Józef Friedlein: Różnice pomiędzy wersjami

Dodane 19 bajtów ,  10 lat temu
grafika, drobne redakcyjne
(kat.)
(grafika, drobne redakcyjne)
[[File:Józef Friedlein.jpg|thumb|Józef Friedlein]]
'''Józef Edward Friedlein''' (ur. [[4 lutego]] [[1831]], zm. [[25 maja]] [[1917]] w Krakowie), prezydent Krakowa, księgarz, wydawca, kolekcjoner i bibliofil.
 
Pochodził ze znanej krakowskiej rodziny księgarzy i wydawców zamieszkałej pod Wawelem od 1796. Był księgarzem, wydawcą, kolekcjonerem i bibliofilem. Ukończył Gimnazjum św. Anny w [[1848]], w [[1850]] studiował geologię na UJ. Po śmierci ojca w [[1855]] odziedziczył rodzinną firmę wydawniczą, uruchomił księgarnię w Kamienicy Hetmańskiej na Rynku Głównym. Rozwinął dział antykwaryczny, gromadził ryciny, mapy, numizmaty. Wydawał dzieła naukowe, publikował prace Juliana Dunajewskiego, Józefa Szujskiego, podręczniki, albumy, mapy i nuty. Pełnił funkcję przewodniczącego Stowarzyszenia Księgarzy Krakowskich.
Pochodził ze znanej krakowskiej rodziny księgarzy i wydawców zamieszkałej pod Wawelem od [[1796]].
Był księgarzem, wydawcą, kolekcjonerem i bibliofilem. Ukończył Gimnazjum św. Anny w [[1848]], w [[1850]] studiował geologię na UJ. Po śmierci ojca w [[1855]] odziedziczył rodzinną firmę wydawniczą, uruchomił księgarnię w Kamienicy Hetmańskiej na Rynku Głównym. Rozwinął dział antykwaryczny,gromadził ryciny, mapy, numizmaty.
Wydawał dzieła naukowe, publikował prace Juliana Dunajewskiego, Józefa Szujskiego, podręczniki, albumy, mapy i nuty. Pełnił funkcję przewodniczącego Stowarzyszenia Księgarzy Krakowskich.
 
W [[1866]] znalazł się w składzie Rady Miejskiej w Krakowie. Wszedł w skład sekcji ekonomicznej zajmującej się sprawami gospodarczymi miasta. Zajął się organizacją straży pożarnej. W latach 1884-1893 pełnił funkcję wiceprezydenta Krakowa, był najbliższym współpracownikiem prezydenta [[Feliks Szlachtowski|Feliksa Szlachtowskiego]], którego po rezygnacji [[24 maja]] [[1893]] zastąpił na stanowisku prezydenta Krakowa.<ref>{{Cytuj pismo |nazwisko=Hołuj|imię=Dominika|tytuł=Rola samorządu terytorialnego w kształtowaniu procesu rozwoju Miasta Krakowa w okresie autonomii (1866-1918)|czasopismo=Zeszyty naukowe Wyższej Szkoły Ekonomicznej w Bochni|oznaczenie= |numer=5|strony=50}}</ref>. Ponownie został wybrany na to stanowisko [[15 czerwca]] [[1899]].
 
Jako prezydent Krakowa zajął się gospodarką, kulturą i higieną w mieście. Za czasów jego prezydentury dokonano:
* ukończenia budowy wodociągów miejskich ze stacją pomp na Bielanach.,
* rozbudowano szpitale, klinikę chorób wewnętrznych [[(1901]]), Collegium Medicum UJ [[(1895]].),
* dokonano elektryfikacji i rozbudowy miejskiej komunikacji tramwajowej [[(1902]].),
* rozbudowanorozbudowy szkolnictwoszkolnictwa, otwarto pierwszą szkołę dla dorosłych analfabetów na Kleparzu w [[1896]].,
* założenia w [[1896]] założono [[Towarzystwo Miłośników Historii i Zabytków Krakowa|Towarzystwa Miłośników Historii i Zabytków Krakowa]], które w [[1902]] zorganizowało pierwszy kurs na przewodników miejskich dla studentów.
 
Friedlein jako wiceprezydenta zatrudnił [[Juliusz Leo|Juliusza Lea]],; obaj panowie w [[1902]] po raz pierwszy podnieśli problem rozszerzenia granic Krakowa. Friedleina zmuszono do rezygnacji ze stanowiska prezydenta, [[30 czerwca]] [[1904]] złożył on dymisję, którą Rada Miasta przyjęła [[7 lipca]] [[1904]] powołując na stanowisko prezydenta dotychczasowego wiceprezydenta Juliusza Lea.
 
Na emeryturze Friedlein zajął się porządkowaniem swoich zbiorów w mieszkaniu na ulicy Brackiej 4. Pochowany został na [[Cmentarz Rakowicki|Cmentarzu Rakowickim]], mowę pogrzebową nad jego mogiłą wygłosił prezydent Krakowa Juliusz Leo.