Otwórz menu główne

Zmiany

Dodane 23 bajty ,  10 lat temu
 
=== Małżeństwo z Jerzym Lwowicem ===
Jak podał Jan Długosz, Eufemia była żoną księcia halickiego i włodzimierskiego [[Jerzy Lwowic|Jerzego]] z dynastii [[Rurykowicze|Rurykowiczów]]. W źródłach nie zachowała się data ich ślubu. Z pewnością małżeństwo zostało zawarte przed drugą połową [[1290]], kiedy [[Władysław I Łokietek|Władysław Łokietek]] wydał za mąż, za [[władcy Węgier|króla Węgier]] [[Andrzej III|Andrzeja III]], swoją siostrzenicę [[Fenenna inowrocławska|Fenennę]]. Gdyby do tego czasu siostra Łokietka pozostała niezamężna, to ona poślubiłaby Arpada<ref>J. Tęgowski w pracy ''Małżeństwa Lubarta Giedymowica'', przyp. 20. Zob. D. Dąbrowski, ''Rodowód Romanowiczów książąt halicko-wołyńskich'', Poznań – Wrocław 2002, s. 210 i przyp. 860.</ref>. W literaturze dominują dwa stanowiska dotyczące daty ślubu Eufemii z Jerzym<ref>Starsza literatura: O. Balzer, ''Genealogia Piastów'', Kraków 1895, s. 351, podał ogólnie, że ślub odbył się przed [[1300]]; [[Bronisław Włodarski|B. Włodarski]] w pracy ''Stanowisko Rusi Halicko-Wołyńskiej wobec akcji zjednoczeniowej Władysława Łokietka i jego powiązanie z utratą Pomorza Gdańskiego'', „Zapiski Historyczne” 27, 1962, z. 3, s. 335 i n., twierdził, że małżeństwo zostało zawarte w [[1291]], w następstwie układu pomiędzy Władysławem Łokietkiem a Lwem halickim. Zob. K. Jasiński, Rodowód Piastów małopolskich i kujawskich, Poznań – Wrocław 2001, s. 134.</ref>.
 
Pierwsze z nich głosi, że do zawarcia małżeństwa doszło w [[1289]]<ref>J. Tęgowski w pracy ''Zabiegi księcia kujawskiego Władysława Łokietka o tron krakowski w latach 1288–1293'', [w:] „Zapiski Kujawsko-Dobrzyńskie” 6, 1988, s. 53. Zob. K. Jasiński, ''Rodowód Piastów małopolskich i kujawskich'', Poznań – Wrocław 2001, s. 134.</ref>. Za tą datacją przemawia udzielenie Łokietkowi pomocy wojskowej przez księcia halickiego [[Lew Halicki|Lwa Daniłowica]] w czasie walk o tron krakowski.
 
Drugi pogląd, zbliżony do pierwszego, mówi, że związek Piastówny z Rurykowiczem został zawarty między wrześniem [[1289]] a [[23 czerwca]] [[1290]]<ref>D. Dąbrowski, ''Rodowód Romanowiczów książąt halicko-wołyńskich'', Poznań – Wrocław 2002, s. 206–217.</ref>. Według niego powodem małżeństwa było stworzenie sojuszu kujawsko-rusko-czeskiego, skierowanego przeciwko [[książęta wrocławscy|księciu wrocławskiemu]] [[Henryk IV Prawy|Henrykowi IV Prawemu]], który po śmierci [[Leszek Czarny|Leszka Czarnego]] w [[1288]], został [[książęta krakowscy|księciem krakowskim]]. Celem Władysława Łokietka było zdobycie [[Kraków|Krakowa]]. [[władcyWładcy Czech|Książę Czech]] [[Wacław II Czeski|Wacław II]] nie chciał dopuścić do wzrostu potęgi księcia wrocławskiego, będącego w antyczeskim sojuszu z królem Węgier [[Władysław IV Kumańczyk|Władysławem IV]] i czeskim możnowładcą [[Zawisza z Falkenštejnu|Zawiszą z Falkenštejnu]]. Natomiast Lew halicki obawiał się potencjalnego porozumienia antyruskiego, sąsiadując od zachodu z [[Małopolska|Małopolską]], a od południa z [[Węgry|Węgrami]], obawiał się potencjalnego porozumienia antyruskiego. Zgodnie z tą hipotezą ślub Eufemii i Jerzego poprzedziły: zjazd w [[Opawa|Opawie]] z [[15 sierpnia]] 1289, na którym Łokietek, Lew i Wacław II podpisali układ o wzajemnej pomocy, a także zajęcie Krakowa przez Henryka IV Prawego, co miało miejsce [[24 sierpnia]] 1289. Termin końcowy zawarcia małżeństwa między Kazimierzówną a Jerzym, według tego poglądu wyznacza śmierć śląskiego Piasta.
 
Książęta ruscy okazali się dla Łokietka cennymi sojusznikami. Posiłkowali go w latach [[1300]] i [[1302]] w trakcie walk z Wacławem II czeskim.
 
Na podstawie analizy przekazu Długosza, dzienną datę narodzin męża Eufemii, historycy kładą na [[21 kwietnia|21]], [[23 kwietnia|23]] lub [[24 kwietnia]]<ref>Długosz podał, że Jerzy zmarł w dniu swoich urodzin, 21 kwietnia, w święto swojego patrona. Jednakże w Polsce dzień św. Jerzego obchodzono 24 kwietnia, a na Rusi dzień wcześniej. Zob. O. Balzer, ''Genealogia Piastów'', Kraków 1895, s. 348.</ref>, natomiast datę roczną różni badacze określają na lata od [[1247]] do [[1259]]<ref>O. Balzer, ''Genealogia Piastów'', Kraków 1895, s. 351 kładł narodziny Jerzego na 24 kwietnia między [[1251]] a 1259; K. Jasiński, ''Rodowód Piastów małopolskich i kujawskich'', Poznań – Wrocław 2001, s. 135, opowiedział się za początkiem lat 50. XIII w.; D. Dąbrowski, ''Rodowód Romanowiczów książąt halicko-wołyńskich'', Poznań – Wrocław 2002, s. 197–203, twierdził, że Jerzy urodził się między 1247 a [[1254]], najprawdopodobniej 23 kwietnia 1254. Historyk ten przypuścił, iż autor dzieła ruskiego, z którego korzystał Długosz, napisał, że Lwowic zmarł 21 kwietnia, niedługo przed świętem swego patrona, na które przypadały jego urodziny, natomiast polski kronikarz dokonał błędnego tłumaczenia.</ref>. Jerzy pochodził z małżeństwa księcia halickiego Lwa I z [[Konstancja węgierska (zm. po 1287)|Konstancją]], córką [[władcy Węgier|króla Węgier]] [[Bela IV|Beli IV]]. Przed poślubieniem Eufemii był żonaty z nieznaną z imienia córką księcia twerskiego Jarosława Jarosławica. Po śmierci ojca objął panowanie w [[Księstwo Halicko-Włodzimierskie|księstwie halicko-włodzimierskim]]. Zmarł 21, 23 lub 24 kwietnia [[1308]]<ref>O. Balzer, ''Genealogia Piastów'', Kraków 1895, s. 351, opowiedział się za datą 24 kwietnia 1308; K. Jasiński, ''Rodowód Piastów małopolskich i kujawskich'', Poznań – Wrocław 2001, s. 134, przyp. 731, przyjął datę 23 kwietnia 1308; D. Dąbrowski, ''Rodowód Romanowiczów książąt wołyńskich'', Poznań – Wrocław 2002, s. 204, twierdził, że Jerzy zmarł 21 kwietnia 1308.</ref>.
 
Ze związku Eufemii i Jerzego narodziło się troje, bądź czworo dzieci: [[Lew II|Lew]], [[Andrzej II Halicki|Andrzej]], [[Maria Halicka|Maria]] i być może [[Anastazja Halicka|Anastazja]]<ref>K. Jasiński, ''Rodowód Piastów małopolskich i kujawskich'', Poznań – Wrocław 2001, s. 134, wymienił Lwa, Andrzeja i Marię. D. Dąbrowski, ''Rodowód Romanowiczów książąt wołyńskich'', Poznań – Wrocław 2002, s. 217, uwzględnił jeszcze Anastazję.</ref>. Synowie byli ostatnimi książętami halicko-włodzimierskimi z dynastii Rurykowiczów. Maria poślubiła [[Trojden I|Trojdena]], syna [[książęta mazowieccy|księcia mazowieckiego]] [[Bolesław II mazowiecki|Bolesława II]], z małżeństwa z którym pochodził m.in. [[Bolesław Jerzy II|Bolesław]], który po śmierci wujów został osadzony przez Władysława Łokietka na tronie halicko-włodzimierskim. Natomiast Anastazja wyszła za mąż za księcia twerskiego [[Aleksander Twerski|Aleksandra Michałowica]], z którym miała m.in. córkę [[Julianna twerska|Juliannę]], matkę [[władcy Litwy|wielkiego księcia Litwy]] i [[władcy Polski|króla Polski]] [[Władysław II Jagiełło|Władysława Jagiełły]].
 
=== Śmierć ===