Otwórz menu główne

Socjolekt

odmiana językowa właściwa dla wyodrębnionej klasy lub grupy społecznej

Socjolektodmiana językowa właściwa dla wyodrębnionej klasy lub grupy społecznej, zawodowej lub subkultury; w przeciwieństwie do dialektów właściwych (regionalnych) uwarunkowana nie geograficznie, lecz środowiskowo[1]. Jako synonimiczne wobec terminu socjolekt traktuje się niekiedy pojęcia: gwara środowiskowa[2], dialekt klasowy[1], dialekt środowiskowy, dialekt socjalny[3].

Formami socjolektu wyróżnianymi na podstawie odrębności leksykalnej są: żargon, slang i gwara zawodowa (profesjolekt); niektóre z tych określeń bywają traktowane jako synonimy[4]. Często jednak czyni się rozróżnienie między tymi terminami. Według klasyfikacji Stanisława Grabiasa żargon charakteryzuje się słownictwem budowanym celowo tak, aby nie było zrozumiane dla ludzi nienależących do grupy (np. żargon więzienny)[5]. Slang stanowi zaś ekspresywną odmianę socjolektu, otwartą na wszystkie grupy społeczne. Słownictwo powstaje w nim najczęściej pod wpływem mody językowej; dlatego też najczęściej kojarzony jest z subkulturami młodzieżowymi. Język zawodowy ma charakter jawny i dotyczy wykonawców danego zawodu; ma za zadanie umożliwić ścisłe przekazywanie myśli między pracownikami[5].

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. a b Hervey, Higgins i Loughridge 2003 ↓, s. 85–86.
  2. SOCJOLEKT [w:] Słownik terminów gramatycznych [online], Edupedia [dostęp 2019-03-19].
  3. Zofia Rudnik-Karwatowa, Słownik słów kluczowych językoznawstwa slawistycznego, Hanna Karpińska (2), Warszawa: Slawistyczny Ośrodek Wydawniczy, 1999, ISBN 83-86619-48-1.
  4. Jan Grzenia, socjolekt, slang, żargon [w:] Poradnia językowa PWN [online], sjp.pwn.pl, 20 listopada 2009 [dostęp 2019-03-20].
  5. a b Piekot 2008 ↓, s. 24.

BibliografiaEdytuj