Spawęki skorpionokształtne

Spawęki skorpionokształtne[1] (Camarostomata[2], Uropygi sensu lato[3]) – takson pajęczaków obejmujący biczykoodwłokowce (Thelyphonida) i rozłupnogłowce (Schizomida).

Spawęki skorpionokształtne
Camarostomata
Ilustracja
Thelyphonus spp. z rzędu biczykoodwłokowców
Ilustracja
Schizomus crassicaudatus z rzędu rozłupnogłowców
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ stawonogi
Gromada pajęczaki
(bez rangi) Pantetrapulmonata
(bez rangi) Tetrapulmonata
(bez rangi) Schizotarsata
(bez rangi) spawęki
(bez rangi) spawęki skorpionokształtne

TaksonomiaEdytuj

Monofiletyzm kladu obejmującego Thelyphonida i Schizomida potwierdzają liczne prace filogenetyczne, w tym G. Giribeta z 2002 roku[2] i J.W. Schultza z 2007 roku[3]. Klad ten bywa klasyfikowany w randze rzędu[1] lub wyższej[3]. Stanowi grupę siostrzaną dla tępoodwłokowców, tworząc z nimi spawęki, lub dla kladu Labellata (tępoodwłokowce + pająki) tworząc z nim klad Tetrapulmonata[3].

OpisEdytuj

Biczykoodwłokowce i rozłupnogłowce mają wiele cech wspólnych. Ich odnóża pierwszej pary mają wydłużone rzepki i po dwa trichobotria na goleniach. Na goleniach pozostałych odnóży krocznych występuje po jednym trichobotrium. Nogogłaszczki są chwytne i mają zlane biodra[3]. Ciało składa się z prosomy i opistosomy. Ta ostatnia złożona jest z 12 segmentów, z których pierwszy stanowi łącznik, a ostatni zaopatrzony jest w różnie wykształcone flagellum[4]. Przedstawiciele obu rzędów przejawiają również podobne, złożone zachowanie godowe[3]. Samce siłują się z samicami, by naprowadzić je na złożony na podłożu spermatofor i nakłonić je do jego podjęcia[4].

Należy tu około 350 opisanych gatunków[4].

PrzypisyEdytuj

  1. a b spawęki, [w:] Encyklopedia PWN [online] [dostęp 2015-09-16].
  2. a b Gonzalo Giribet, Gregory D. Edgecombe, Ward C. Wheeler, Courtney Babbitt. Phylogeny and systematic position of Opiliones: a combined analysis of chelicerate relationships using morphological and molecular data. „Cladistics”. 18, s. 5–70, 2002. 
  3. a b c d e f Jeffrey W. Schultz. A phylogenetic analysis of the arachnid orders based on morphological characters. „Zoological Journal of the Linnean Society”. 150, s. 221–265, 2007. 
  4. a b c Marek Żabka: Rząd: biczykoodwłokowce – Thelyphonida (Uropygi), rząd: rozłupnogłowce – Schizomida, rząd: tępoodwłokowce – Amblypygi. W: Zoologia: Stawonogi. Czesław Błaszak (red. nauk.). T. 2. Cz. 1: Szczękoczułkopodobne, skorupiaki. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2011. ISBN 978-83-01-16568-0.