Otwórz menu główne

Sołomija Kruszelnyćka

ukraińska sopranistka

Sołomija Kruszelnycka (ukr. Соломія Крушельницька; pol. Salomea Kruszelnicka; ur. 23 września 1872 w Bielawińcach pod Buczaczem, zm. 16 listopada 1952 we Lwowie) – ukraińska śpiewaczka operowa, wokalistka (sopran) i pedagog.

Sołomija Kruszelnycka
Соломія Крушельницька
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia 23 września 1872
Bielawińce
Data i miejsce śmierci 16 listopada 1952
Lwów
Miejsce spoczynku Cmentarz Łyczakowski we Lwowie
Zawód, zajęcie śpiewaczka operowa, wokalistka, pedagog
Miejsce zamieszkania Biała, Viareggio
Narodowość ukrainka
Alma Mater Lwowska Narodowa Akademia Muzyczna
Wyznanie gr.kat.
Rodzice Amwrosij Kruszelnyćkyj, Teodora Maria Sawczynśka
Małżeństwo Cesare Riccioni

Spis treści

ŻyciorysEdytuj

 
Rodzice Sołomiji Kruszelnyćkiej
 
Sołomija Kruszelnyćka w Madame Butterfly

Urodziła się w rodzinie księdza greckokatolickiego Amwrosija Kruszelnyćkiego (ur. w 1841 w Jezierzanach, zm. 31 grudnia 1902 w Białej pod Tarnopolem)[1], herbu Sas,[2] proboszcza m.in. w Osowcach[3]. Od 1878 roku rodzice osiadli w wiosce Biała niedaleko Tarnopola, w której pozostali się do końca życia.

Uczyła się eksternistycznie w c.-k. I gimnazjum w Tarnopolu. Śpiewała w chórze towarzystwa „Ruśka besida”.

Kształciła się od roku 1891 w konserwatorium Galicyjskiego Towarzystwa Muzycznego we Lwowie, pod kierunkiem Walerego Wysockiego. Zadebiutowała 15 kwietnia 1893 w Operze Lwowskiej rolą Leonory w operze „La Favorite” Gaetano Donizettiego, a następnie w Krakowie. W sezonie 1895-1896 występowała w Odessie, w 1896 we Włoszech, a następnie wyjechała na występy do Ameryki Południowej. W latach 1898-1902 była gwiazdą Opery Warszawskiej. W 1902 roku wyjechała do Paryża, gdzie była zaangażowana w Operze.

 
Znaczek pocztowy Ukrainy, Sołomija Kruszelnyćka, 1997 (Michel № 219)

W 1904 we Włoszech w Brescii odniosła sukces w tytułowej roli w Madame Butterfly Pucciniego.

Osiadła na stałe we Włoszech, w Viareggio, poślubiwszy markiza Cesarego Riccioniego i zdobywając międzynarodową sławę.

Występowała na scenie La Scali, m.in. u boku legendarnego tenora Enrico Caruso. W 1920, u szczytu sławy, zostawiła na zawsze arenę operową i poświęciła resztę życia wykonawstwu muzyki kameralnej (śpiewała utwory w ośmiu językach). Ostatni zagraniczny koncert zaśpiewała w Rzymie w 1929 roku. Od sierpnia 1939 zamieszkała na stałe we Lwowie; otrzymała tytuł profesorski i prowadziła klasę wokalną w Lwowskim Konserwatorium im. M. Łysenki.

W 1951 otrzymała tytuł Zasłużonego Działacza Sztuki USRR.

Zmarła we Lwowie. Pochowana jest na Cmentarzu Łyczakowskim obok grobu Iwana Franki.

Dzisiaj imieniem Sołomii Kruszelnyćkiej nazwane są Opera Lwowska, licea muzyczne we Lwowie i Tarnopolu, ulice we Lwowie, Tarnopolu i Buczaczu.

19 listopada 2009 roku w Teatrze Wielkim Opery Narodowej w Warszawie odbyło się uroczyste odsłonięcie popiersia Sołomii Kruszelnyćkiej. Popiersie umieszczono w galerii wybitnych artystów Opery Narodowej. Autor popiersia, artysta Wasyl Jarycz, wyrzeźbił Kruszelnyćką z brązu, a popiersie umieścił na granitowej kolumnie, kompozycja ma ponad dwa metry wysokości. Inspiracją do była postać Hrabiny z opery Stanisława Moniuszki, w którą wcielała się Kruszelnyćka.

PrzypisyEdytuj

  1. Ірина Дем'янова: Крушельницький Амвросій Васильович. W: Тернопільський енциклопедичний словник. редкол.: Г. Яворський та ін.. T. 2: К—О. Тернопіль : Видавничо-поліграфічний комбінат «Збруч», 2005, s. 254. ​ISBN 966-528-199-2​. (ukr.)
  2. Кобилянський А., Комарницький С. Саси в українській культурі: З історії української шляхти. „Універсум”. 5/8, s. 64–66, 2006. (ukr.)
  3. Schematismus Universi Venerabilis Cleri Archidioeceseos Metropolitanae Graeco-Catholicae Leopoliensis pro Anno Domini 1876. Leopoli, 1876, s. 223. (łac.)

BibliografiaEdytuj

Linki zewnętrzneEdytuj