Smooth jazz

Smooth jazz – typ muzyki, który łączy ze sobą instrumenty (czasami improwizacje) tradycyjnie połączone z jazzem oraz style takie jak funk, pop i R&B[1][2]. W latach 80. zdobył ogromną popularność[3] w amerykańskich stacjach radiowych. W Polsce smooth jazz był promowany przez Marka Niedźwieckiego podczas audycji Smooth Jazz Cafe na antenie Programu III Polskiego Radia. Gatunek często krytykowany przez ortodoksyjnych fanów jazzu[1][4].

Smooth jazz
Pochodzenie jazz, jazz-rock, fusion, pop, R'n'B, funk
Czas i miejsce powstania koniec lat 60., połowa lat 70. XX wieku, USA
Instrumenty gitara elektryczna, gitara basowa, perkusja, automat perkusyjny, sampler, instrumenty klawiszowe, saksofon, trąbka
Największa popularność lata 80. i 90. XX wieku
Gatunki pokrewne vaporwave
Podgatunki powstałe z połączenia z innym stylem muzycznym
urban jazz

Geneza i początki gatunkuEdytuj

Smooth jazz – w formie jaką znamy dziś – pojawił się na muzycznej scenie w drugiej połowie lat siedemdziesiątych[3]. Pierwszymi artystami poruszającymi się w tym stylu byli Grover Washington Jr.[4], Spyro Gyra oraz Pieces of a Dream. Wywodził się on z już istniejących stylów, włączając jazz fusion[5]. Smooth jazz jednak skupia się na melodii, a nie – jak ten ostatni – na improwizacjach[5].

Korzeni tego gatunku można szukać w późnych latach 60.[2], kiedy gitarzysta Wes Montgomery wraz z słynnym producentem Creedem Taylorem[4] nagrali trzy utwory ("A Day in the Life" i "Down Here on the Ground" w 1967 roku oraz "Road Song" w 1968) składające się z instrumentalnych wersji podobnych do siebie piosenek pop takich jak "Eleanor Rigby", "I Say a Little Prayer for You" i "Scarborough Fair". Nagrania z tej sesji, skierowane do słuchaczy popu tak jak do fanów jazzu, są często uważane za istotny wczesny smooth jazz.

OpisEdytuj

Typowa smoothjazzowa piosenka jest utrzymana w downtempo (większość utworów jest grana w przedziale 90–105 BPM), skupia się na jednym instrumencie grającym główną melodię (najczęściej wykorzystywana jest kombinacja saksofon + gitara), a muzyczne tło stanowi rytm[5] oraz pady lub sample.

Przedstawiciele gatunkuEdytuj

Artyści i zespoły, którzy zdobyli sławę w smooth jazzie zmierzali do prowadzenia melodii w taki sposób, by móc ich rozpoznać po paru taktach. Dobrym tego przykładem jest saksofonista David Sanborn[4][6] oraz gitarzyści Craig Chaquico i Peter White. Niektórzy, np. Dave Koz zasłynęli dzięki duetom z największymi gwiazdami gatunku. Polskim przedstawicielem smooth jazzu jest saksofonista Marcin Nowakowski.

PodgatunkiEdytuj

Często spotykaną odnogą smooth jazzu jest urban jazz, który łączy z sobą elementy hip-hopu[1]. Styl obrał sobie za cel dotarcie do ludzi słuchających radiostacji związanych z hip-hopem i R&B. Muzycy grający w tym podgatunku to np: Dave Koz, Boney James, Paul Jackson Jr.

Innym trendem w smooth jazzie jest łączenie jazzu i elektroniki, w wyniku której powstaje muzyka podobna do chill outu.

KontrowersjeEdytuj

Smooth jazz jest kontrowersyjnym pojęciem. Niektórzy miłośnicy jazzu twierdzą, że smooth jazz nie ma żadnego związku z samym jazzem[1][4], nazywając go elevator music lub dinner jazz[4].

Inni twierdzą, że jest to niezależny podgatunek jazzu, który łączy w sobie tradycyjne cechy stylu matki oraz nowoczesne brzmienia takie jak R&B. Co więcej, uznani przez publiczność muzycy – jak Pat Metheny, David Sanborn[4] czy Marcus Miller – często bywają kojarzeni właśnie z smooth jazzem.

Albumy definiujące gatunekEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. a b c d What is urban jazz? - Quora, www.quora.com [dostęp 2020-10-21].
  2. a b Prof Jose Maria G. Pelayo III, Exploring the origins of Smooth Jazz, iOrbitNews Online, 12 sierpnia 2017 [dostęp 2020-10-21] (ang.).
  3. a b What Is Smooth Jazz?, New York Jazz Workshop, 1 maja 2019 [dostęp 2020-10-21] (ang.).
  4. a b c d e f g Charles Waring, Smooth Jazz: In Defence Of The Music It’s OK To Like | uDiscover, uDiscover Music, 6 lutego 2020 [dostęp 2020-10-21] (ang.).
  5. a b c Smooth Jazz Music Genre Overview, AllMusic [dostęp 2020-10-21] (ang.).
  6. David Sanborn | Biography & History, AllMusic [dostęp 2020-10-21] (ang.).