiągnął Władysław Tajner (16. miejsce)[13].

W latach 1956–1958 Tajner został trzy razy z rzędu mistrzem Polski. Podczas 5. Turnieju Czterech Skoczni Tajner zajął w klasyfikacji końcowej 9. miejsce[14]. Tym samym stał się pierwszym Polakiem w pierwszej dziesiątce TCS w historii.

Przed Zimowymi Igrzyskami Olimpijskimi 1960 najlepszym polskim skoczkiem był Zdzisław Hryniewiecki. W 1959 zdobył mistrzostwo Polski, zwyciężył w Memoriale Bronisława Czecha i Heleny Marusarzówny oraz ustanowił rekord Polski w długości skoku narciarskiego na skoczni Kulm (116 m). W 1960 pokonał światową czołówkę w zawodach w Oberwiesenthal i wygrał jeden z konkursów o Puchar Beskidów 1960. 28 stycznia 1960 podczas treningu na skoczni w Wiśle, Hryniewiecki źle wybił się z progu, upadł i złamał kręgosłup. Wypadek zakończył jego karierę sportową[15]. W rezultacie na igrzyskach wystąpił tylko Władysław Tajner, który zajął 31. miejsce[16]. Zawody olimpijskie wygrał Helmut Recknagel, który następnie podarował złoty medal Hryniewieckiemu[15].

1962–1971Edytuj

 
Andrzej Sztolf

Rok 1962 był ważny nie tylko dla polskich, ale i światowych skoków. Mistrzostwa Świata 1962 odbyły się po raz trzeci w Zakopanem, a zawodnicy po raz pierwszy w historii rywalizowali na dwóch skoczniach – dużej i średniej (dziś normalnej). Faworytem Polaków był Piotr Wala, który w tym samym roku zdobył podwójne mistrzostwo Polski. Na MŚ najlepiej skakał jednak Antoni Łaciak. Na Średniej Krokwi zdobył tytuł wicemistrza świata. W trzeciej serii oddał najdłuższy skok konkursu (tyle samo, co Niemiec Helmut Recknagel, który był ostatecznie za Polakiem, ponieważ skakał gorzej w dwóch poprzednich próbach). Zwyciężył Norweg Toralf Engan. Na Wielkiej Krokwi Łaciak zajął 6. miejsce.

W 1962 sukces odniósł także Antoni Wieczorek (nie startował w zakopiańskich MŚ z powodu kontuzji), zajmując 5. miejsce w 10. Turnieju Czterech Skoczni[17]. Sukces Wieczorka rozpoczął dobry okres dla Polaków w niemiecko-austriackim turnieju. W 11. Turnieju Czterech Skoczni 7. miejsce zajął Łaciak[18]. Było to ostatnie większe osiągnięcie tego zawodnika.

W 1964 najlepszym polskim skoczkiem został Józef Przybyła – zdobył podwójne mistrzostwo Polski, a także zaliczył udany występ na Zimowych Igrzyskach Olimpijskich 1964 (9. i 18. miejsce)[19] oraz na 12. Turnieju Czterech Skoczni – był siódmy[20]. Przybyła miał szansę wygrać Turniej. Był szósty w Oberstdorfie, a w Garmisch-Partenkirchen i w Innsbrucku zajmował miejsca na podium. Upadek w ostatnim konkursie pozbawił go miejsca na podium w końcowej klasyfikacji. W kolejnych Turniejach Polacy zajmowali miejsca w czołowej „10”. W 13. Turnieju Czterech Skoczni Przybyła był 5., w 14. Turnieju Czterech Skoczni 10. miejsce zajął Piotr Wala[21], a w 15. Turnieju Czterech Skoczni do pierwszej dziesiątki wrócił Przybyła (9. miejsce)[22].

W latach 1964–1966 sukcesy odnosił Andrzej Sztolf. Najpierw zdobył brązowy medal na Zimowej Uniwersjadzie 1964, w 1965 został podwójnym mistrzem Polski, a rok później wywalczył srebro na Zimowej Uniwersjadzie 1966[23].

Podczas Mistrzostw Świata 1966 w Oslo, na skoczni średniej 7. miejsce zajął Ryszard Witke. Dwa lata później Witke, mistrz Polski z 1963, zajął 10. miejsce w 16. Turnieju Czterech Skoczni[24]. Podczas Zimowych Igrzysk Olimpijskich 1968 w Grenoble najlepszy wynik wśród Polaków osiągnął Przybyła (14. i 27. miejsce)[25].

W 1970 największy sukces w karierze osiągnął Stanisław Gąsienica-Daniel. Podczas Mistrzostw Świata 1970 w Szczyrbskim Jeziorze w konkursie na dużej skoczni po pierwszej serii był dziewiąty, ale udany drugi skok pozwolił mu awansować do strefy medalowej. Po pierwszej serii prowadził Tadeusz Pawlusiak, który jednak podparł swój drugi skok, przez co stracił szansę na medal i zajął miejsce 34. Ta sytuacja pozwoliła na zdobycie brązowego medalu przez Gąsienicę-Daniela. Był to trzeci medal MŚ w skokach narciarskich zdobyty przez polskiego zawodnika. W konkursie na średniej skoczni Gąsienica-Daniel był 33., a Pawlusiak, piąty po pierwszej serii, ostatecznie zajął 12. miejsce.

W 1971 Pawlusiak zajął 7. miejsce w 19. Turnieju Czterech Skoczni[26].

1972–1988Edytuj

 
Wojciech Fortuna w 2011
 
Piotr Fijas w 2011

W 1972 miał miejsce jeden z najważniejszych momentów w historii polskiego sportu – olimpijskie złoto zdobył Wojciech Fortuna. Początkowo nie planowano wyjazdu Fortuny na Zimowe Igrzyska Olimpijskie 1972 do Sapporo. W składzie znalazł się dzień przed wylotem. Na skoczni średniej Fortuna zajął 6. miejsce (choć po pierwszej serii był czwarty). W konkursie na skoczni dużej Fortuna osiągnął 111 metrów, dzięki czemu prowadził po I serii. Skok ten przeszedł do historii polskiego sportu. W drugiej serii Fortuna skoczył zaledwie 87,5 metra, ale to wystarczyło, by utrzymać pierwsze miejsce. Polak wyprzedził o 0,1 pkt. drugiego zawodnika – Szwajcara Waltera Steinera[27]. Tym samym Fortuna został pierwszym Polakiem, który zdobył złoty medal olimpijski na igrzyskach zimowych. Zgodnie z ówczesnymi zasadami, mistrz olimpijski w skokach zostawał też mistrzem świata. Po powrocie z igrzysk Fortuna zwyciężył w mistrzostwach Polski[28].

W 1974 pierwsze sukcesy osiągnął Stanisław Bobak. Zajął 5. miejsce w 23. Turnieju Czterech Skoczni[29] oraz 6. miejsce w 24. Turnieju Czterech Skoczni[30]. Podczas Zimowych Igrzysk Olimpijskich 1976 w Innsbrucku Bobak zajął odległe miejsca (28. i 37.)[31].

W 1979 Polacy wzięli udział w Mistrzostwach Świata w Lotach Narciarskich 1979. Piotr Fijas zajął tam 3. miejsce i został pierwszym polskim medalistą MŚ w lotach[32]. Fijas w tym samym sezonie zajął 10. miejsce w 27. Turnieju Czterech Skoczni[33].

Sezon 1979/1980 był pierwszym, w którym rozegrano zawody Pucharu Świata. Dwa konkursy odbyły się w Zakopanem. Pierwszy z nich wygrał Bobak, a drugi Fijas. W klasyfikacji końcowej PŚ Bobak zajął 3. miejsce, a prócz zakopiańskiego zwycięstwa, na podium stawał jeszcze w 3 konkursach. Fijas odniósł dwa zwycięstwa w PŚ (Zakopane i Saint-Nizier), a w klasyfikacji generalnej zajął 16. miejsce. Podczas Zimowych Igrzysk Olimpijskich 1980 Bobak był 10. i 22., a Fijas 47. i 14[34]. Fijas zajął też 8. miejsce w 28. Turnieju Czterech Skoczni[35].

W sezonie 1980/1981 Bobak nie osiągał znaczących sukcesów. Po sezonie zakończył karierę z powodu choroby kręgosłupa. W latach 1974–1981 zdobył osiem tytułów mistrza Polski.

W kilku następnych sezonach najlepsze wyniki wśród Polaków uzyskiwał Fijas. Na Zimowych Igrzyskach Olimpijskich 1984 był 7. oraz 17[36]. Podczas 33. i 34. Turnieju Czterech Skoczni zajmował 7. miejsce[37][38]. Zajął także 10. miejsce na Mistrzostwach Świata w Lotach Narciarskich 1986. W latach 1980–1987 Fijas był dziesięć razy na podium w konkursach PŚ. Trzecie i ostatnie pucharowe zwycięstwo odniósł 12 stycznia 1986 w Libercu.

15 marca 1987 Fijas odniósł jeden z większych sukcesów w karierze – został nieoficjalnym rekordzistą świata w długości skoku narciarskiego (194 metry w Planicy). Rekord ten został pobity dopiero w 1994 przez Martina Höllwartha (196 metrów)[39].

Ostatnie duże zawody Fijasa to Mistrzostwa Świata 1987 (12. i 33. miejsce) i Zimowe Igrzyska Olimpijskie 1988 (10. oraz 13. miejsce.)[40]. Po zakończeniu olimpijskiego sezonu Fijas skończył karierę skoczka.

1989–2000Edytuj

 
Wielka Krokiew w Zakopanem (zdjęcie z lat 90. XX wieku)
 
Robert Mateja (zdjęcie z 2011)

Na przełomie lat 80. i 90. XX wieku Polacy sporadycznie punktowali w Pucharze Świata, a na igrzyskach olimpijskich i mistrzostwach świata zajmowali niskie miejsca. W tym czasie pogorszyła się też infrastruktura – wiele skoczni narciarskich zaczęło niszczeć. Jedynymi sukcesami były medale zdobyte na uniwersjadach. W 1989 srebro na Zimowej Uniwersjadzie 1989 zdobył Jarosław Mądry. W 1993 odbyła się Zimowa Uniwersjada w Zakopanem. Polacy wywalczyli tam dwa medale. Indywidualnie srebrny medal zdobył Bartłomiej Gąsienica-Sieczka, a drużyna (w składzie: Marek Tucznio, Jarosław Mądry, Stanisław Ustupski i Bartłomiej Gąsienica-Sieczka) zdobyła brąz[23].

Podczas Zimowych Igrzysk Olimpijskich 1992 jedynym reprezentantem Polski w skokach narciarskich był Zbigniew Klimowski – zajął 49. miejsce w konkursie na dużej skoczni[41]. Na Zimowych Igrzyskach Olimpijskich 1994 jedynym polskim skoczkiem był Wojciech Skupień. Zajął miejsca 29. i 31[42].

W 1993 trenerem reprezentacji Polski został czeski szkoleniowiec Pavel Mikeska. To on wprowadził do reprezentacji Adama Małysza, który w 1994 zdobył swoje pierwsze mistrzostwo Polski. Podczas Mistrzostw Świata 1995 Małysz zajął 10. i 11. miejsce[43]. W 1996 wygrał swoje pierwsze zawody PŚ (w Oslo), a w klasyfikacji końcowej zajął 7. miejsce[44]. W sezonie 1996/1997 Małysz był 10. i wygrał dwa konkursy (w Sapporo i Hakubie)[45].

W tym samym sezonie dobry występ na Mistrzostwach Świata 1997 odnotował Robert Mateja. Podczas konkursu na skoczni K-90 zajmował po pierwszej serii miejsce 14. W drugiej serii oddał bardzo daleki skok i przegrał rywalizację o medal różnicą not za styl (wylądował bez telemarku). Ostatecznie zajął 5. miejsce[46]. Sukcesy odnosił też Łukasz Kruczek, który zdobył złote medale na Zimowej Uniwersjadzie 1997 i 1999[23].

W sezonie 1997/1998 odbyły się Zimowe Igrzyska Olimpijskie 1998. Reprezentacja Polski po raz pierwszy wzięła udział w konkursie drużynowym (8. miejsce). Indywidualnie najlepszym polskim zawodnikiem był Skupień, który na dużej skoczni zajął 11. miejsce[47]. Dla Małysza był to najsłabszy okres w karierze. Na igrzyskach zajął 51. i 52. miejsce, a w Pucharze Świata był 57. Po sezonie olimpijskim Małysz był bliski zakończenia kariery skoczka. W kolejnych latach zajmował w Pucharze Świata miejsca 46. (sezon 1998/1999)[48] i 28. (sezon 1999/2000)[49].

W 1999 Pavel Mikeska odszedł ze stanowiska trenera reprezentacji Polski. Pełniącym obowiązki trenera został na kilka miesięcy Piotr Fijas. W tym samym roku stanowisko objął Apoloniusz Tajner, a Fijas został jego asystentem.

2001–2011Edytuj

 
Adam Małysz
 
Apoloniusz Tajner – w latach 1999–2004 trener reprezentacji skoczków, a od 2006 prezes PZN
 
Polscy kibice w Zakopanem
 
Heinz Kuttin – w latach 2004–2006 trener reprezentacji skoczków
 
Hannu Lepistö – w latach 2006–2008 trener reprezentacji skoczków, a w latach 2009–2011 indywidualny trener Adama Małysza
 
Małysz podczas Igrzysk w Vancouver (2010)
 
Adam Małysz i Kamil Stoch po MŚ 2011
 
Małysz po oddaniu ostatniego skoku w karierze

Sezon 2000/2001

W sezonie 2000/2001 Adam Małysz zwyciężył w 49. Turnieju Czterech Skoczni, uzyskując rekordową przewagę ponad 100 punktów nad drugim w klasyfikacji Janne Ahonenem. Podczas Mistrzostw Świata 2001 w Lahti Małysz zdobył srebrny medal na dużej skoczni i złoty na normalnej[50]. Małysz wygrał także Turniej Nordycki 2001. W trakcie całego sezonu zwyciężył w 11 konkursach PŚ (w Innsbrucku, Bischofshofen, dwukrotnie w Harrachovie, w Park City, dwukrotnie w Sapporo, w Willingen, Falun, Trondheim i Oslo), czym wyrównał ówczesny rekord Martina Schmitta. Został też pierwszym Polakiem, który zdobył Kryształową Kulę za zwycięstwo w PŚ[51].

W tym samym sezonie w Zakopanem odbyła się Zimowa Uniwersjada 2001. Łukasz Kruczek zdobył złote medale na obu skoczniach[52]. Latem 2001 roku Małysz został pierwszym polskim skoczkiem, który wygrał Letnie Grand Prix[53].

Sezon 2001/2002

W sezonie 2001/2002 Małysz zajął 4. miejsce w 50. Turnieju Czterech Skoczni, a następnie zdobył dwa medale na Zimowych Igrzyskach Olimpijskich 2002 w Salt Lake City – srebrny na dużej skoczni i brązowy na normalnej. W obu konkursach zwyciężył Simon Ammann[54]. Małysz zajął też 2. miejsce w Turnieju Nordyckim 2002, a w trakcie całego sezonu odniósł 7 zwycięstw w PŚ (w Kuopio, Titisee-Neustadt, Villach, Engelbergu, dwukrotnie w Predazzo i raz w Zakopanem). Dzięki temu obronił Kryształową Kulę[55].

Sezon 2002/2003

W sezonie 2002/2003 Małysz zajął 3. miejsce w 51. Turnieju Czterech Skoczni, a podczas Mistrzostw Świata 2003 w Val di Fiemme zdobył dwa złote medale[56], bijąc rekordy na obu skoczniach[57]. Był to czwarty przypadek w historii i pierwszy od 1974, gdy jeden zawodnik zdobył podwójne mistrzostwo świata. Wcześniej dokonali tego Bjørn Wirkola (1966), Garij Napałkow (1970) i Hans-Georg Aschenbach (1974). Małysz zwyciężył także w Turnieju Nordyckim 2003, a w Planicy wyrównał ówczesny rekord świata w długości skoku (225 metrów)[58]. W całym sezonie Małysz wygrał trzy konkursy PŚ (w Oslo i dwukrotnie w Lahti) i został pierwszym skoczkiem w historii, który zdobył trzy Kryształowe Kule pod rząd[59].

Podczas Zimowej Uniwersjady 2003 Polacy zdobyli dwa brązowe medale. Indywidualnym medalistą został Krystian Długopolski, a drugi medal zdobyła drużyna w składzie: Łukasz Kruczek, Krystian Długopolski i Grzegorz Śliwka[23].

Sezon 2003/2004

Sezon 2003/2004, w porównaniu z trzema wcześniejszymi, był mniej udany dla Adama Małysza. W 52. Turnieju Czterech Skoczni zajął 15. miejsce, w Mistrzostwach Świata w Lotach Narciarskich 2004 był 11., a sezon Pucharu Świata zakończył na 12. miejscu[60].

Podczas Mistrzostw Świata Juniorów 2004 pierwszy złoty medal dla Polski zdobył Mateusz Rutkowski. Drużyna juniorów w składzie Rutkowski, Stoch, Hula i Kowal wywalczyła srebro, przegrywając jedynie z Austrią[61].

Po sezonie Apoloniusz Tajner zrezygnował ze stanowiska trenera polskiej reprezentacji. Jego miejsce zajął Heinz Kuttin[62].

Latem Małysz wygrał Letnie Grand Prix w skokach narciarskich 2004[63].

Sezon 2004/2005

W sezonie 2004/2005 Małysz zajął 4. miejsce w 53. Turnieju Czterech Skoczni, a podczas Mistrzostw Świata 2005 w Oberstdorfie był 6. i 11[64]. W całym sezonie zwyciężył w czterech konkursach PŚ (w Harrachovie, Tauplitz i dwukrotnie w Zakopanem) i zajął 4. miejsce w klasyfikacji generalnej PŚ[65].

Na Mistrzostwach Świata Juniorów 2005 polska drużyna obroniła srebrny medal sprzed roku[66].

Podczas Zimowej Uniwersjady 2005 Polacy (w składzie: Krystian Długopolski, Grzegorz Sobczyk, Rafał Śliż i Marcin Bachleda) zdobyli srebrny medal w konkursie drużynowym[23].

Sezon 2005/2006

Sezon 2005/2006 Małysz ukończył na 9. miejscu w PŚ[67], a podczas Zimowych Igrzysk Olimpijskich 2006 w Turynie zajął miejsca 7. oraz 14[68]. W całym sezonie Małysz odniósł jedno zwycięstwo w PŚ (w Oslo).

Po sezonie ze stanowiska trenera reprezentacji polskich skoczków odszedł Heinz Kuttin. Jego miejsce zajął Hannu Lepistö[69].

Latem Małysz wygrał Letnie Grand Prix w skokach narciarskich 2006. Było to trzecie zwycięstwo Polaka w sezonie letnim[70].

Sezon 2006/2007

W sezonie 2006/2007 Adam Małysz zajął 7. miejsce w 55. Turnieju Czterech Skoczni, a podczas Mistrzostw Świata 2007 w Sapporo zdobył swój czwarty złoty medal (na normalnej skoczni). Na skoczni dużej zajął 4. miejsce[71]. Po raz trzeci w karierze zwyciężył też w Turnieju Nordyckim (zob. Turniej Nordycki 2007). W całym sezonie Małysz wygrał 9 konkursów PŚ (w Oberstdorfie, dwukrotnie w Titisee-Neustadt, w Lahti, Kuopio, Oslo i trzykrotnie w Planicy), dzięki czemu zdobył czwartą w karierze Kryształową Kulę[72].

Latem Małysz zajął 2. miejsce w Letnim Grand Prix w skokach narciarskich 2007[73].

Sezon 2007/2008

W sezonie 2007/2008 Małysz zajął 4. miejsce w 56. Turnieju Czterech Skoczni i 9. miejsce podczas Mistrzostw Świata w Lotach Narciarskich 2008[74]. W Pucharze Świata Małysz zajął 12. miejsce[75].

Podczas Mistrzostw Świata Juniorów 2008 polska drużyna w składzie Krzysztof Miętus, Dawid Kowal, Maciej Kot, Łukasz Rutkowski zdobyła brązowy medal[76].

W marcu 2008 nowym trenerem reprezentacji polskich skoczków został Łukasz Kruczek[77]. Jednocześnie w latach 2009–2011 Hannu Lepistö pozostawał indywidualnym trenerem Adama Małysza.

Sezon 2008/2009

W sezonie 2008/2009 Małysz zajął 13. miejsce w klasyfikacji generalnej Pucharu Świata i po raz pierwszy od dwóch sezonów stanął na podium w zawodach PŚ (łącznie trzykrotnie)[78]. Podczas Mistrzostw Świata 2009 w Libercu Małysz był 22. i 12. Czwarte miejsce w konkursie na normalnej skoczni zajął Kamil Stoch[79].

Na Mistrzostwach Świata Juniorów 2009 srebro zdobył Maciej Kot, a drużyna (w składzie Maciej Kot, Jakub Kot, Grzegorz Miętus i Andrzej Zapotoczny) obroniła brązowy medal sprzed roku[80].

Podczas Zimowej Uniwersjady 2009 srebrny medal zdobył Marcin Bachleda[23].

Latem Małysz zajął 3. miejsce w Letnim Grand Prix w skokach narciarskich 2009[81].

Sezon 2009/2010

W sezonie 2009/2010 Małysz zajął 9. miejsce w 58. Turnieju Czterech Skoczni i. 2. miejsce w Turnieju Nordyckim 2010. Na początku roku 2010 odbyły się Zimowe Igrzyska Olimpijskie 2010 w Vancouver. Małysz zdobył tam dwa srebrne medale. W obydwu konkursach przegrał z Simonem Ammanem[82]. Podczas Mistrzostw Świata w Lotach Narciarskich 2010 w Planicy Małysz zajął 4. miejsce (najwyższe w swojej karierze). Czwarte miejsce zajęła też polska drużyna[83]. W klasyfikacji generalnej PŚ Małysz był 5. W tym sezonie nie odniósł zwycięstw w PŚ, ale sześciokrotnie zajmował miejsca na podium[84].

Latem trzech polskich reprezentantów znalazło się w czołowej piątce Letniego Grand Prix w skokach narciarskich 2010 – Stoch (2.), Małysz (3.) i Kubacki (5.)[85].

Sezon 2010/2011

W sezonie 2010/2011 Małysz zajął 6. miejsce w 59. Turnieju Czterech Skoczni, a podczas Mistrzostw Świata 2011 w Oslo zdobył brązowy medal na skoczni normalnej[86]. 13 lutego 2011 roku w Vikersund Małysz poprawił swój rekord życiowy i jednocześnie rekord Polski – uzyskał odległość 230,5 metra[87]. W całym sezonie był dziewięć razy na podium w zawodach PŚ (w tym jedno zwycięstwo w Zakopanem) i zajął 3. miejsce w klasyfikacji generalnej Pucharu Świata[88].

20 marca 2011 roku Małysz zajął 3. miejsce w swoim ostatnim konkursie PŚ (w Planicy). W tych samych zawodach wygrał Kamil Stoch, co było jego trzecim zwycięstwem w tym sezonie (wcześniej w Zakopanem i Klingenthal)[89]. Polska reprezentacja uplasowała się na trzeciej pozycji w Pucharze Narodów 2010/2011.

26 marca 2011 roku odbył się benefis Adama Małysza, w czasie którego Małysz oddał swój ostatni skok[90].

Podczas Zimowej Uniwersjady 2011 Maciej Kot zdobył dwa srebrne medale w konkursach indywidualnych. W konkursie drużynowym Polacy (w składzie: Maciej Kot, Jakub Kot i Wojciech Gąsienica-Kotelnicki) zdobyli brązowy medal[23].

Latem Kamil Stoch zajął 2. miejsce w Letnim Grand Prix w skokach narciarskich 2011, a wysokie miejsca zajęli też Żyła (5.) i Kot (9.)[91].

Od 2011Edytuj

 
Kamil Stoch w 2011
 
Łukasz Kruczek – w latach 2008–2016 trener reprezentacji skoczków
 
Maciej Kot w 2012

Sezon 2011/2012

Po zakończeniu kariery przez Adama Małysza liderem polskiej reprezentacji został Kamil Stoch. W sezonie 2011/2012 siedmiokrotnie stawał na podium w konkursach PŚ (zwycięstwa w Zakopanem i Predazzo). W 60. Turnieju Czterech Skoczni zajął 8. miejsce[92], na Mistrzostwach Świata w Lotach Narciarskich 2012 był 10[93], a w klasyfikacji generalnej Pucharu Świata zajął miejsce 5.[94] W trakcie konkursu drużynowego na MŚ w lotach w Vikersund Piotr Żyła ustanowił nowy rekord Polski w długości skoku (232,5 metra)[95].

Podczas Mistrzostw Świata Juniorów 2012 w Erzurum reprezentacja Polski zdobyła dwa srebrne medale – drużynowo (Byrt, Kłusek, Murańka i Zniszczoł) i indywidualnie (Aleksander Zniszczoł)[96].

Sezon 2012/2013

 
Kamil Stoch, Dawid Kubacki, Piotr Żyła i Maciej Kot – brązowi medaliści MŚ 2013

W sezonie 2012/2013 Kamil Stoch pięciokrotnie stawał na podium w konkursach PŚ (zwycięstwa w Kuopio i Trondheim). Piotr Żyła był dwukrotnie w pierwszej trójce zawodów (w tym jedno zwycięstwo w Oslo). W 61. Turnieju Czterech Skoczni Stoch zajął 4. miejsce[97], a podczas konkursu PŚ w Vikersund wyrównał rekord Polski w długości skoku (232,5 metra)[98]. Na Mistrzostwach Świata 2013 w Val di Fiemme Stoch zajął 8., a Maciej Kot 11. miejsce w konkursie na skoczni normalnej. 28 lutego 2013 Stoch zdobył złoty medal w konkursie na dużej skoczni – równo dziesięć lat po drugim zwycięstwie Małysza w Val di Fiemme. W konkursie drużynowym Polacy w składzie Stoch, Kot, Żyła i Kubacki zdobyli brązowy medal[99]. Był to pierwszy drużynowy medal polskich seniorów na imprezie rangi mistrzowskiej[100]. Stoch zakończył sezon na trzecim miejscu w klasyfikacji generalnej PŚ, a miejsca w czołowej dwudziestce zajęli też Żyła (15.) i Kot (18.)[101].

Na Mistrzostwach Świata Juniorów 2013 w Libercu Polacy (w składzie: Biegun, Kłusek, Murańka i Zniszczoł) obronili srebrne medale sprzed roku. Indywidualnym wicemistrzem został Klemens Murańka[102].

Sezon 2013/2014

 
Piotr Żyła w 2014

Sezon 2013/2014 był pierwszym w historii, w trakcie którego trzech Polaków wygrało konkursy PŚ oraz dwóch Polaków prowadziło w klasyfikacji generalnej PŚ. Kamil Stoch wygrał sześciokrotnie (w Titisee-Neustadt, Engelbergu, dwukrotnie w Willingen, w Lahti i Kuopio), a po jednym zwycięstwie odnieśli Krzysztof Biegun (w Klingenthal) i Jan Ziobro (w Engelbergu). Biegun po zwycięstwie w Klingenthal objął prowadzenie w klasyfikacji PŚ. Jako lider PŚ skakał w dwóch kolejnych konkursach. Kamil Stoch po raz pierwszy został liderem PŚ 21 grudnia 2013 po pierwszym konkursie w Engelbergu. W 62. Turnieju Czterech Skoczni Stoch zajął 7. miejsce, a Maciej Kot był 12[103]. W całym sezonie Stoch był 12 razy na podium w konkursach PŚ, dzięki czemu zdobył pierwszą w karierze Kryształową Kulę[104].

Podczas Zimowych Igrzysk Olimpijskich 2014 Kamil Stoch zdobył dwa złote medale – najpierw na skoczni normalnej (9 lutego), a następnie na dużej (15 lutego)[105]. Był to czwarty przypadek w historii, gdy jeden zawodnik zdobył tytuły mistrzowskie na obu skoczniach podczas jednych igrzysk. Wcześniej dokonali tego Matti Nykänen (w 1988) i dwukrotnie Simon Ammann (w 2002 i 2010). W konkursie drużynowym Polacy (w składzie: Stoch, Kot, Ziobro i Żyła) zajęli 4. miejsce (najlepsze w historii).

Na Mistrzostwach Świata w Lotach Narciarskich 2014 w Harrachovie Stoch zajął 5. miejsce. Konkurs drużynowy nie odbył się[106].

Podczas Zimowej Uniwersjady 2013 Biegun zdobył złoty medal na dużej skoczni i srebrny na normalnej. Polacy (w składzie: Biegun, Kłusek i Zniszczoł) wywalczyli też złoty medal w konkursie drużynowym[23]. Na Mistrzostwach Świata Juniorów 2014 w Val di Fiemme reprezentacja Polski zdobyła dwa złote medale. Indywidualnym mistrzem został Jakub Wolny, a drugi złoty medal zdobyła drużyna w składzie: Wolny, Zniszczoł, Biegun i Murańka[107].

Sezon 2014/2015

Sezon 2014/2015 zaczął się dla polskiej reprezentacji niefortunnie. Kamil Stoch przeszedł operację stawu skokowego i nie wziął udziału w pierwszych dziesięciu konkursach PŚ. Powrócił dopiero na 63. Turniej Czterech Skoczni[108], gdzie zajął 10. miejsce[109]. W całym sezonie Stoch był 5 razy na podium w konkursach PŚ (w tym zwycięstwa w Zakopanem i Willingen), a w klasyfikacji generalnej zajął 9. miejsce. Drugi najlepszy wynik wśród Polaków osiągnął Piotr Żyła (19. miejsce)[110].

Podczas Mistrzostw Świata 2015 w Falun Polacy (w składzie: Stoch, Żyła, Murańka i Ziobro) zdobyli brązowy medal w konkursie drużynowym. Indywidualnie najlepsze wyniki osiągnęli Ziobro (8. miejsce na normalnej skoczni) i Żyła (9. miejsce na dużej skoczni). Stoch był 17. i 12[111].

21 marca 2015 podczas serii próbnej przed konkursem drużynowym PŚ w Planicy Kamil Stoch ustanowił nowy rekord Polski w długości skoku (238 metrów)[112].

Podczas Letniego Grand Prix w skokach narciarskich 2015 najlepsze wyniki osiągnął Kubacki, który wygrał dwa indywidualne konkursy i zajął 5. miejsce w klasyfikacji generalnej. Na 9. miejscu znaleźli się ex aequo Stoch i Żyła[113].

Sezon 2015/2016

Sezon 2015/2016 był dla polskiej reprezentacji nieudany. Żaden z Polaków nie stanął na podium w indywidualnych konkursach PŚ. Największym sukcesem było 3. miejsce reprezentacji Polski w drużynowym konkursie PŚ w Zakopanem. W klasyfikacji generalnej najwyższe miejsca zajęli Stoch (22.), Hula (26.) i Kubacki (29.)[114]. Stoch był też najwyżej sklasyfikowanym Polakiem w 64. Turnieju Czterech Skoczni (był 23.)[115]. Na Mistrzostwach Świata w Lotach Narciarskich 2016 w Tauplitz/Bad Mitterndorf najlepszy wynik osiągnął Kubacki (15. miejsce). W konkursie drużynowym reprezentacja Polski zajęła 5. miejsce[116].

Po sezonie Łukasz Kruczek odszedł ze stanowiska trenera reprezentacji Polski. Nowym trenerem został Austriak Stefan Horngacher[117].

W sezonie letnim 2016 Maciej Kot wygrał 5 indywidualnych konkursów i zwyciężył w całym cyklu LGP 2016. Kamil Stoch zajął 3. miejsce[118].

Sezon 2016/2017

 
Podium 65. Turnieju Czterech Skoczni – od lewej: Piotr Żyła, Kamil Stoch i Daniel-André Tande
 
Dawid Kubacki ze złotym medalem MŚ 2019

W sezonie 2016/2017 polscy zawodnicy odnieśli historyczny sukces podczas 65. Turnieju Czterech Skoczni. Turniej wygrał Kamil Stoch, a 2. miejsce zajął Piotr Żyła. Na 4. miejscu turniej ukończył Maciej Kot, a do podium w klasyfikacji generalnej stracił 7,5 pkt. Stoch został piątym zawodnikiem w historii, który zdobył cztery najważniejsze trofea w skokach narciarskich (indywidualne złote medale ZIO i MŚ, Puchar Świata i zwycięstwo w T4S). Wcześniej dokonali tego Matti Nykänen, Jens Weißflog, Espen Bredesen i Thomas Morgenstern[119].

Na Mistrzostwach Świata 2017 w Lahti największy sukces indywidualnie odniósł Piotr Żyła, który zdobył brązowy medal na dużej skoczni. Miejsca w czołowej dziesiątce mistrzostw zajęli także: Stoch (4. miejsce na normalnej skoczni, 7. miejsce na dużej), Kot (5. miejsce na normalnej skoczni, 6. miejsce na dużej) i Kubacki (8. miejsce na obu skoczniach). 4 marca 2017 polski zespół (w składzie: Żyła, Kubacki, Kot i Stoch) wygrał konkurs drużynowy na dużej skoczni. Był to pierwszy drużynowy złoty medal reprezentacji Polski na mistrzostwach świata[120].

W marcu 2017 na skoczniach w Oslo, Lillehammer, Trondheim i Vikersund odbył się cykl zawodów Raw Air 2017. Kamil Stoch zajął w tym turnieju 2. miejsce, a Maciej Kot był 7.[121] 18 marca 2017 w Vikersund Piotr Żyła dwukrotnie poprawiał rekord Polski w długości skoku. W serii próbnej uzyskał 243 m[122], a w konkursie drużynowym 245,5 m[123]. Skoki dalsze od poprzedniego rekordu uzyskali także Stoch (243 m) i Kot (244,5 m)[123]. 25 marca 2017 podczas konkursu drużynowego PŚ w Planicy nowy rekord Polski ustanowił Stoch – uzyskał 251,5 m, co było jednocześnie nowym rekordem Letalnicy[124].

W klasyfikacji generalnej PŚ najwyższe miejsca z Polaków zajęli Stoch (2.), Kot (5.) i Żyła (11.). Stoch w całym sezonie był 12 razy na podium, w tym siedmiokrotnie na 1. miejscu (w Lillehammer, Bischofshofen, dwukrotnie w Wiśle, w Zakopanem, Sapporo i Vikersund). Dwa zwycięstwa odniósł także Kot (w Sapporo i Pjongczang). Polska drużyna była na podium we wszystkich sześciu konkursach drużynowych PŚ w sezonie (w tym zwycięstwa w Klingenthal i Willingen). Dzięki tym sukcesom reprezentacja Polski po raz pierwszy w historii wygrała klasyfikację Pucharu Narodów[125].

W sezonie letnim 2017 Dawid Kubacki wygrał 5 indywidualnych konkursów i zwyciężył w całym cyklu LGP 2017. Miejsca w czołowej dziesiątce klasyfikacji zajęli też Kot (4.), Żyła (8.) i Hula (10.)[126].

Sezon 2017/2018

W sezonie 2017/2018 Kamil Stoch zwyciężył w 66. Turnieju Czterech Skoczni, zostając tym samym dziewiątym skoczkiem w historii, który wygrał dwa turnieje z rzędu (wcześniej dokonali tego Helmut Recknagel, Bjørn Wirkola, Jochen Danneberg, Hubert Neuper, Jens Weißflog, Ernst Vettori, Janne Ahonen i Gregor Schlierenzauer). W trakcie turnieju Stoch zwyciężył we wszystkich czterech konkursach, czym wyrównał osiągnięcie Svena Hannawalda z sezonu 2001/2002. Dawid Kubacki zajął 6. miejsce w klasyfikacji generalnej turnieju[127].

Na Mistrzostwach Świata w Lotach Narciarskich 2018 w Oberstdorfie Stoch zdobył srebrny medal w konkursie indywidualnym. Był to pierwszy medal zdobyty przez reprezentanta Polski na mistrzostwach świata w lotach od 1979. W konkursie drużynowym reprezentacja Polski (w składzie: Hula, Kubacki, Stoch i Żyła) wywalczyła brązowy medal[128].

Podczas Zimowych Igrzysk Olimpijskich 2018 Kamil Stoch zdobył złoty medal w konkursie na dużej skoczni. Tym samym został trzecim skoczkiem w historii, który zdobył indywidualne złote medale na dwóch igrzyskach z rzędu. Wcześniej dokonali tego Birger Ruud (1932, 1936) i Matti Nykänen (1984, 1988)[129]. Na normalnej skoczni Stoch zajął 4. miejsce. Miejsca w czołowej dziesiątce zawodów osiągnęli również Stefan Hula (5. miejsce na normalnej skoczni) i Dawid Kubacki (10. miejsce na dużej skoczni). W konkursie drużynowym Polacy (w składzie: Kot, Hula, Kubacki i Stoch) zdobyli brązowy medal – pierwszy w historii drużynowych startów reprezentacji Polski na igrzyskach[130].

W trakcie sezonu Stoch wygrał wszystkie turnieje w ramach PŚ – oprócz Turnieju Czterech Skoczni także Willingen Five 2018, Raw Air 2018 i Planica 7 (2018). Łącznie wygrał 9 konkursów PŚ (w Oberstdorfie, Garmisch-Partenkirchen, Innsbrucku, Bischofshofen, Lahti, Lillehammer, Trondheim i dwukrotnie w Planicy). Dzięki tym wynikom zdobył drugą w karierze Kryształową Kulę[131]. Kubacki i Hula zajęli najwyższe miejsca w klasyfikacji generalnej PŚ w karierze – byli odpowiednio na 9. i 13. miejscu. Reprezentacja Polski była na podium w 6 z 8 konkursów drużynowych PŚ (w tym zwycięstwo w Zakopanem) i zajęła 3. miejsce w klasyfikacji Pucharu Narodów[132].

W sezonie letnim 2018 Piotr Żyła zajął 3. miejsce w klasyfikacji generalnej LGP 2018. Miejsca w czołowej dziesiątce klasyfikacji zajęli też Stoch (4.), Kubacki (8.) i Hula (9.)[133].

Sezon 2018/2019

W pierwszej części sezonu 2018/2019 dwóch polskich zawodników zajęło miejsca w czołowej dziesiątce 67. Turnieju Czterech Skoczni – Dawid Kubacki był 4., a Kamil Stoch 6.[134] Na Mistrzostwach Świata 2019 największy sukces polscy skoczkowie odnieśli na skoczni normalnej. Po pierwszej serii zawodów Stoch zajmował 18. miejsce, Kubacki był 27., a Hula 29. W drugiej serii Kubacki oddał najdalszy skok w konkursie i zdobył złoty medal. Stoch zdobył srebro, a Hula przesunął się na 12. miejsce[135]. W konkursie na dużej skoczni najwyższe miejsce z Polaków zajął Stoch (był 5.). Reprezentacja Polski zajęła też 4. miejsce w konkursie drużynowym mężczyzn i 6. miejsce w konkursie drużyn mieszanych[136]. W marcu 2019 trzech polskich skoczków zajęło miejsce w czołowej dziesiątce turnieju Raw Air 2019 – Dawid Kubacki (7.), Jakub Wolny (8.) i Kamil Stoch (9.)[137].

W trakcie sezonu polscy skoczkowie byli 22 razy na podium w zawodach indywidualnych PŚ. Zwycięstwa odnosili Stoch (w Oberstdorfie i Lahti) oraz Kubacki (w Predazzo). Trzech Polaków zajęło miejsca w czołowej piątce klasyfikacji generalnej PŚ – Stoch (3.), Żyła (4.) i Kubacki (5.). W konkursach drużynowych PŚ Polacy odnieśli trzy zwycięstwa (w Wiśle, Willingen i Planicy). Dzięki tym wynikom reprezentacja Polski zdobyła po raz drugi Puchar Narodów[138].

Po zakończeniu sezonu Stefan Horngacher odszedł ze stanowiska trenera reprezentacji Polski. Jego następcą został Czech Michal Doležal[139].

W sezonie letnim 2019 Dawid Kubacki zwyciężył w LGP 2019. 8. miejsce w klasyfikacji generalnej zajął Piotr Żyła[140].

Historia skoków w Polsce (kobiety)Edytuj

PoczątkiEdytuj

 
Grupa polskich narciarzy podczas zawodów w Worochcie w 1922 roku. Elżbieta Ziętkiewicz w środku.
 
Magdalena Pałasz – pierwsza mistrzyni Polski w skokach narciarskich

Pierwszą Polką i jedną z pierwszych kobiet na świecie uprawiającą skoki narciarskie była Elżbieta Ziętkiewicz. W drugiej dekadzie XX wieku brała udział w konkursach skoków, gdzie osiągała lepsze wyniki od wielu mężczyzn[141].

Na przełomie XX i XXI wieku nastąpił gwałtowny rozwój skoków kobiet na świecie. W 1999 rozegrano pierwszą edycję FIS Ladies Winter Tournee, a od 2004 organizowany jest Puchar Kontynentalny kobiet w skokach narciarskich. Początkowo polskie zawodniczki nie brały udziału w konkursach międzynarodowych. PZN nie wspierał kobiecych skoków[142], a o perspektywie startów kobiet sceptycznie wypowiadał się m.in. Adam Małysz[143].

9 sierpnia 2006 polskie zawodniczki po raz pierwszy wystartowały w zawodach Pucharu Kontynentalnego. Joanna Gawron była 49., a Gabriela Buńda 53.[144] Udział Polek w konkursie był możliwy dzięki wsparciu finansowemu prywatnego sponsora[145].

20 stycznia 2012 Polki po raz pierwszy w historii zdobyły punkty w Pucharze Kontynentalnym. W konkursie PK w Zakopanem Joanna Szwab była 25., a Joanna Gawron 27[146].

Od 2013Edytuj

W sezonie 2013/2014 po raz pierwszy w historii polskich skoków powołano kobiecą kadrę. Znalazły się w niej Joanna Szwab i Magdalena Pałasz, które zadebiutowały w Pucharze Świata kobiet. Na początku grudnia 2013 w Lillehammer reprezentacja Polski po raz pierwszy wystartowała w konkursie PŚ drużyn mieszanych (gdzie oprócz dwóch zawodniczek w składzie byli Kamil Stoch i Maciej Kot). Reprezentacja Polski zajęła 14. miejsce[147]. W tym samym sezonie Polki wzięły udział w Mistrzostwach Świata Juniorów 2014. Pałasz była 26., a Szwab 37.[148]

1 lutego 2014 w Hinzenbach Pałasz po raz pierwszy w karierze awansowała do drugiej serii konkursu Pucharu Świata (zajęła 28. miejsce), stając się tym samym pierwszą Polką w historii, która zdobyła punkty PŚ[149]. W klasyfikacji generalnej Pucharu Kontynentalnego 2013/2014 Szwab była 14., a Pałasz 17.[150]

11 października 2014 rozegrano pierwszy konkurs o mistrzostwo Polski kobiet. W zawodach wzięło udział 13 zawodniczek, a pierwszą mistrzynią została Pałasz. Srebrny medal zdobyła Joanna Szwab, a brązowy Kinga Rajda[151].

29 sierpnia 2015 Kinga Rajda została pierwszą polską skoczkinią, która zwyciężyła w zawodach FIS Cup[152]. 19 sierpnia 2017 Kamila Karpiel odniosła pierwsze w historii reprezentacji Polski zwycięstwo w zawodach Pucharu Kontynentalnego kobiet[153].

W 2019 polskie zawodniczki po raz pierwszy wzięły udział w mistrzostwach świata. Karpiel zajęła 23. miejsce, a Rajda 34.[154]

SukcesyEdytuj

 
Kryształowe Kule zdobyte przez Adama Małysza

Zestawienie trofeówEdytuj

Zestawienie obejmuje medale i miejsca na podium w najważniejszych zawodach i turniejach.

MedaleEdytuj

Zimowe igrzyska olimpijskie

Medale Indywidualnie Drużynowo
Złote       Kamil Stoch (dwa w 2014, jeden w 2018)
  Wojciech Fortuna (1972)
Brak
Srebrne       Adam Małysz (jeden w 2002, dwa w 2010) Brak
Brązowe   Adam Małysz (2002)   Maciej Kot, Stefan Hula, Dawid Kubacki, Kamil Stoch (2018)

Mistrzostwa świata

Medale Indywidualnie Drużynowo
Złote         Adam Małysz (jeden w 2001, dwa w 2003, jeden w 2007)
  Kamil Stoch (2013)
  Dawid Kubacki (2019)
  Maciej Kot, Piotr Żyła, Dawid Kubacki, Kamil Stoch (2017)
Srebrne   Stanisław Marusarz (1938)
  Antoni Łaciak (1962)
  Adam Małysz (2001)
  Kamil Stoch (2019)
Brak
Brązowe   Stanisław Gąsienica-Daniel (1970)
  Adam Małysz (2011)
  Piotr Żyła (2017)
  Maciej Kot, Piotr Żyła, Dawid Kubacki, Kamil Stoch (2013)
  Piotr Żyła, Klemens Murańka, Jan Ziobro, Kamil Stoch (2015)

Mistrzostwa świata w lotach narciarskich

Medale Indywidualnie Drużynowo
Złote Brak Brak
Srebrne   Kamil Stoch (2018) Brak
Brązowe   Piotr Fijas (1979)   Piotr Żyła, Stefan Hula, Dawid Kubacki, Kamil Stoch (2018)

Mistrzostwa świata juniorów

Medale Indywidualnie Drużynowo
Złote   Mateusz Rutkowski (2004)
  Jakub Wolny (2014)
  Krzysztof Biegun, Klemens Murańka, Jakub Wolny, Aleksander Zniszczoł (2014)
Srebrne   Maciej Kot (2009)
  Aleksander Zniszczoł (2012)
  Klemens Murańka (2013)
  Stefan Hula, Dawid Kowal, Mateusz Rutkowski, Kamil Stoch (2004)
  Kamil Stoch, Wojciech Topór, Paweł Urbański, Piotr Żyła (2005)
  Tomasz Byrt, Bartłomiej Kłusek, Klemens Murańka, Aleksander Zniszczoł (2012)
  Krzysztof Biegun, Bartłomiej Kłusek, Klemens Murańka, Aleksander Zniszczoł (2013)
Brązowe Brak   Maciej Kot, Dawid Kowal, Krzysztof Miętus, Łukasz Rutkowski (2008)
  Jakub Kot, Maciej Kot, Grzegorz Miętus, Andrzej Zapotoczny (2009)

Zimowa uniwersjada

Medale Indywidualnie Drużynowo
Złote         Łukasz Kruczek (jeden w 1997, jeden w 1999, dwa w 2001)
  Krzysztof Biegun (2013)
  Krzysztof Biegun, Bartłomiej Kłusek, Aleksander Zniszczoł (2013)
Srebrne     Maciej Kot (2011)
  Andrzej Sztolf (1966)
  Jarosław Mądry (1989)
  Bartłomiej Gąsienica-Sieczka (1993)
  Marcin Bachleda (2009)
  Krzysztof Biegun (2013)
  Marcin Bachleda, Krystian Długopolski, Rafał Śliż (2005)
Brązowe   Andrzej Sztolf (1964)
  Krystian Długopolski (2003)
  Bartłomiej Gąsienica-Sieczka, Jarosław Mądry, Stanisław Ustupski (1993)
  Krystian Długopolski, Łukasz Kruczek, Grzegorz Śliwka (2003)
  Wojciech Gąsienica-Kotelnicki, Jakub Kot, Maciej Kot (2011)
  Stanisław Biela, Jakub Kot, Andrzej Zapotoczny (2015)
  Stanisław Biela, Przemysław Kantyka, Krzysztof Miętus (2017)

Klasyfikacje sezonoweEdytuj

Puchar Świata i Puchar Narodów

Miejsce Indywidualnie (PŚ) Drużynowo (PN)
Pierwsze         Adam Małysz (2000/2001, 2001/2002, 2002/2003, 2006/2007)
    Kamil Stoch (2013/2014, 2017/2018)
    Polska (2016/2017, 2018/2019)
Drugie   Kamil Stoch (2016/2017) Brak
Trzecie     Kamil Stoch (2012/2013, 2018/2019)
  Stanisław Bobak (1979/1980)
  Adam Małysz (2010/2011)
    Polska (2010/2011, 2017/2018)

Letnie Grand Prix

Miejsce Zawodnik
Pierwsze       Adam Małysz (2001, 2004, 2006)
    Dawid Kubacki (2017, 2019)
  Maciej Kot (2016)
Drugie     Kamil Stoch (2010, 2011)
  Adam Małysz (2007)
Trzecie     Adam Małysz (2009, 2010)
  Kamil Stoch (2016)
  Piotr Żyła (2018)

TurniejeEdytuj

Turniej Czterech Skoczni

Miejsce Zawodnik
Pierwsze     Kamil Stoch (2016/2017, 2017/2018)
  Adam Małysz (2000/2001)
Drugie   Piotr Żyła (2016/2017)
Trzecie   Adam Małysz (2002/2003)

Turniej Nordycki

Miejsce Zawodnik
Pierwsze       Adam Małysz (2001, 2003, 2007)
Drugie     Adam Małysz (2002, 2010)
Trzecie Brak

Raw Air

Miejsce Zawodnik
Pierwsze   Kamil Stoch (2018)
Drugie   Kamil Stoch (2017)
Trzecie Brak

Miejsca na podium w konkursach PŚ i LGPEdytuj

Puchar Świata

Zawodnik 1. miejsca 2. miejsca 3. miejsca Razem
Adam Małysz 39 27 26 92
Kamil Stoch 33 18 16 67
Piotr Fijas 3 1 6 10
Maciej Kot 2 1 0 3
Dawid Kubacki 1 4 4 9
Piotr Żyła 1 3 7 11
Stanisław Bobak 1 2 1 4
Jan Ziobro 1 0 1 2
Krzysztof Biegun 1 0 0 1
Janusz Malik 0 0 1 1
Tadeusz Fijas 0 0 1 1
Razem ind. 82 56 63 201
Drużynowo 6 10 10 26
Razem ind. i druż. 88 66 73 227

Letnie Grand Prix

Zawodnik 1. miejsca 2. miejsca 3. miejsca Razem
Adam Małysz 13 8 7 28
Kamil Stoch 11 5 7 23
Dawid Kubacki 8 5 2 15
Maciej Kot 7 5 1 13
Piotr Żyła 1 8 3 12
Krzysztof Biegun 1 0 1 2
Jan Ziobro 0 1 1 2
Klemens Murańka 0 0 1 1
Łukasz Rutkowski 0 0 1 1
Razem ind. 41 32 24 97
Drużynowo 7 4 1 12
Razem ind. i druż. 48 36 25 109

Polacy, którzy zdobyli punkty w PŚ i LGPEdytuj

MężczyźniEdytuj

Puchar Świata[a] (zaktualizowane po konkursie z 8 grudnia 2019)

Lp. Zawodnik Liczba punktów
1. Adam Małysz 13 070
2. Kamil Stoch 10 431
3. Piotr Żyła 3 951
4. Dawid Kubacki 2 529
5. Maciej Kot 2 449
6. Stefan Hula 1 108
7. Robert Mateja 754
8. Jan Ziobro 500
9. Jakub Wolny 425
10. Wojciech Skupień 404
11. Piotr Fijas 374*
12. Klemens Murańka 306
13. Krzysztof Miętus 222
14. Marcin Bachleda 179
15. Aleksander Zniszczoł 152
16. Stanisław Bobak 145*
= Krzysztof Biegun 145
18. Łukasz Rutkowski 108
19. Andrzej Stękała 105
20. Rafał Śliż 55
21. Tomasz Pochwała 42
22. Łukasz Kruczek 32
23. Jan Kowal 27*
24. Stanisław Pawlusiak 22*
= Tomisław Tajner 22
26. Grzegorz Miętus 20
27. Janusz Malik 18*
28. Mateusz Rutkowski 17
29. Tadeusz Fijas 15*
30. Zbigniew Malik 9*
= Wojciech Tajner 9
32. Krystian Długopolski 6
= Marek Gwóźdź 6
34. Andrzej Kowalski 4*
= Paweł Wąsek 4
36. Tomasz Byrt 2
37. Zbigniew Klimowski 1*
= Tomasz Pilch 1

Letnie Grand Prix[b] (zaktualizowane po LGP 2019)

Lp. Zawodnik Liczba punktów
1. Adam Małysz 3 208
2. Kamil Stoch 3 074
3. Dawid Kubacki 2 308
4. Maciej Kot 2 263
5. Piotr Żyła 1 789
6. Stefan Hula 762
7. Jan Ziobro 482
8. Jakub Wolny 438
9. Klemens Murańka 363
10. Wojciech Skupień 359
11. Krzysztof Biegun 301
12. Rafał Śliż 288
13. Krzysztof Miętus 241
14. Łukasz Rutkowski 236
15. Aleksander Zniszczoł 235
16. Bartłomiej Kłusek 198
17. Marcin Bachleda 192
18. Andrzej Stękała 83
19. Krystian Długopolski 79
20. Paweł Wąsek 78
21. Tomasz Byrt 72
22. Robert Mateja 42
23. Mateusz Rutkowski 22
24. Łukasz Kruczek 19
25. Grzegorz Miętus 16
26. Tomasz Pilch 14
27. Krzysztof Leja 13
28. Przemysław Kantyka 11
29. Tomasz Pochwała 8
30. Jakub Kot 5
31. Andrzej Galica 4

KobietyEdytuj

Puchar Świata (zaktualizowane po sezonie 2018/2019)

Lp. Zawodniczka Liczba punktów
1. Kamila Karpiel 9
= Kinga Rajda 9
3. Magdalena Pałasz 3

Letnie Grand Prix (zaktualizowane po LGP 2019)

Lp. Zawodniczka Liczba punktów
1. Magdalena Pałasz 12
2. Kinga Rajda 7

Reprezentacja i klubyEdytuj

ReprezentacjaEdytuj

Reprezentacja męska w sezonie 2019/2020Edytuj

Kadra Narodowa A[155]

Trener: Michal Doležal
Asystenci trenera: Zbigniew Klimowski i Grzegorz Sobczyk
Trener techniczny: Andrzej Zapotoczny

Zawodnicy:

Kadra Narodowa B[156]

Trener: Maciej Maciusiak
Asystent trenera: Daniel Kwiatkowski
Trener techniczny: Radek Żidek

Zawodnicy:

Kadra Narodowa Młodzieżowa[157]

Trener: Wojciech Topór
Asystenci trenera: Piotr Fijas i Grzegorz Miętus

Zawodnicy:

Reprezentacja żeńska w sezonie 2019/2020Edytuj

Oficjalnie: Kadra Narodowa Młodzieżowa Kobiet [158]

Trener: Łukasz Kruczek
Asystent trenera: Marcin Bachleda

Zawodniczki:

KlubyEdytuj

Według danych z kwietnia 2016 roku aktywne licencje zawodnicze Polskiego Związku Narciarskiego uprawniające do startów w zawodach skoków narciarskich i kombinacji norweskiej rozgrywanych pod egidą PZN'u (PZN wydaje wspólne licencje dla obu tych dyscyplin) posiadają 224 osoby. Zawodnicy posiadający licencje reprezentują następujące kluby sportowe[159]:

Zawody w PolsceEdytuj

Zawody międzynarodoweEdytuj

Dotychczas w Polsce trzykrotnie odbyły się mistrzostwa świata w narciarstwie klasycznym (w Zakopanem w 1929, 1939 i 1962)[160], dwukrotnie mistrzostwa świata juniorów w narciarstwie klasycznym (w 2001 w Karpaczu i w 2008 w Zakopanem)[161] i dwukrotnie zawody zimowej uniwersjady (w Zakopanem w 1993 i 2001)[162].

W dwóch polskich miastach organizowane są konkursy Pucharu Świata. Zawody PŚ w Zakopanem odbywają się (z przerwami) od 1980, a w zawody PŚ w Wiśle od 2013.

Na polskich skoczniach organizowane są też konkursy Letniego Grand Prix w skokach narciarskich. Od 2010 zawody LGP odbywają się w Wiśle. W przeszłości konkursy LGP były organizowane w Zakopanem (2004–2011) i w Szczyrku (2011). W 2011 na skoczniach w Zakopanem, Wiśle i Szczyrku rozegrano Lotos Poland Tour[163].

Mistrzostwa PolskiEdytuj

Mistrzostwa Polski podzielone są na zawody zimowe i letnie. MP mężczyzn odbywają się od 1920 (zima) i 1996 (lato), a kobiet od 2014 (lato) i 2016 (zima). Nieregularnie organizuje się też konkursy drużynowe mężczyzn (zimą i latem)[164].

Aktualni mistrzowie Polski:

Sezon Zawody Miejsce i rok Mistrz Uwagi
Zimowy Skocznia duża Zakopane 2018 Kamil Stoch[165] -
Skocznia normalna Szczyrk 2011 Kamil Stoch[166] Po 2011 zawody nie były organizowane
Konkurs drużynowy Wisła 2016 AZS Zakopane[167] Po 2016 zawody nie były organizowane
Letni Skocznia duża Zakopane 2018 Dawid Kubacki[168] W 2019 zawody nie zostały zorganizowane
Skocznia normalna Szczyrk 2019 Piotr Żyła[169] -
Konkurs drużynowy Szczyrk 2019 AZS Zakopane[170] -

Aktualne mistrzynie Polski:

Sezon Miejsce i rok Mistrzyni
Zimowy Szczyrk 2018 Anna Twardosz[171]
Letni Szczyrk 2019 Kinga Rajda[172]

Ogólnopolska Olimpiada MłodzieżyEdytuj

Skoki narciarskie są jedną z dyscyplin zimowej Ogólnopolskiej Olimpiady Młodzieży. Zawodnicy rywalizują w dwóch kategoriach wiekowych – junior A oraz junior B (od 1996), a także w konkursach drużynowych (od 2000). W tych dwóch kategoriach organizowane są na ogół dwa konkursy na różnych skoczniach.

Lotos CupEdytuj

Osobny artykuł: Lotos Cup.

Lotos Cup to cykl zawodów organizowany od 2005 w ramach Programu Rozwoju Skoków Narciarskich „Szukamy następców Mistrza”. Rywalizują w nich młodzi skoczkowie w różnych kategoriach wiekowych. Początkowo istniały trzy kategorie (junior B, C i D). W 2008 cykl rozszerzono o juniorów E oraz o juniorki, a w 2011 o juniorów A. W 2012 wprowadzono zawody dla seniorów i dziewcząt młodszych[173].

InneEdytuj

W Goleszowie co roku sezon letni tradycyjnie rozpoczyna Memoriał Leopolda Tajnera, w którym biorą udział młodzi skoczkowie. Zawody mikołajkowe rozgrywane są w okolicach [ grudnia na skoczniach K 30 i K 17 (podobnie jak Memoriał).

Inne krajowe zawody, jakie odbywają się w Polsce: Liga Szkolna, Puchar Wisły, Puchar Szczyrku, Młode Talenty, Puchar Chrunchips i inne.

DawniejEdytuj

W przeszłości dużym zainteresowaniem cieszyły się konkursy skoków podczas Memoriału Bronisława Czecha i Heleny Marusarzówny (organizowane w latach 1946–1994)[174], Pucharu Beskidów (1958–1989) i Pucharu Przyjaźni (1965–1984). W latach 2005–2007 rozgrywano w Polsce zawody o Puchar Doskonałego Mleka – w kategorii seniorskiej i pięciu kategoriach juniorskich, a także w kombinacji norweskiej (2007).

Skocznie narciarskie w PolsceEdytuj

 
Wielka Krokiew w Zakopanem im. Stanisława Marusarza
 
Skocznia w Wiśle im. Adama Małysza
Osobny artykuł: Skocznia narciarska.
 
Malinka
Krokiew
Krucza Skała
Skalite
Orlinek
Kompleksy skoczni narciarskich w Polsce

Skocznie dużeEdytuj

Wielka Krokiew (Zakopane)[175]

Wielka Krokiew (K 120, HS 140, oficjalny najdłuższy skok: 143,5 m – Dawid Kubacki) – największa skocznia narciarska w Polsce. Posiada igelit oraz sztuczne oświetlenie. Zbudowana w 1925. Nosi imię Stanisława Marusarza. Na przestrzeni lat zorganizowano na niej następujące zawody:

Skocznia narciarska im. Adama Małysza, dawniej Malinka (Wisła)[176]

Skocznia narciarska im. Adama Małysza (K 120, HS 134, najdłuższy skok: 139,0) – druga, duża skocznia narciarska w Polsce, przebudowana w 2008 roku. Na przestrzeni lat zorganizowano na niej następujące zawody:

Skocznie normalneEdytuj

Skalite (Szczyrk)[177]

Skalite (K 95, HS 106, najdłuższy skok: 116 m) – trzecia co do wielkości skocznia narciarska w Polsce. Zbudowana w 1937, gruntownie zmodernizowana w 2008 na Mistrzostwa Świata juniorów (ostatecznie przeniesione do Zakopanego). Na przestrzeni lat zorganizowano na niej następujące zawody:

Krucza Skała (Lubawka)[178]

Skocznia narciarska na Kruczej Skale (K 85, HS 94, najdłuższy skok: 97,5 m) – jedna z czterech skoczni normalnych w Polsce. Powstała w 1924. W 2003 na skoczni odbył się konkurs IX Ogólnopolskiej Olimpiady Młodzieży. Obecnie nie organizuje się na niej zawodów międzynarodowych.

Średnia Krokiew (Zakopane)[179]

Średnia Krokiew (K 85, HS 94, najdłuższy skok: 94,0 m) – skocznia należąca do kompleksu Średniej Krokwi, położonego w pobliżu Wielkiej Krokwi w Zakopanem. Kompleks nosi imię Bronisława Czecha. Na przestrzeni lat zorganizowano na niej następujące zawody:

Orlinek (Karpacz)[180]

Orlinek (K 85, HS 94, najdłuższy skok: 94,5 m) – skocznia zbudowana w 1979. Na przestrzeni lat zorganizowano na niej następujące zawody:

Skoki w mediachEdytuj

Od czasu sukcesów Adama Małysza znacząco wzrosło zainteresowanie skokami przez media. Od sezonu 2000/2001 Telewizja Polska transmituje na żywo wszystkie konkursy Pucharu Świata (wcześniej TVP transmitowało jedynie zawody Turnieju Czterech Skoczni, PŚ w Zakopanem oraz Zimowe Igrzyska Olimpijskie i Mistrzostwa Świata). Transmisje z konkursów Puchar Świata dostępne są również w telewizji Eurosport. Sporadycznie są też nadawane relacje z zawodów w Polskim Radiu i w radiu TakSięGra FM. Po roku 2000 powstało wiele stron internetowych poświęconych skokom narciarskim.

Ze względu na sukcesy Adama Małysza i Kamila Stocha transmisje konkursów gromadzą przed telewizorami wielomilionową widownię. Rekordową oglądalność przyniosły dwa konkursy podczas Zimowych Igrzysk Olimpijskich 2002 – każdy z nich oglądało 20 milionów telewidzów (średnio 11 i 13 milionów)[181].

UwagiEdytuj

  1. W sezonach 1979/1980–1992/1993 skoczkom przyznawano punkty za zajęcie miejsc od 1. do 15. (25 za zwycięstwo). Od sezonu 1993/1994 punkty przyznaje się skoczkom, którzy zajęli miejsca od 1. do 30. (100 za zwycięstwo). 9 Polaków zdobyło punkty zgodnie z wcześniejszymi zasadami punktacji, a 29 zgodnie z późniejszymi. Żaden polski skoczek nie zdobył punktów zgodnie z dwoma systemami punktacji. W poniższej tabeli punkty zdobyte przed sezonem 1993/1994 oznaczono gwiazdką (*).
  2. W latach 1994–1995 zawodnikom sumowano punkty za pojedyncze skoki (jak w Turnieju Czterech Skoczni). Od roku 1996 skoczkom przyznaje się punkty na zasadach obowiązujących w Pucharze Świata. Adam Małysz jest jedynym polskim skoczkiem, który zdobywał punkty zgodnie z dwoma systemami punktacji. W poniższej tabeli pominięto punkty zdobyte przez Małysza w 1995.

PrzypisyEdytuj

  1. a b Z Holmekollen do Zakopanego (pol.). skijumping.pl. [dostęp 2019-03-28].
  2. Wojciech Szatkowski: Mistrzostwa Polski w Skokach 1920–2003 (pol.). skijumping.pl, 2003-04-15. [dostęp 2019-07-17].
  3. Ski Jumping at the 1924 Chamonix Winter Games: Men's Normall Hill (ang.). Sports-Reference.com. [dostęp 2013-12-30].
  4. Ski Jumping at the 1928 Sankt Moritz Winter Games: Men's Normall Hill (ang.). Sports-Reference.com. [dostęp 2013-12-30].
  5. Zakopane 1929 (ang.). fis-ski.com. [dostęp 2019-03-29].
  6. Ski Jumping at the 1932 Lake Placid Winter Games: Men's Normall Hill (ang.). Sports-Reference.com. [dostęp 2014-01-08].
  7. Ski Jumping at the 1936 Garmisch-Partenkirchen Winter Games: Men's Normall Hill (ang.). Sports-Reference.com. [dostęp 2014-01-08].
  8. Krzysztof Szujecki: Lahti (1938) – wielki Mistrz skrzywdzony (pol.). skijumping.pl, 2005. [dostęp 2019-11-23].
  9. Poczet skoczków polskich: Stanisław Marusarz – „Król nart” z Zakopanego (pol.). skijumping.pl. [dostęp 2019-11-23].
  10. Zakopane 1939 (ang.). fis-ski.com. [dostęp 2019-03-29].
  11. Ski Jumping at the 1948 Sankt Moritz Winter Games: Men's Normall Hill (ang.). Sports-Reference.com. [dostęp 2014-01-10].
  12. Ski Jumping at the 1952 Oslo Winter Games: Men's Normall Hill (ang.). Sports-Reference.com. [dostęp 2014-01-10].
  13. Ski Jumping at the 1956 Cortina d’Ampezzo Winter Games: Men's Normall Hill (ang.). Sports-Reference.com. [dostęp 2014-01-10].
  14. Turniej Czterech Skoczni 1956/1957 (pol.). skokinarciarskie.pl. [dostęp 2014-01-10].
  15. a b Poczet skoczków polskich: Zdzisław Hryniewiecki – Przerwany lot „Dzidka” (pol.). skijumping.pl. [dostęp 2019-04-02].
  16. Ski Jumping at the 1960 Squaw Valley Winter Games: Men's Normall Hill (ang.). Sports-Reference.com. [dostęp 2014-01-10].
  17. Turniej Czterech Skoczni 1961/1962 (pol.). skokinarciarskie.pl. [dostęp 2014-01-12].
  18. Turniej Czterech Skoczni 1962/1963 (pol.). skokinarciarskie.pl. [dostęp 2014-01-12].
  19. Ski Jumping at the 1964 Innsbruck Winter Games (ang.). Sports-Reference.com. [dostęp 2014-01-12].
  20. Turniej Czterech Skoczni 1963/1964 (pol.). skokinarciarskie.pl. [dostęp 2014-01-12].
  21. Turniej Czterech Skoczni 1965/1966 (pol.). skokinarciarskie.pl. [dostęp 2014-01-12].
  22. Turniej Czterech Skoczni 1966/1967 (pol.). skokinarciarskie.pl. [dostęp 2014-01-12].
  23. a b c d e f g h AZS: Polskie medale zimowych uniwersjad (pol.). azs.pl. [dostęp 2014-04-02].
  24. 1967/1968 Four Hills standings (ang.). fis-ski.com. [dostęp 2014-12-15].
  25. Ski Jumping at the 1968 Grenoble Winter Games (ang.). Sports-Reference.com. [dostęp 2014-01-12].
  26. 1970/1971 Four Hills standings (ang.). fis-ski.com. [dostęp 2014-12-15].
  27. Ski Jumping at the 1972 Sapporo Winter Games (ang.). Sports-Reference.com. [dostęp 2014-01-15].
  28. Skoki Narciarskie: Poczet skoczków polskich: Wojciech Fortuna - Szczęście na Okurayamie (pol.). skijumping.pl. [dostęp 2014-01-15].
  29. Turniej Czterech Skoczni 1974/1975 (pol.). skokinarciarskie.pl. [dostęp 2014-01-15].
  30. Turniej Czterech Skoczni 1975/1976 (pol.). skokinarciarskie.pl. [dostęp 2014-01-15].
  31. Ski Jumping at the 1976 Innsbruck Winter Games (ang.). Sports-Reference.com. [dostęp 2014-01-15].
  32. Mistrzostwa Świata w lotach narciarskich 1979 (pol.). skokinarciarskie.pl. [dostęp 2014-01-15].
  33. Turniej Czterech Skoczni 1978/1979 (pol.). skokinarciarskie.pl. [dostęp 2014-01-15].
  34. Ski Jumping at the 1980 Lake Placid Winter Games (ang.). Sports-Reference.com. [dostęp 2014-01-15].
  35. Turniej Czterech Skoczni 1979/1980 (pol.). skokinarciarskie.pl. [dostęp 2014-01-15].
  36. Ski Jumping at the 1984 Sarajevo Winter Games (ang.). Sports-Reference.com. [dostęp 2014-01-15].
  37. Turniej Czterech Skoczni 1984/1985 (pol.). skokinarciarskie.pl. [dostęp 2014-01-15].
  38. Turniej Czterech Skoczni 1985/1986 (pol.). skokinarciarskie.pl. [dostęp 2014-01-15].
  39. Najlepsi polscy skoczkowie w historii – Piotr Fijas (pol.). archiwum.watra.pl. [dostęp 2014-01-15].
  40. Ski Jumping at the 1988 Calgary Winter Games (ang.). Sports-Reference.com. [dostęp 2014-01-15].
  41. 16th Olympic Winter Games – Albertville 1992 – Event results (ang.). fis-ski.com. [dostęp 2019-11-24].
  42. 17th Olympic Winter Games – Lillehammer 1994 – Event results (ang.). fis-ski.com. [dostęp 2019-11-24].
  43. FIS Nordic World Ski Championships – Thunder Bay 1995 – Event results (ang.). fis-ski.com. [dostęp 2019-11-24].
  44. Puchar Świata 1995/1996 (pol.). skokinarciarskie.pl. [dostęp 2014-02-16].
  45. Puchar Świata 1996/1997 (pol.). skokinarciarskie.pl. [dostęp 2014-02-16].
  46. FIS Nordic World Ski Championships – Trondheim 1997 – Event results (ang.). fis-ski.com. [dostęp 2019-11-24].
  47. 18th Olympic Winter Games – Nagano 1998 – Event results (ang.). fis-ski.com. [dostęp 2019-11-24].
  48. Puchar Świata 1998/1999 (pol.). skokinarciarskie.pl. [dostęp 2014-02-16].
  49. Puchar Świata 1999/2000 (pol.). skokinarciarskie.pl. [dostęp 2014-02-16].
  50. FIS Nordic World Ski Championships – Lahti 2001 – Event results (ang.). fis-ski.com. [dostęp 2019-11-24].
  51. Puchar Świata 2000/2001 (pol.). skokinarciarskie.pl. [dostęp 2014-02-16].
  52. Kruczek zdobył drugie złoto na Uniwersjadzie w Zakopanem (pol.). skokinarciarskie.pl. [dostęp 2013-12-25].
  53. Letnie Grand Prix 2001 (pol.). skokinarciarskie.pl. [dostęp 2014-02-16].
  54. 19th Olympic Winter Games – Salt Lake City 2002 – Event results (ang.). fis-ski.com. [dostęp 2019-11-24].
  55. Puchar Świata 2001/2002 (pol.). skokinarciarskie.pl. [dostęp 2014-02-16].
  56. FIS Nordic World Ski Championships – Val di Fiemme 2003 – Event results (ang.). fis-ski.com. [dostęp 2019-11-24].
  57. Małysz podwójnym mistrzem! (pol.). skokinarciarskie.pl. [dostęp 2013-12-25].
  58. Małysz wyrównuje rekord świata! (pol.). skokinarciarskie.pl. [dostęp 2013-12-25].
  59. Puchar Świata 2002/2003 (pol.). skokinarciarskie.pl. [dostęp 2014-02-16].
  60. Puchar Świata 2003/2004 (pol.). skokinarciarskie.pl. [dostęp 2014-02-16].
  61. FIS Nordic Junior World Ski Championships – Stryn 2004 – Event results (ang.). fis-ski.com. [dostęp 2019-11-24].
  62. Kuttin trenerem polskich skoczków (pol.). skokinarciarskie.pl. [dostęp 2014-03-24].
  63. Letnie Grand Prix 2004 (pol.). skokinarciarskie.pl. [dostęp 2014-02-16].
  64. FIS Nordic World Ski Championships – Oberstdorf 2005 – Event results (ang.). fis-ski.com. [dostęp 2019-11-24].
  65. Puchar Świata 2004/2005 (pol.). skokinarciarskie.pl. [dostęp 2014-02-16].
  66. FIS Nordic Junior World Ski Championships – Rovaniemi 2005 – Event results (ang.). fis-ski.com. [dostęp 2019-11-24].
  67. Puchar Świata 2005/2006 (pol.). skokinarciarskie.pl. [dostęp 2014-02-16].
  68. 20th Olympic Winter Games – Torino 2006 – Event results (ang.). fis-ski.com. [dostęp 2019-11-24].
  69. Lepistoe trenerem Polaków (pol.). skokinarciarskie.pl. [dostęp 2014-03-24].
  70. Letnie Grand Prix 2006 (pol.). skokinarciarskie.pl. [dostęp 2014-02-16].
  71. FIS Nordic World Ski Championships – Sapporo 2007 – Event results (ang.). fis-ski.com. [dostęp 2019-11-24].
  72. Puchar Świata 2006/2007 (pol.). skokinarciarskie.pl. [dostęp 2014-02-16].
  73. Letnie Grand Prix 2007 (pol.). skokinarciarskie.pl. [dostęp 2014-02-16].
  74. FIS Ski-Flying World Championships – Oberstdorf 2008 – Event results (ang.). fis-ski.com. [dostęp 2019-11-24].
  75. Puchar Świata 2007/2008 (pol.). skokinarciarskie.pl. [dostęp 2014-02-16].
  76. FIS Nordic Junior World Ski Championships – Zakopane 2008 – Event results (ang.). fis-ski.com. [dostęp 2019-11-24].
  77. PZN: Łukasz Kruczek trenerem kadry do 2010 roku (pol.). skokinarciarskie.pl. [dostęp 2014-03-24].
  78. Puchar Świata 2008/2009 (pol.). skokinarciarskie.pl. [dostęp 2014-02-16].
  79. FIS Nordic World Ski Championships – Liberec 2009 – Event results (ang.). fis-ski.com. [dostęp 2019-11-24].
  80. FIS Nordic Junior World Ski Championships – Strbske Pleso 2009 – Event results (ang.). fis-ski.com. [dostęp 2019-11-24].
  81. Letnie Grand Prix 2009 (pol.). skokinarciarskie.pl. [dostęp 2014-02-16].
  82. 21st Olympic Winter Games – Vancouver 2010 – Event results (ang.). fis-ski.com. [dostęp 2019-11-24].
  83. FIS Ski-Flying World Championships – Planica 2010 – Event results (ang.). fis-ski.com. [dostęp 2019-11-24].
  84. Puchar Świata 2009/2010 (pol.). skokinarciarskie.pl. [dostęp 2014-02-16].
  85. Letnie Grand Prix 2010 (pol.). skokinarciarskie.pl. [dostęp 2014-02-16].
  86. FIS Nordic World Ski Championships – Oslo 2011 – Event results (ang.). fis-ski.com. [dostęp 2019-11-24].
  87. PŚ Vikersund: Zwycięstwo Schlierenzauera, Morgenstern z Pucharem Świata, Małysz z rekordem Polski (pol.). skokinarciarskie.pl. [dostęp 2013-12-25].
  88. Puchar Świata 2010/2011 (pol.). skokinarciarskie.pl. [dostęp 2014-02-16].
  89. PŚ Planica: Stoch wygrywa, Małysz trzeci na koniec sezonu (pol.). skokinarciarskie.pl. [dostęp 2013-12-25].
  90. Adam oddał swój ostatni skok (pol.). skokinarciarskie.pl. [dostęp 2013-12-25].
  91. Letnie Grand Prix 2011 (pol.). skokinarciarskie.pl. [dostęp 2014-02-16].
  92. Turniej Czterech Skoczni 2011/2012 (pol.). skokinarciarskie.pl. [dostęp 2014-01-08].
  93. FIS Ski-Flying World Championships – Vikersund 2012 – Event results (ang.). fis-ski.com. [dostęp 2019-11-24].
  94. Puchar Świata 2011/2012 (pol.). skokinarciarskie.pl. [dostęp 2014-03-21].
  95. Triumf Austriaków, rekord Polski Piotra Żyły! (pol.). skokinarciarskie.pl. [dostęp 2013-12-22].
  96. FIS Nordic Junior World Ski Championships – Erzurum 2012 – Event results (ang.). fis-ski.com. [dostęp 2019-11-24].
  97. Turniej Czterech Skoczni 2012/2013 (pol.). skokinarciarskie.pl. [dostęp 2014-01-08].
  98. Loty: 28 nowych rekordów życiowych i dwa krajowe! (pol.). skokinarciarskie.pl. [dostęp 2013-12-22].
  99. FIS Nordic World Ski Championships – Val di Fiemme 2013 – Event results (ang.). fis-ski.com. [dostęp 2019-11-24].
  100. MŚ Val di Fiemme: Austria wygrywa drużynówkę, Polacy z brązowym medalem! (pol.). skokinarciarskie.pl. [dostęp 2013-12-22].
  101. Puchar Świata 2012/2013 (pol.). skokinarciarskie.pl. [dostęp 2014-03-21].
  102. FIS Nordic Junior World Ski Championships – Liberec 2013 – Event results (ang.). fis-ski.com. [dostęp 2019-11-24].
  103. Turniej Czterech Skoczni 2013/2014 (pol.). skokinarciarskie.pl. [dostęp 2014-01-06].
  104. Puchar Świata 2013/2014 (pol.). skokinarciarskie.pl. [dostęp 2014-03-21].
  105. 22nd Olympic Winter Games – Sochi 2014 – Event results (ang.). fis-ski.com. [dostęp 2014-11-24].
  106. FIS Ski-Flying World Championships – Harrachov 2014 – Event results (ang.). fis-ski.com. [dostęp 2019-11-24].
  107. FIS Nordic Junior World Ski Championships – Val di Fiemme 2014 – Event results (ang.). fis-ski.com. [dostęp 2019-11-24].
  108. Kamil Stoch powrócił do skoków, jedzie na Turniej! (pol.). skokinarciarskie.pl. [dostęp 2015-01-06].
  109. Turniej Czterech Skoczni 2014/2015 (pol.). skokinarciarskie.pl. [dostęp 2015-01-06].
  110. Puchar Świata 2014/2015 (pol.). skokinarciarskie.pl. [dostęp 2015-03-22].
  111. FIS Nordic World Ski Championships – Falun 2015 – Event results (ang.). fis-ski.com. [dostęp 2019-11-24].
  112. PŚ Planica: Kraft najlepszy w serii próbnej, Stoch z rekordem Polski! (pol.). skokinarciarskie.pl. [dostęp 2015-03-21].
  113. Letnie Grand Prix 2015 (pol.). skokinarciarskie.pl. [dostęp 2015-09-30].
  114. Puchar Świata 2015/2016 (pol.). skokinarciarskie.pl. [dostęp 2016-03-21].
  115. Turniej Czterech Skoczni 2015/2016 (pol.). skokinarciarskie.pl. [dostęp 2016-03-21].
  116. FIS Ski-Flying World Championships – Tauplitz/Bad Mitterndorf 2016 – Event results (ang.). fis-ski.com. [dostęp 2019-11-24].
  117. Stefan Horngacher nowym trenerem reprezentacji Polski! (pol.). skijumping.pl. [dostęp 2016-03-24].
  118. Letnie Grand Prix 2016 (pol.). skokinarciarskie.pl. [dostęp 2016-12-31].
  119. TCS w Bischofshofen: Kamil Stoch nokautuje i wygrywa TCS! Piotr Żyła trzeci w konkursie i drugi w turnieju! (pol.). skijumping.pl. [dostęp 2017-01-06].
  120. FIS Nordic World Ski Championships – Lahti 2017 – Event results (ang.). fis-ski.com. [dostęp 2019-11-24].
  121. Raw Air 2017 (pol.). skokinarciarskie.pl. [dostęp 2017-03-19].
  122. PŚ Vikersund: Żyła z rekordem Polski, najlepszy w serii próbnej (pol.). skokinarciarskie.pl. [dostęp 2017-03-19].
  123. a b Filip Kołodziejski: Dwa rekordy świata w Vikersund! Zwycięstwo Norwegii, Polacy na drugim miejscu (pol.). przegladsportowy.pl, 19 marca 2017. [dostęp 19 marca 2017].
  124. Norway the best team in Planica (ang.). fis-ski.com. [dostęp 2017-03-25].
  125. Puchar Świata 2016/2017 (pol.). skokinarciarskie.pl. [dostęp 2017-03-26].
  126. Letnie Grand Prix 2017 (pol.). skokinarciarskie.pl. [dostęp 2017-10-08].
  127. TCS w Bischofshofen: Kamil Stoch wygrywa po raz czwarty i triumfuje w całym cyklu! Rekord Svena Hannawalda wyrównany! (pol.). skijumping.pl. [dostęp 2018-01-06].
  128. FIS Ski-Flying World Championships – Oberstdorf 2018 – Event results (ang.). fis-ski.com. [dostęp 2019-11-24].
  129. ZIO w Pjongczangu: Mamy złoto! Kamil Stoch obronił tytuł mistrza olimpijskiego z Soczi! (pol.). skijumping.pl. [dostęp 2019-11-24].
  130. 23rd Olympic Winter Games – PyeongChang 2018 – Event results (ang.). fis-ski.com. [dostęp 2019-11-24].
  131. PŚ w Planicy: Kamil Stoch wygrywa na koniec sezonu i triumfuje w turnieju Planica 7! (pol.). skijumping.pl. [dostęp 2018-03-25].
  132. Puchar Świata 2017/2018 (pol.). skokinarciarskie.pl. [dostęp 2018-03-25].
  133. Letnie Grand Prix 2018 (pol.). skokinarciarskie.pl. [dostęp 2018-10-04].
  134. Turniej Czterech Skoczni 2018/2019 (pol.). skokinarciarskie.pl. [dostęp 2019-01-10].
  135. MŚ Seefeld: Kubacki ze złotem, Stoch ze srebrem w przedziwnym konkursie (pol.). skokinarciarskie.pl. [dostęp 2019-03-02].
  136. Seefeld 2019 (ang.). fis-ski.com. [dostęp 2019-03-02].
  137. Raw Air 2019 (pol.). skokinarciarskie.pl. [dostęp 2019-03-19].
  138. Puchar Świata 2018/2019 (pol.). skokinarciarskie.pl. [dostęp 2019-03-26].
  139. Stefan Horngacher odchodzi, Michal Dolezal nowym trenerem Polaków! (pol.). skijumping.pl. [dostęp 2019-03-26].
  140. Letnie Grand Prix 2019 (pol.). skokinarciarskie.pl. [dostęp 2019-10-06].
  141. Wojciech Szatkowski: Piękna Ela, która ze skoczkami wygrywała... (pol.). skijumping.pl. [dostęp 2019-11-24].
  142. Prezes PZN o skokach kobiet (pol.). skijumping.pl. [dostęp 2019-11-24].
  143. Adam Małysz: Skoki narciarskie nie dla kobiet (pol.). skijumping.pl. [dostęp 2015-04-24].
  144. Ladies CoC: Seyfahrt znów najlepsza, Polki daleko (pol.). skokinarciarskie.pl. [dostęp 2015-04-24].
  145. Gabriela Buńda (Polska) (pol.). skokinarciarskie.pl. [dostęp 2015-04-24].
  146. CoC Zakopane: Hendrickson znów najlepsza, pierwsze punkty Polek (pol.). skokinarciarskie.pl. [dostęp 2015-04-24].
  147. PŚ Lillehammer: Japonia wygrywa, Polska poza finałem (pol.). skokinarciarskie.pl. [dostęp 2015-04-24].
  148. MŚJ: Sara Takanashi z trzecim złotem! (pol.). skokinarciarskie.pl. [dostęp 2015-04-24].
  149. PŚ Pań w Hinzenbach: Sara Takanashi triumfuje, pierwsze punkty Pałasz! (pol.). skijumping.pl, 2014-02-01. [dostęp 2019-11-23].
  150. Klasyfikacja CoC kobiet w sezonie 2013/2014 (pol.). skijumping.pl. [dostęp 2015-04-24].
  151. Magdalena Pałasz pierwszą mistrzynią Polski (pol.). skokinarciarskie.pl. [dostęp 2014-10-13].
  152. Adam Bucholz: FC Pań w Szczyrku: Historyczne zwycięstwo Kingi Rajdy! (pol.). skijumping.pl, 2015-08-29. [dostęp 2018-08-17].
  153. Dominik Formela: LPK Pań w Oberwiesenthal: Historyczny triumf Kamili Karpiel!. skijumping.pl, 2017-08-19. [dostęp 2018-08-17].
  154. MŚ Seefeld: Lundby mistrzynią świata, Althaus i Iraschko-Stolz z medalami. Karpiel 23. (pol.). skokinarciarskie.pl, 2019-02-27. [dostęp 2019-02-27].
  155. Kadra Narodowa A – skoki narciarskie – sezon 2019/2020 (pol.). pzn.pl. [dostęp 2019-05-09].
  156. Kadra Narodowa B – skoki narciarskie – sezon 2019/2020 (pol.). pzn.pl. [dostęp 2019-05-09].
  157. Kadra Narodowa Młodzieżowa – skoki narciarskie – sezon 2019/2020 (pol.). pzn.pl. [dostęp 2019-05-09].
  158. Kadra Narodowa Juniorek – skoki narciarskie – sezon 2019/2020 (pol.). pzn.pl. [dostęp 2019-05-09].
  159. Wykaz licencji zawodniczych PZN SKOKI NARCIARSKIE I KOMBINACJA NORWESKA. pzn.pl, 2016-04-14. [dostęp 2016-05-14].
  160. O Mistrzostwach Świata (pol.). skokinarciarskie.pl. [dostęp 2015-04-26].
  161. O MŚJ (pol.). skokinarciarskie.pl. [dostęp 2015-04-26].
  162. FISU History (ang.). fisu.net. [dostęp 2015-04-26].
  163. LOTOS Poland Tour – tydzień ze skokami narciarskimi (pol.). skokinarciarskie.pl. [dostęp 2015-04-26].
  164. O Mistrzostwach Polski (pol.). skokinarciarskie.pl. [dostęp 2015-04-21].
  165. MP Zakopane: Stoch zdecydowanie najlepszy (pol.). skokinarciarskie.pl. [dostęp 2018-12-26].
  166. Kamil Stoch mistrzem Polski, Byrt srebrny jedzie do Oslo (pol.). skokinarciarskie.pl. [dostęp 2015-04-21].
  167. Skoczkowie AZS Zakopane ponownie drużynowymi mistrzami Polski (pol.). skokinarciarskie.pl. [dostęp 2015-04-24].
  168. MP Zakopane: Kubacki z trzecim indywidualnym tytułem (pol.). skokinarciarskie.pl. [dostęp 2018-10-27].
  169. MP Szczyrk: Piotr Żyła najlepszy mimo podpórki (pol.). skokinarciarskie.pl. [dostęp 2019-10-12].
  170. MP Szczyrk: Skoczkowie AZS Zakopane najlepsi w konkursie drużynowym (pol.). skokinarciarskie.pl. [dostęp 2019-10-12].
  171. Wyniki Kobiety – Mistrzostwa Polski (pol.). Polski Związek Narciarski. [dostęp 2018-06-14].
  172. MP Szczyrk: Trzeci tytuł Kingi Rajdy (pol.). skokinarciarskie.pl. [dostęp 2019-10-12].
  173. Lotos Cup (pol.). skokinarciarskie.pl. [dostęp 2015-04-21].
  174. Jacek Kapłan Czech: Memoriał Bronisława Czecha i Heleny Marusarzówny – nieco historii. tygodnikpodhalanski.pl, 2016-09-25.
  175. Wielka Krokiew w Zakopanem (pol.). skokinarciarskie.pl. [dostęp 2015-04-24].
  176. Skocznia w Wiśle (pol.). skokinarciarskie.pl. [dostęp 2015-04-24].
  177. Skocznia w Szczyrku (pol.). skokinarciarskie.pl. [dostęp 2015-04-24].
  178. Skocznia w Lubawce (pol.). skokinarciarskie.pl. [dostęp 2015-04-24].
  179. Średnia Krokiew w Zakopanem (pol.). skokinarciarskie.pl. [dostęp 2015-04-24].
  180. Skocznia w Karpaczu (pol.). skokinarciarskie.pl. [dostęp 2015-04-24].
  181. Piłkarze nie pobili rekordu Małysza (pol.). skijumping.pl. [dostęp 2019-11-24].