Otwórz menu główne

Skrajna Baszta (słow. i niem. Patria, węg. Pátria[1], 2203 m n.p.m. (wg części źródeł 2205 m n.p.m.)) – szczyt tatrzański położony na terenie Słowacji, w Grani Baszt (Hrebeň bášt) rozdzielającej doliny: Młynicką (Mlynická dolina) i Mieguszowiecką (Mengusovská dolina).

Skrajna Baszta
Ilustracja
Skrajna Baszta, widok znad Szczyrbskiego Jeziora
Państwo  Słowacja
Położenie powiat Poprad
Pasmo Tatry, Karpaty
Wysokość 2203 m n.p.m.
Pierwsze wejście 1875
najprawdopodobniej Martin Róth
Położenie na mapie Tatr
Mapa lokalizacyjna Tatr
Skrajna Baszta
Skrajna Baszta
Ziemia49°09′08″N 20°03′29″E/49,152222 20,058056
Skrajna Baszta pierwsza po lewej stronie. Widok z Osterwy

Skrajna Baszta kończąca Grań Baszt sąsiaduje z Małą Basztą (Malá bašta, 2374 m), od której oddziela ją Przełęcz nad Skokiem (Sedlo nad Skokom). W kierunku południowym od szczytu schodzi piarżysty stok, przechodzący w porośnięte trawą, a niżej kosodrzewiną zbocze, które przechodzi w lesisty grzbiet o nazwie Drygant (Trzygań, słow. Trigan). Jego najwyższy punkt, położony na północ od Szczyrbskiego Jeziora, osiąga wysokość 1481 m.

Od strony Doliny Mięguszowieckiej w zboczu Skrajnej Baszty widoczna jest smukła turniczka, tzw. Basztowa Igła (Ihla v Patrii). Pierwsze wejście na Basztową Igłę – Vlasta Štáflová, Alexander Škarvan 29 września 1929 r.[2]

W stokach Skrajnej Baszty znaleziono pozostałości kopalni rudy miedzi, którą wydobywano tutaj prawdopodobnie przed 1535 r.[1] Zatem szczyt odwiedzany był znacznie wcześniej niż pierwsze odnotowane wejścia. Turyści i kartografowie wchodzili na szczyt od dawna. Nazwa Patria pochodzi od narzeczowej formy słowa patrzeć[3][4], świadczącej o atrakcyjności widokowej szczytu (niektóre źródła podają, że nazwa pochodzi od znaku mierniczego stawianego na szczytach[1]). Pierwszym znanym zdobywcą najprawdopodobniej był Martin Róth (26 czerwca 1875 r.), później byli tu Jan Gwalbert Pawlikowski i Maciej Sieczka (ok. 1880 r.). Pierwsze znane wejście zimowe należy do Theodora Wundta (22 grudnia 1891 r.)[2].

Szlaki turystyczneEdytuj

W 1935 wybudowano na zboczach Skrajnej Baszty nowy wzorcowo rozwiązany szlak turystyczny poprowadzony wysoko ponad dnem Doliny Mięguszowieckiej, trzymający się mniej więcej wysokości 1500 m n.p.m.[5] Jest to odcinek Magistrali Tatrzańskiej.

  – czerwony szlak z Szczyrbskiego Jeziora nad Popradzki Staw. Czas przejścia 1:15 h, ↓ 1:05 h[6]

PrzypisyEdytuj

  1. a b c Zofia Radwańska-Paryska, Witold Henryk Paryski: Wielka encyklopedia tatrzańska. Poronin: Wydawnictwo Górskie, 2004. ISBN 83-7104-009-1.
  2. a b Witold Henryk Paryski: Tatry Wysokie. Przewodnik taternicki. Część V. Cubrynka – Skrajna Baszta. Warszawa: Sport i Turystyka, 1954.
  3. Grzegorz Barczyk, Ryszard Jakubowski, Adam Piechowski, Grażyna Żurawska: Bedeker Tatrzański, str. 330. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2000. ISBN 83-01-13184-5.
  4. Ivan Bohuš: Od A po Z o názvoch Vysokých Tatier. Tatranska Lomnica: Štátne lesy TANAPu, 1996. ISBN 80-96-75227-8.
  5. Józef Nyka: Tatry słowackie. Przewodnik. Wyd. II. Latchorzew: Wyd. Trawers, 1998. ISBN 83-901580-8-6.
  6. Tomasz Nodzyński, Marta Cobel-Tokarska: Tatry Wysokie i Bielskie: polskie i słowackie. Warszawa: ExpressMap, 2007. ISBN 978-83-60120-88-0.