Otwórz menu główne

Zmiany

Dodane 45 bajtów, 11 lat temu
int., wikizacja
'''Piotr Tomicki''' herbu [[Łodzia (herb szlachecki)|Łodzia]] (ur. [[1464]], zm. [[1535]]) – [[biskupi przemyscy|biskup przemyski]], [[biskupi poznańscy|poznański]] i [[biskupi krakowscy|krakowski]], [[podkanclerzy koronny]], [[sekretarz królewski]].
 
Urodził się w [[1464]] roku jako syn Mikołaja z [[Tomice (powiat poznański)|Tomic]] koło [[Poznań|Poznania]] - [[chorąży|chorążego]] poznańskiego i Anny z Szamotulskich. Po śmierci ojca, w [[1478]], trafił na dwór swojego stryja, [[Andrzej Szamotulski|Andrzeja Szamotulskiego]], [[wojewodowie poznańscy i wielkopolscy|wojewody poznańskiego]]. Wiadomo, że uczył się w szkole katedralnej w [[Gniezno|Gnieźnie]], następnie około [[1486]] studiował w [[Lipsk]]u, a następnie na [[Uniwersytet Jagielloński|Akademii Krakowskiej]], gdzie uzyskał w [[1490]] bakalaureat, a w [[1493]] magistrat filozofii. W tym samym roku rozpoczął studia prawnicze w [[Bolonia|Bolonii]], które w [[1500]] zakończył doktoratem dekretów.
 
Zaraz po ukończeniu studiów rozpoczął praktykę w [[Kuria Rzymska|kurii rzymskiej]], zostając kanclerzem [[kardynał (godność)|kardynał]]a [[Fryderyk Jagiellończyk|Fryderyka Jagiellończyka]], który nadał mu, pomimo że nie był duchownym, szereg beneficjów kościelnych, w tym archidiakonat krakowski. Po śmierci kard. Fryderyka trafił na dwór [[biskupi poznańscy|biskupa poznańskiego]], [[Jan Lubrański|Jana Lubrańskiego]], gdzie przebywał w latach [[1503]] - [[1506]]. Następnie trafił do kancelarii koronnej króla [[Zygmunt I Stary|Zygmunta Starego]], w służbie którego wielokrotnie posłował jako [[sekretarz królewski]] na [[Węgry]], [[Wołoszczyzna|Wołoszczyznę]] i [[Pomorze]]. Podczas swojej służby otrzymał od króla liczne nadania.
 
W [[1511]] przyjął święcenia kapłańskie, a w [[1514]] sakrę biskupią, przyjmując godność biskupa [[Przemyśl|przemyskiego]], a rok później został podkanclerzym koronnym (urząd ten sprawował do śmierci). W [[1515]] wraz z kanclerzem koronnym [[Krzysztof Szydłowiecki|Krzysztofem Szydłowieckim]] był głównym twórcą ugody z [[Habsburgowie|Habsburgami]]. Po śmierci [[Jan Lubrański|Jana Lubrańskiego]], w [[1520]] objął biskupstwo poznańskie, zrzekając się tronu w Przemyślu. W [[Wielkopolska|Wielkopolsce]] przebywał jednak sporadycznie, poświęcając się polityce i pracy na dworze królewskim. W [[1524]] r. objął godność biskupa krakowskiego (będąc nadal biskupem poznańskim), a także nuncjusza apostolskiego i kolektora danin papieskich. W [[1525]] zrzekł się tronu biskupiego w Poznaniu, a także doprowadził do ugody między królem a [[Albrecht Hohenzollern (1490-1568)|Albrechtem Hohenzollernem]]. Tomicki od [[1524]] jednocześnie pełnił funkcje biskupa krakowskiego i podkanclerzego koronnego, co było niezgodne z ówczesnym prawem polskim (były to tzw. [[incompatibilia]]). Był z tego powodu jednym z głównych (obok Szydłowieckiego) przeciwników [[Ruch egzekucyjny|ruchu egzekucyjnego]].
 
Piotr Tomicki należał do najważniejszych przedstawicieli polskiego renesansu. Studia we [[Włochy|Włoszech]] i pobyt na dworze Jana Lubrańskiego, a także kontakty ze światłymi umysłami [[Europa|Europy]], w tym z [[Erazm z Rotterdamu|Erazmem z Rotterdamu]], ukształtowały w nim humanistyczne zainteresowania. Do głównych zasług Tomickiego należy jego mecenat nad artystami. Na jego polecenie Andrzej Górski spisał ''[[Acta Tomiciana]]'' - zbiór dokumentów z czasów sprawowania przez Tomickiego urzędu podkanclerskiego, na Akademii Krakowskiej utworzył Katedrę Prawa Rzymskiego oraz wprowadził nauczanie [[język grecki|greki]] i [[język hebrajski|hebrajskiego]]. W Wielkopolsce ufundował cenne płyty nagrobne -: stryjowi w [[Szamotuły|Szamotułach]] i ojcu w Tomicach.
 
Piotr Tomicki zmarł w [[Kraków|Krakowie]] [[19 października]] [[1535]]. Pochowany został w [[Kaplica bpa Piotra Tomickiego na Wawelu|ufundowanej przez siebie kaplicy]] w [[Katedra na Wawelu|Katedrze Wawelskiej]].
 
== Bibliografia ==
7578

edycji