II wojna kappelska: Różnice pomiędzy wersjami

Dodane 1423 bajty ,  12 lat temu
rozbudowa
m (ujednoznacznianie linków, Replaced: → [[Berno| [[Project:AutoWikiBrowser|AWB)
(rozbudowa)
'''II wojna kappelska''' – konflikt pomiędzy [[kanton (Szwajcaria)|kanton]]ami [[katolicyzm|katolickimi]] a [[protestantyzm|protestanckimi]] w [[Szwajcaria|Szwajcarii]] w [[1531]] r.
 
Do [[I wojna kappelska|I wojny]] doszło w [[1529]] r. Wojska protestanckie zajęły szereg miejscowości w [[Argowia|Argowii]]. Siły obu walczących stron nie chciały jednak za bardzo walczyć ze sobą, o czym świadczy fakt częstego bratania się żołnierzy obu armii. [[26 czerwca]] doszło zatem do zawarcia pokoju kończącego I wojnę kappelską w wyniku którego postanowiono, że na terenach wspólnej władzy, miejscowe władze decydować będą o wyznaniu ich mieszkańców. Protestanci nie byli jednak zadowoleni z tego układu i szykowali koalicję z [[landgraf]]ami z [[Hesja|Hesji]] i [[Bazylea|Bazylei]].
 
Pierwszy pokój kappelski pozwalał więc formalnie na ekspansję Reformacji, jednak nie rozwiał on wszystkich obaw Zwinliego i Zurychu. Obawiali się oni zbrojnego wystąpienia [[Karol V Habsburg|cesarza Karola V]] i jego brata [[Ferdynand I Habsburg|Ferdynanda]] przeciw protestantom niemieckim i szwajcarskim i szykowali koalicję z [[landgraf]]ami z [[Hesja|Hesji]] i [[Bazylea|Bazylei]]. Uważając pięć kantonów katolickich za prawdopodobnych sprzymierzeńców obu władców w takim przedsięwzięciu, postanowili jak najprędzej pozbyć się potencjalnego zagrożenia. Odmowa udziału katolickich kantonów w lokalnej wojnie sprzymierzonej Gryzonii z kasztelanem Musso na jeziorze Como w marcu i kwietniu 1531 r. zdawała się potwierdzać teorię Zwingliego. Zwingliemu nie powiódł się plan stworzenia wielkiego przymierza przeciwko Habsburgom z protestantami niemieckimi, a nawet z Francją, Wenecją i Mediolanem.
Powodem wybuchu II wojny kappelskiej w marcu [[1531]] r. było wprowadzenie blokady przywozu zboża do kantonów katolickich przez [[Zurych]] i [[Berno]]. Stroną atakującą były tym razem kantony katolickie, które dysponowały 8000 ludzi. Protestanci dysponowali siłami zaledwie 1200 ludzi z Zurychu pod dowództwem [[Huldrych Zwingli|Huldrycha Zwinglego]] – reformatora zuryskiego i twórcy szwajcarskiego protestantyzmu. Zaskoczeni protestanci ponieśli klęskę [[bitwa pod Kappel|w bitwie pod Kappel]],
 
w której zginął Zwingli, co stało się powodem do zawarcia ostatecznego pokoju kończącego stan wojny pomiędzy protestantami a katolikami.
Z początkiem 1521 r. Zwingli zwrócił się do władz pięciu kantonów katolickich z żądaniem zezwolenia na swobodne wyznawanie kultu reformowanego na ich terenie. Żądanie to zostało potraktowane jako mieszanie się w sprawy wewnętrzne tych kantonów, niezgodne z wcześniejszymi ustaleniami i w związku z tym odrzucone. W tej sytuacji Zurych zaczął naciskać na Berno, by wspólnie z nim podjęło interwencję militarną. Berno odmówiło, jednak w maju 1531 r. obydwa kantony wprowadziły embargo żywnościowe przeciwko pięciu kantonom katolickim. Obejmowało ono wszystkie zboża (należy podkreślić, że z powodu wcześniejszego nieurodzaju również kantony protestanckie borykały się z brakiem żywności i drożyzną) oraz sól.
 
Blokada nie odniosła zamierzonego skutku i kantony katolickie nie uległy żądaniom. Na początku października władze Berna jednostronnie zniosły embargo, co doprowadziło do powstania napięcia między dwoma głównymi sojusznikami protestanckimi. Katolickie kantony postanowiły to wykorzystać. Atakując jako pierwsze wygrały [[Bitwa pod Kappel|bitwę pod Kappel]], w której zginął Zwingli, co stało się później powodem do zawarcia ostatecznego pokoju kończącego stan wojny pomiędzy protestantami a katolikami.
 
===Zobacz też===
20 594

edycje