Otwórz menu główne

Zmiany

Usunięte 4 bajty, 10 lat temu
m
robot dodaje: en:Philhellenism; zmiany kosmetyczne
'''Filhellenizm''' w najszerszym znaczeniu jest postawą wyrażającą sympatię wobec [[Grecja|Grecji]] i [[Grecy|Greków]].
 
Zazwyczaj jednak używa się tego terminu w odniesieniu do ruchu kulturalnego, literackiego i politycznego w XIX wiecznej Europie. Celem filhellenów było wsparcie Greków w ich "wybijaniu się na niepodległość", czyli w wojnie narodowowyzwoleńczej przeciwko [[Imperium Osmańskie|Imperium Osmańskiemu]]mu, którą toczyli w latach 1821-1830.
 
Zwraca się uwagę, że termin ten funkcjonował już w [[starożytność|starożytności]]. Oznaczał wtedy bądź Greka, który kocha ojczyznę, bądź był tytułem przyznawanym tym, którzy w swoich działaniach sprzyjali Grekom. Miłośników greckiej kultury nazywano filhellenami także w [[renesans|renesansie]]ie.
Dziś terminu filhellenizm używa się najczęściej w jego węższym znaczeniu, w przeciwieństwie do terminu "hellenizm", oznaczającego fascynację grecką kulturą w ogóle, głównie antyczną, ale także współczesną.
Za najważniejszego filhellena uważa się [[Lord Byron|Lorda Byrona]], który na wieść o wybuchu powstania pojechał do Grecji, by brać udział w walkach. Nie służył mu jednak malaryczny klimat [[Mesolongi]], gdzie zaangażował się w pomoc w organizacji walk i zmarł w niecały rok po przybyciu. Wątki filhelleńskie obecne są m.in. w [[Wędrówki Childe Harolda|"Wędrówkach Childe Harolda"]] oraz w powieściach poetyckich Byrona w [[Giaur (George Byron)|"Giaurze"]] oraz w [[Korsarz (George Byron)|"Korsarzu"]].
 
== Polski filhellenizm ==
 
Ze względu na podobieństwo sytuacji politycznej Polski i Grecji, Polski filhellenizm przybrał szczególną postać.
* W poemacie "Epimenides" oraz lirykach [[Cyprian Norwid|Cypriana Norwida]] ("Marmur biały", "Z listu (do Włodzimierza Lubieńskiego)"
 
== bibliografia ==
M. Kalinowska (red.), Filhellenizm w Polsce - Rekonensans, wyd. Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa 2007.
 
[[Kategoria:Romantyzm]]
[[Kategoria:Literaturoznawstwo]]
 
[[ar:الفلهيلينية]]
[[de:Philhellenismus]]
[[el:Φιλέλληνας]]
[[en:Philhellenism]]
[[fr:Philhellénisme]]
[[ru:Филэллины]]
[[sv:Filhellen]]
 
[[Kategoria:Romantyzm]]
[[Kategoria:Literaturoznawstwo]]
2 541 535

edycji