Otwórz menu główne

Zmiany

m
{{wojnaWojna infobox
|epoka = nowożytność
|nazwa = Bitwa pod Kurowem
|konflikt = [[Powstanie listopadowe]]
|grafika =
|opis =
|data = [[3 marca]] [[1831]]
|miejsce = [[Kurów (powiat puławski)|Kurów]]
|wynik = zwycięstwo Polaków
|przyczyna =
|terytorium = [[Królestwo Kongresowe|Królestwo Polskie]]
|strona1 = [[Królestwo Kongresowe|Polska]]
|strona2 = [[Imperium rosyjskie|Rosja]]
|dowódca1 = [[Józef Dwernicki]]
|dowódca2 = generał Kawer<br />pułkownik Tuchaczewski
|siły1 = 6500 żołnierzy i 12 dział
|siły2 = 12 szwadronów, 5 sotni kozaków i 6 dział
|straty1 =
|straty2 =
}}
{{Powstanie listopadowe}}
Rozegrała się między wojskami [[Polska|polskimi]] a [[Rosja|rosyjskimi]]. Wygrali ją Polacy z jednostek korpusu [[Józef Dwernicki|generała Józefa Dwernickiego]].
 
== Tło historyczne ==
W tym czasie na głównym froncie powstania panował zastój. [[Polacy]] po [[Bitwa pod Olszynką Grochowską|bitwie grochowskiej]] nie mieli pomysłu na prowadzenie operacji wojennych, a [[Rosjanie]] nie mieli możliwości szturmu na [[Warszawa|Warszawę]].
 
Generał Dwernicki (6500 żołnierzy i 12 dział) realizował plan dostania się w Lubelskie a następnie na [[Wołyń]] i [[Podole]], w celu wzniecenia tam powstania. Zdobycie [[26 lutego]] przez polskich partyzantów [[Kazimierz Dolny|Kazimierza]] i [[Puławy|Puław]] umożliwiło wojskom Dwernickiego przedostanie się na drugi brzeg [[Wisła|Wisły]]. Po przeprawie Dwernicki [[2 marca]] stanął w Puławach, gdzie przez cały dzień Rosjanie starali się wyprzeć Polaków za [[Wisła|Wisłę]] ([[II bitwa pod Puławami]]).
 
Następnego dnia Dwernicki ruszył traktem lubelskim w ślad za tylną strażą cofającego się generała [[Cyprian Kreutz|Cypriana Kreutza]], którą dowodził pułkownik Tuchaczewski. Rosyjska straż tylna, licząca 6 [[szwadron]]ów, 3 [[Sotnia|sotnie]] [[Kozacy dońscy|kozaków]] i 2 działa maszerowała w tym czasie na [[Markuszów]].
 
== Przebieg bitwy ==
Idące w pościgu na Markuszów za tylną strażą Kreutza oddziały Dwernickiego niespodziewanie z rana [[3 marca]] natknęły się przed Kurowem na jazdę rosyjską generała Kawera (6 szwadronów, 2 sotnie kozaków i 4 działa), która pojawiła się od strony [[Końskowola|Końskowoli]]. Straż przednia wojsk Dwernickiego - [[dywizjon]] 4 pułku [[ułani|ułanów]] i [[szwadron]] księcia Józefa, przedarła się przez most na rzeczce [[Kurówka|Kurówce]] i zmusiła Rosjan do cofnięcia się, a kontynuując pościg, dopędziła ich pod [[Kurów (powiat puławski)|Kurowem]]. Zdobyto dwa działa, wzięto dwudziestu jeńców. Jazda polska ze straży przedniej wpadła do Kurowa, zanim piechota polska zdążyła wykonać manewr oskrzydlający.
 
Jazda Kawera porzuciwszy działa uszła do Markuszowa, gdzie osłonił ją Tuchaczewski. Połączone siły rosyjskie odrzuciły jazdę polską i ruszyły za nią w pościg. Pod Kurowem Rosjanie wpadli na główne siły Dwernickiego i zostali pobici. Ostatecznie wycofali się do [[Jastków (województwo lubelskie)|Jastkowa]].
 
== Konsekwencje ==
Zapalczywy pościg za pobitym nieprzyjacielem doprowadził do kolejnej, jeszcze większej bitwy - pod [[bitwa pod Markuszowem (1831)|Markuszowem]]. Można również uznać, że bitwa kurowska, wraz z markuszowską, są zwieńczeniem II bitwy puławskiej. Wszystkie łącznie stanowiły o możliwości podjęcia ofesywyofensywy.
 
Bitwa niewiele zmieniła jednak w strategicznym położeniu powstania, nawet w ocenie sytuacji regionu. Główne siły rosyjskie operujące na Lubelszczyźnie wycofywały się, unikając stoczenia walnej bitwy. Nadal stanowiły zagrożenie dla szlaków komunikacyjnych z [[Zamość|twierdzą zamojską]], pośrednio zagrażały kuźni powstania - Sandomierszczyźnie i zagrażały okrążeniem [[Warszawa|Warszawy]] od zachodu. Należało podjąć z nimi walkę, aby myśleć o znaczącej poprawie sytuacji. Dwernicki kontynuował marsz w kierunku [[Lublin]]a, posuwając się wzdłuż traktu [[Radom]]-[[Lublin]]. Kreutz opuścił Lublin [[4 marca]]. Dwernicki zajął miasto tego samego dnia.
 
Na froncie głównym nadal panował zastój. Bitwa miała pewne znaczenie moralne, pokazywała, że z Rosjanami można walczyć i zwyciężać (ofensywa Dwernickiego to pierwszy przemyślany i znaczący zespół działań militarnych po bitwie grochowskiej), aczkolwiek rozbijanie przednich straży to zwycięstwo zbyt małe, by rozbudzić pogrążoną w apatii generalicję.
 
== Literatura ==
* Mała Encyklopedia Wojskowa, Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, Warszawa 1967, Wydanie I, Tom 2
 
[[Kategoria:Bitwy powstania listopadowego|Kurowem, bitwa pod]]
30 319

edycji