Otwórz menu główne

Skwer Kościuszki w Gdyni

Reprezentacyjna ulica Gdyni

Skwer Kościuszki – reprezentacyjna ulica (kategoria: droga powiatowa)[1] Śródmieścia Gdyni stanowiąca wspólnie z ulicą 10 Lutego i aleją Jana Pawła II wizytówkę Gdyni. Skrzyżowanie skweru z ulicami Świętojańską i 10 Lutego jest punktem centralnym Gdyni.

skwer Kościuszki
Śródmieście
Ilustracja
Państwo  Polska
Miejscowość Gdynia
Długość 270 m
Przebieg
Ikona ulica.svg światła -16 m przed ul. 10 Lutego
Ikona ulica skrzyżowanie.svg światła 0 m ul. Świętojańska
Ikona ulica z lewej.svg 132 m ul. Stefana Żeromskiego
Ikona ulica z prawej.svg 189 m ul. Karola Olgierda Borchardta
Ikona ulica z lewej.svg 270 m ul. Jerzego Waszyngtona

dalej aleja Jana Pawła II

Położenie na mapie Gdyni
Mapa lokalizacyjna Gdyni
skwer Kościuszki
skwer Kościuszki
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
skwer Kościuszki
skwer Kościuszki
Położenie na mapie województwa pomorskiego
Mapa lokalizacyjna województwa pomorskiego
skwer Kościuszki
skwer Kościuszki
Ziemia54°31′09,3″N 18°32′40,8″E/54,519261 18,544667

Ważniejsze obiektyEdytuj

 
Skwer Kościuszki w okresie międzywojennym
  • Dowództwo Marynarki Wojennej, oficjalny adres: ul. Waszyngtona 44
  • Centrum Kultury i Rozrywki "Gdynia Waterfront", zwane też jako "Centrum Gemini" (kompleks kinowo-gastronomiczny), otwarte w r. 2000, w 2018 zamknięte i rozebrane, w 2020 planowane rozpoczęcie prac budowlanych nad nową zabudową[2]; oficjalny adres: ul. Waszyngtona 21
  • Kamienica Pręczkowskich z 1937 (skwer Kościuszki 10-12)
  • Kamienica Zygmunta Peszkowskiego z 1928 (14)
  • Kamienica Adama Jurkowskiego z 1938 (16)
  • Pomniki: odsłonięty 24 czerwca 2018 z okazji 100-lecia Marynarki Wojennej niedokończony pomnik Polski Morskiej (proj. prof. Andrzej Getter; koszt realizacji 3 mln zł), którego najwyższym elementem jest 9-12 metrowa bryła ze stali nierdzewnej; jej środkowa część, zwieńczona godłem Polski, ma nawiązywać do sztandaru lub gali banderowej; do kwietnia 2018 znajdowała się w tym miejscu płyta „Marynarz Polski” z urnami z ziemią z pól bitewnych; wcześniej, w 1990 zdemontowano obelisk ku czci Armii Radzieckiej, tzw. Nataszę[3][4][5].

oraz tablica upamiętniająca wizytę Jana Pawła II; a także przy granicy Skweru Kościuszki i Mola Południowego zlokalizowana jest fontanna, która istniała w innym kształcie już przed wojną[potrzebny przypis].

W 1904 Towarzystwo Kąpielowe "Weichsel" postawiło w centrum obecnego Skweru drewniano-murowany budynek Domu Zdrojowego (wzgl. Domu Kuracyjnego, niem. Kurhaus) z obszerną werandą, a także 50-metrowym drewnianym molem oraz damskimi i męskimi łazienkami kąpielowymi[6]. Po I wojnie światowej Dom Kuracyjny został oddany w dzierżawę, a następnie przejęty przez miasto i w 1934 z powodu złego stanu technicznego rozebrany[7].

Granice skweru KościuszkiEdytuj

Często mylnie skwerem Kościuszki nazywa się obszar od skrzyżowania ulic Świętojańskiej i 10 Lutego aż po kraniec pirsu. W rzeczywistości skwer Kościuszki to obszar pomiędzy wspomnianym skrzyżowaniem a początkiem pirsu. Sam pirs nosi nazwę Molo Południowe, przez który przebiega aleja Jana Pawła II (dawniej aleja Zjednoczenia, jeszcze dawniej aleja Zjednoczenia Ziem Polskich)[8].

Granica skweru Kościuszki i Mola Południowego znajduje się na wysokości przedłużenia Nabrzeża Prezydenta[9].

Uwagi na temat granicy skweru KościuszkiEdytuj

 
Fontanna w pobliżu skweru Kościuszki
 
Skwer Kościuszki, 2016 r.

Faktyczna granica skweru Kościuszki jest od ulicy Świętojańskiej do ulicy Waszyngtona[10][11][12]. Przez skwer nie przebiega ulica Waszyngtona[13], tylko styka się ze skwerem na rogu budynku Dowództwa Marynarki Wojennej. Skwer Kościuszki nie styka się z Molem Południowym[14][15][16]. Granica alei Jana Pawła II[17] jest od skweru (lub od ulicy Waszyngtona) do końca Akwarium Gdyńskiego[18][19]. Fontanna nie znajduje się na skwerze Kościuszki, tylko na alei Jana Pawła II.

Okręt Błyskawica i żaglowiec Dar Pomorza nie stoją (nie cumują) przy skwerze Kościuszki, tylko przy Nabrzeżu Pomorskim lub ogólnie przy Molo Południowym.

Czas II wojny światowejEdytuj

Podczas okupacji Niemcy zmienili nazwę skweru na Adolf Hitler Platz[20].

BibliografiaEdytuj

  1. Encyklopedia Gdyni. Gdynia: Oficyna Verbi Causa, 2006. ISBN 83-921571-8-4.

UwagiEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Wykaz dróg powiatowych na stronie ZDiZ. data dostępu 2016.03.17
  2. Biurowce i mieszkania przy Sea Towers. Zielone światło dla zabudowy gdyńskiego Waterfrontu
  3. Ruszyła budowa pomnika Polski Morskiej
  4. Święto Marynarki Wojennej w Gdyni. Duda i Błaszczak obiecują "dobrą zmianę"
  5. Odsłonięty przez prezydenta Dudę pomnik w Gdyni został ogrodzony jako plac budowy
  6. Nieliczni turyści i kary za paradowanie w stroju kąpielowym. Tak kiedyś wyglądały gdyńskie plaże
  7. Kurhaus - pierwszy hotel dawnej Gdyni
  8. Sławomir Kitowski: Claptona urzekło Molo Południowe. Gazeta.pl, 14 sierpnia 2008. [dostęp 19 maja 2009].
  9. Geoportal – mapa rastrowa. Główny Urząd Geodezji i Kartografii. [dostęp 2 października 2010].
  10. Mapa na stronie Targeo.pl z zaznaczonym śladem ulicy - wpisz w okienko z prawej strony kościuszki
  11. Mapa na stronie gdynia.pl, na górze wpisać kościuszki
  12. Mapa na stronie http://server.miasto.gdynia.pl/GeoSerwer/e-mapa.htm, kliknąć na ikonę Znajdz ulicę ... i wpisać kościuszki
  13. Uchwała Rady Miasta Gdyni z 28 kwietnia 2010 r. i mapa przebiegu drogi gminnej - ulica Jerzego Waszyngtona
  14. Uchwała Rady Miasta Gdyni z 27 stycznia 2010 r. i mapa przebiegu drogi powiatowej - Skwer Kościuszki
  15. mapa z wyświetlaną granicą skweru i Mola
  16. widok z satelity
  17. Uchwała Rady Miasta Gdyni z 28 kwietnia 2010 r. i mapa przebiegu drogi powiatowej - al. Jana Pawła II pdf
  18. Mapa na stronie gdynia.pl, na górze wpisać aleja
  19. Mapa na stronie http://server.miasto.gdynia.pl/GeoSerwer/e-mapa.htm, kliknąć na ikonę Znajdz ulicę ... i wpisać aleja
  20. www.gotenhafen.com.pl

Linki zewnętrzneEdytuj