Skrzypiec (województwo opolskie)

wieś w województwie opolskim
Ten artykuł dotyczy wsi w województwie opolskim. Zobacz też: inne znaczenia tego słowa.

Skrzypiec (niem. Kreiwitz) – wieś w Polsce położona w województwie opolskim, w powiecie prudnickim, w gminie Lubrza. Historycznie leży na Górnym Śląsku, na ziemi prudnickiej, na pograniczu Gór Opawskich i Płaskowyżu Głubczyckiego, będącego częścią Niziny Śląskiej. Przepływa przez niego rzeka Prudnik[3].

Skrzypiec
wieś
Ilustracja
Wjazd do Skrzypca ze strony Trzebini
Państwo  Polska
Województwo  opolskie
Powiat prudnicki
Gmina Lubrza
Liczba ludności (2011[1]) 388
Strefa numeracyjna 77
Kod pocztowy 48-231[2]
Tablice rejestracyjne OPR
SIMC 0498425
Położenie na mapie gminy Lubrza
Mapa konturowa gminy Lubrza, w centrum znajduje się punkt z opisem „Skrzypiec”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, na dole nieco na lewo znajduje się punkt z opisem „Skrzypiec”
Położenie na mapie województwa opolskiego
Mapa konturowa województwa opolskiego, na dole znajduje się punkt z opisem „Skrzypiec”
Położenie na mapie powiatu prudnickiego
Mapa konturowa powiatu prudnickiego, na dole nieco na lewo znajduje się punkt z opisem „Skrzypiec”
Ziemia50°18′52″N 17°38′57″E/50,314444 17,649167
Strona internetowa

W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do ówczesnego województwa opolskiego.

Według danych na 31 grudnia 2013 r. wieś była zamieszkana przez 395 osób[4].

GeografiaEdytuj

 
Widok na zabudowania Skrzypca od strony Dytmarowa, w tle Góry Opawskie

PołożenieEdytuj

Wieś jest położona w południowo-zachodniej Polsce, w województwie opolskim, około 3 km od granicy z Czechami, na pograniczu Płaskowyżu Głubczyckiego i północno-wschodniej części Gór Opawskich.Należy do Euroregionu Pradziad[5]. Przez granice administracyjne wsi przepływa rzeka Prudnik.

Środowisko naturalneEdytuj

W Skrzypcu panuje klimat umiarkowany ciepły. Średnia temperatura roczna wynosi +8,2 °C. Duże zróżnicowanie dotyczy termicznych pór roku. Średnie roczne opady atmosferyczne w rejonie Skrzypca wynoszą 619 mm. Dominują wiatry zachodnie[6].

NazwaEdytuj

Wcześniejsze nazwy Skrzypca: Greywitz (1331), Kreiwitz (1430), Skrzypiec (1583), Krzypice (1945). Nazwa miejscowości wywodzi się od skrzypu, rośliny w przeszłości bujnie rosnącej w okolicy. Topograficzny opis Górnego Śląska z 1865 roku notuje wieś pod niemiecką nazwą Kreiwitz, a także wymienia polską nazwę Krzipiec we fragmencie: „Kreiwitz (polnisch Krzipiec)”[7].

HistoriaEdytuj

 
Ruiny młyna wodnego w Skrzypcu
 
Nieoficjalny herb wsi Skrzypiec

Na początku swojego istnienia Skrzypiec podlegał Prudnikowi (do 1430). Mniej więcej w tamtych czasach zbudowano młyn wodny. Była to wieś kmieciowa budowana równolegle do rzeki. W XIX w. wieś liczyła ponad 60 zabudowań, większość z mieszkańców była katolikami. Przed 1939 rokiem miejscowość zamieszkiwało ponad 500 mieszkańców. Wieś wtedy zajmowała 110 ha powierzchni. Zabudowa wsi ma postać zagród typy frankońskiego. W drugiej połowie XX wieku na południowym zachodzie miejscowości (od strony Trzebiny) powstało nowe osiedle domów jednorodzinnych rozbudowujące się do chwili obecnej.

Przy skrzyżowaniu drogi w kierunku kościoła w Dytmarowie stał pomnik ofiar I wojny światowej. W Lesie Trzebińskim na południu stała biała płyta z wyrytym czarnym napisem wierszem Theodora Körner pt. „Der Grenzadler” (Orzeł graniczny).

W starym dworze z XIX w. bogatej rodziny Finsterbusch zwanym Erbscholtisei (pol. sołectwem dziedzicznym) urządzono majątek wiejski. Hodowano w nim kury, indyki i kaczki. Używano najnowocześniejszych maszyn rolniczych. Majątek liczył 400 morgów. Obecnie dworek jest siedzibą Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej w Skrzypcu.

Obecnie w Skrzypcu znajduje się Wiejski Dom Kultury oraz biblioteka publiczna, działają również organizacje: koło gospodyń wiejskich oraz Grupa Odnowy Wsi.

Liczba mieszkańców wsiEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. GUS: Ludność – struktura według ekonomicznych grup wieku. Stan w dniu 31.03.2011 r.. [dostęp 2016-09-23].
  2. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2013, s. 1158 [zarchiwizowane z adresu 2014-02-22].
  3. Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200).
  4. a b c Liczba mieszkańców Gminy Lubrza, lubrza.opole.pl [dostęp 2020-05-16] (pol.).
  5. Mapa interaktywna, emapy.com [dostęp 2020-05-16].
  6. Klimat: Skrzypiec: Klimatogram, wykres temperatury, tabela klimatu – Climate-Data.org, pl.climate-data.org [dostęp 2020-05-16].
  7. Felix Triest 1865 ↓, s. 243.
  8. Willkommen bei Gemeindeverzeichnis.de, www.gemeindeverzeichnis.de [dostęp 2020-05-16].
  9. a b Deutsche Verwaltungsgeschichte Schlesien, Kreis Neustadt, treemagic.org [dostęp 2020-05-16].
  10. a b c d Wieś Skrzypiec w liczbach, [w:] Polska w liczbach [online], polskawliczbach.pl [dostęp 2020-05-16] (pol.), liczba ludności w oparciu o dane GUS.

BibliografiaEdytuj

  • Felix Triest: Topographisches handbuch von Oberschliesen. Breslau: Verlag von Wilh. Gottl. Korn, 1865.