Marsz (muzyka): Różnice pomiędzy wersjami

Dodane 22 bajty ,  12 lat temu
→‎Rys historyczny: poprawa linków
(→‎Rys historyczny: poprawiony odnośnik do "suita")
(→‎Rys historyczny: poprawa linków)
== Rys historyczny ==
 
Marsz rozumiany jako tzw. muzyka wojskowa czyli utwór użytkowy, przeznaczony dla wykonania podczas parady wojska, bądź jako muzyka wspomagająca przemarsze wojsk znany był już w starożytnym Rzymie. W ikonografii starożytnej zachowały się przedstawienia zespołów muzyków wojskowych grających na [[bucina|bucinach]]. Wraz z rozwojem instrumentów w [[średniowiecze|średniowieczu]] i w okresie [[odrodzenie|renesansu]] zaczęto stosować w oddziałach wojskowych specjalnie szkolonych muzyków wykonujących proste kompozycje wspomagające kroki maszerującego wojska. Te pierwotne marsze były nierzadko improwizowane, niektóre wykonywane były przez [[trąbka|trąbki]], [[szałamaja|szałamaje]], [[cynk|cynki]] i [[serpentSerpent (instrument muzyczny)|serpenty ]]z towarzyszeniem [[bęben|bębnów]]. W XIV wieku w zespołach wojskowych pojawiły się [[kotły]] i od tej pory stały się nieodzownym instrumentem przy wykonywaniu muzyki marszowej.
W XVII wieku wraz z rozwojem form scenicznych oraz rozkwitem barokowego instrumentarium marsz stał się jedną z form muzycznych w muzyce artystycznej. Utrzymywano na dworach specjalne zespoły dla wykonywania muzyki wojskowej na wolnym powietrzu np. w Polsce kolejni królowie od czasów [[Jan III Sobieski|Jana III Sobieskiego]] utrzymywali tzw. [[kapela janczarska|kapelę janczarską]] grającą muzykę wojskową na instrumentach tureckich, natomiast we Francji [[Ludwik XIV|Ludwika XIV]] utrzymywano na dworze królewskim zespół [[La Grande Ecurie]], który wykonywał marsze podczas parad kawalerii.
W XVII wieku wykształcił się typ marsza jako utworu o określonej budowie i właśnie wtenczas stał się popularny jako samodzielna kompozycja. W późniejszym okresie ([[XVIII wiek|XVIII]]/[[XIX wiek]]) usamodzielnił się jako forma w pełni artystyczna, wchodząc w skład [[suita|suity]], a później [[sonata|sonaty]] i [[symfonia|symfonii]]. Marsz jako forma muzyki artystycznej wszedł również do oper i baletów pełniąc w nich funkcję choreotechniczną, a później stał się nieodzownym elementem XIX-wiecznej grand-opera. W okresie [[Romantyzm|Romantyzmu]] rozróżniano już wiele gatunków marszów: marsz wojskowy ([[Johann Strauss (ojciec)|Johanna Straussa]] [[Marsz Radetzky'ego]]), marsz żałobny ([[Fryderyk Chopin|Fryderyka Chopina]] ''Marcia funebre'' z Sonaty b-moll), marsz weselny (np. [[Felix Mendelssohn-Bartholdy|Felixa Mendelssohna]] ''Marsz weselny'' z muzyki do sztuki Szekspira ''[[Sen nocy letniej]]''), marsz charakterystyczny np. ''Marsz Ołowianych Żołnierzyków'' z baletu "[[Dziadek do orzechów]]" [[Piotr Czajkowski|Piotra Czajkowskiego]]). W tym czasie upowszechnił się w muzyce europejskiej trzyczęściowy marsz z kontrastującym triem jako odcinkiem środkowym.
330

edycji