Otwórz menu główne

Zmiany

m
poprawa linków
'''Małgorzata z Nawarry''', zwana również jako '''Małgorzata z Angoulême''' (ur. [[11 kwietnia]] [[1492]], zm. [[21 grudnia]] [[1549]]) - małżonka króla [[Henryk II (król Nawarry)|Henryka II]] z [[Nawarra|Nawarry]] i [[Władcy Nawarry|królowa]] tego państwa. Jako patronka humanistów i reformatorów oraz autorka literacka, była wybitną postacią francuskiego [[Odrodzenie|renesansu]]. [[Samuel Putnan]] nazwał ją ''pierwszą nowoczesną kobietą''.
 
Ojciec Małgorzaty, [[Karol Orleański]], hrabia [[Angoulême]], był bezpośrednim potomkiem [[Karol V Mądry|Karola V]] i odziedziczyłby koronę gdyby zarówno [[Karol VIII (król Francji)|Karolowi VIII]] i przypuszczalnemu potomkowi, Ludwikowi, księciu [[Orlean|orleańskiemu]], nie udało się spłodzić męskiego potomka. W roku [[1491]] Karol ożenił się z piętnastoletnią [[Ludwika Sabaudzka|Ludwiką Sabaudzką]] (córką Małgorzaty de Burbon - córką księcia [[Karol I de Burbon|Karola I]]), uważaną za jedną z najinteligentniejszych kobiet we Francji. Ludwika nazwała swoją pierwszą córkę Małgorzatą po jej matczynej babce, Małgorzacie Burbońskiejde Burbon (córce [[Karol I de Burbon|Karola I]], księcia [[Burbonia|de Burbon]]).
 
Dwa lata po narodzinach Małgorzaty, cała rodzina przeniosła się z [[Angoulême]] do [[Cognac]], "gdzie włoskie wpływy były ogromne, a gdzie [[Giovanni Boccaccio|Boccaccio]] był tylko trochę mniej ważny od boga". Jej brat, Franciszek, który stać się miał królem Francji [[Franciszek I (król Francji)|Franciszkiem I]], urodził się tam [[12 września]] [[1494]]. Dzięki swojej matce, Małgorzata uczyła się u znakomitych nauczycieli od najwcześniejszych lat. Kształciła się w łacinie oraz czytała [[Biblia|Biblię]] i dzieła [[Sofokles|Sofoklesa]] w tym języku. Młoda księżniczka nazywana była "mecenasem uczonych królestwa swego brata".
Małgorzata w wieku siedemnastu lat została wydana za dwudziestoletniego wtedy Karola, księcia [[Alençon]], z inicjatywy Ludwika XI (który również zaaranżował małżeństwo jego dziesięcioletniej córki, [[Klaudia de Valois|Klaudii]], z Franciszkiem). Ta czarująca, inteligenta i wyróżniająco dobrze wyedukowana dziewczyna została zmuszona do poślubienia ogólnie rzecz biorąc miłego, ale całkowicie niewykształconego mężczyzny z powodów politycznych - została przehandlowana, aby uratować królewską dumę Ludwika i zachować hrabstwo Armagnac w rodzinie.
 
Po śmierci pierwszego męża w [[1525]], Małgorzata wyszła za [[Henryk II (król Nawarry)|Henryka II]], króla Nawarry. Urodziła mu córkę, [[Joanna d'Albret|Joannę d'Albret]] (matkękrólową przyszłegoNawarry, żonę [[Antoni de Burbon-Vendôme|Antoniego de Burbon-Vendôme]] i matkę króla Francji [[Henryk IV Burbon|Henryka IV]]).
 
Jej pierwszy i jedyny syn, Jan, urodził się w [[Blois]] w lipcu [[1530]] roku, kiedy Małgorzata miała 38 lat i według szesnastowiecznych standardów wkraczała już w wiek podeszły. Dziecko zmarło jednak w Dzień Bożego Narodzenia tego samego roku. Uczeni wierzą, że to właśnie jej żal spowodował rozpoczęcie prac nad jej najbardziej kontrowersyjnym dziełem, ''Miroir de l'âme pécheresse'' (''Zwierciadło grzesznej duszy'') w roku [[1531]]. Teolodzy z [[Sorbona|Sorbony]] potępili utwór jako herezję, a jeden z mnichów powiedział, że Małgorzata powinna zostać zamknięta w torbie i wrzucona do [[Sekwana|Sekwany]]. Studenci z Uczelni Nawarry wyszydzali ją w sztuce jako "wściekłość piekieł". Jej brat wymusił jednak unieważnienie zarzutu i przeprosiny z Sorbony.
20 319

edycji