Otwórz menu główne

Zmiany

rozwinięcie
kraj = {{Państwo|ITA1861}}|
producent = [[Savoia-Marchetti]]|
typ = [[samolot bombowy]] i [[samolot transportowy|transportowy]]|
konstrukcja = [[dolnopłat]] o konstrukcji mieszanej, podwozie klasyczne – stałe|
zaloga = 5 - 6|
oblot = [[19348 lutego]] [[1935]]|<!-- data oblatania-->
produkcja = [[1935]] – [[1938]] |<!--lata produkcji-->
wycofany = [[1950]]| <!--data wycofania z użytku-->
egzemplarze = |<!--zachowane egzemplarze-->
sprawne = |<!--zachowane sprawne-->
wznoszeniepoziom = |<!-- tylko śmigłowce -->
wznoszeniepion = |<!-- tylko śmigłowce -->
pulap = 7 000 kmm |<!-- samoloty-->
pulappraktyczny = |<!-- tylko śmigłowce -->
z_ziemia = |<!-- tylko śmigłowce -->
bez_ziemia = |<!-- tylko śmigłowce -->
zasieg = 2 000 km (bez obciążenia)<br />1 500 km (z ładunkiem 1 200 kg bomb)|
promiendzialania = |
czaslotu = |
doskonalosc = |<!-- szybowce (dla v=85km/h)-->
wspobciazeniakon = |<!-- szybowce-->
uzbrojenie = 5 [[karabin maszynowy|karabinykarabinów maszynowemaszynowych]] ''Breda-SAFAT'' kal. 7,7 mm<br />[[bomba lotnicza|bomby]] o łącznej masie do 2000 kg |<!-- dla militarnych -->
miejsca = |<!-- dla pasażerskich -->
ladownia = |<!-- dla transportowych -->
equipment = |<!--wyposażenie dodatkowe; np. walki elektronicznej itp. -->
wlasciciele = [[Włochy]], [[Hiszpania]], [[Chiny]], [[HiszpaniaNiemcy]] |<!-- kto używa-->
rzut = |<!-- rysunek w trzech/czterech rzutach-->
commons = Category:Savoia-Marchetti SM.81|
}}
 
'''Savoia-Marchetti SM.81 Pipistrello''' ([[język włoski|wł.]] [[nietoperz]]) — [[Włochy|włoski]] [[samolot bombowy]] i [[samolot transportowy|transportowy]] z okresu [[II wojna światowa|II wojny światowej]].
 
== Bibliografia:Historia ==
*''Mała Encyklopedia Wojskowa'' wyd. MON Warszawa 1967
 
Samolot został zaprojektowany przez głównego konstruktora wytwórni [[Savoia-Marchetti]], inżyniera [[Alessandro Marchetti]] w 1934 roku, jako militarne rozwinięcie wcześniejszej wersji [[Savoia-Marchetti SM.73]]. Był typowym przedstawicielem modnej wówczas we Włoszech konfiguracji trójsilnikowego dolnopłata o stałym podwoziu. SM.81 powstał w odpowiedzi na zapotrzebowanie ''[[Regia Aeronautica]]'' na nowoczesny samolot bojowy zdolny do służby we włoskich koloniach w [[Afryka|Afryce]].
{{Unistub|||lotnictwo|broń}}
 
Pierwszy lot [[prototyp]]u miał miejsce 8 lutego 1935 roku. Już w tym samym roku seryjne egzemplarze zostały użyte w [[wojna włosko-abisyńska 1935-1936|wojnie z Abisynią]]. Kolejnym konfliktem, w którym wzięły udział bombowce SM.81, była [[hiszpańska wojna domowa]]. Jednak tam ujawniła się poważna wada konstrukcyjna samolotu: [[bomba lotnicza|bomby]] w komorze bombowej ułożone były w pozycji pionowej i spadając rozsypywały się na wszystkie strony, nie dając odpowiedniego skupienia pokrycia celu. Dyskwalifikowało to samolot jako bombowiec. Wadę tę usunięto dopiero w roku [[1938]], gdy i tak główne zadania bombowe w [[Hiszpania|Hiszpanii]] przejęło [[Luftwaffe|lotnictwo niemieckie]] a do służby w ''Regia Aeronautica'' wchodziły nowoczesne bombowce [[Savoia-Marchetti SM.79]]<ref>Wiesław Bączkowski ''Włoskie samoloty wojskowe 1936 - 1945'', Warszawa 1999, ISBN 83-86776-49-8</ref>. Egzemplarze używane przez Włochów w Hiszpanii zostały później przekazane [[Hiszpańskie Siły Powietrzne|lotnictwu hiszpańskiemu]].
 
W [[1937]] roku opracowano dwusilnikową wersję samolotu z bogato oszklonym dziobem, oznaczoną '''SM.81 bis'''. Była ona przeznaczona na eksport i wyprodukowano tylko krótką serię.
 
Produkcja wersji bombowej samolotu SM.81 została wstrzymana w marcu 1938 roku po dostarczeniu 534 egzemplarzy. Zastępowane w linii przez nowsze samoloty, były używane do celów transportowych, głównie we [[Włoska Afryka Wschodnia|włoskich posiadłościach w Afryce]]. W chwili przystąpienia Włoch do II wojny światowej w [[1940]] roku ''Regia Aeronautica'' dysponowała wciąż 304 maszynami tego typu<ref>http://www.aviastar.org/air/italy/savoia_s-81.php</ref>. W trakcie działań przeciwko [[wojna grecko-włoska 1940-1941|Grecji]] i w [[II wojna światowa w Afryce|Afryce Północnej]] część maszyn została użyta jako nocne bombowce. Wtedy też otrzymały nazwę ''Pipistrello''<ref>Wiesław Bączkowski ''Włoskie samoloty wojskowe 1936 - 1945'', Warszawa 1999, ISBN 83-86776-49-8</ref>.
 
Jako samoloty transportowe SM.81 służyły też w ''[[Corpo Aereo Spedizione in Russia]]'' i obsługiwały transport materiałów wojskowych dla ''[[Afrika Korps]]''. Ich użyteczność w tej roli spowodowała wznowienie produkcji wersji transportowej (oznaczonej '''SM.81/T''') w [[1943]] roku. Do zawieszenia broni [[8 września]] [[1943]] roku wyprodukowano około 80 maszyn<ref>http://www.aviastar.org/air/italy/savoia_s-81.php</ref>. Tylko cztery pozostały na zajętym przez [[Alianci II wojny światowej|Aliantów]] południu Włoch, pozostałe działały w składzie lotnictwa [[Włoska Republika Socjalna|Włoskiej Republiki Socjalnej]]. Jeden, noszący nieoficjalną nazwę ''Taratuga'' (wł. żółw), służył jako osobisty samolot transportowy [[Benito Mussolini]]ego<ref>http://www.aviastar.org/air/italy/savoia_s-81.php</ref>. W [[1944]] roku niewielką grupę maszyn przejęła ''Luftwaffe''.
 
Kilka ocalałych egzemplarzy służyło po zakończeniu II wojny światowej w ''[[Włoskie Siły Powietrzne|Aeronautica Militare Italiana]]''.
 
== Opis konstrukcji ==
 
Pięcio- lub sześciomiejscowy samolot bombowy i transportowy. Trójsilnikowy dolnopłat konstrukcji mieszanej o stałym podwoziu. Samoloty ''Pipistrello'' były, zależnie od wersji, wyposażane w różne typy silników: ''Alfa Romeo 125'' i ''126'', ''Piaggio P.X'' oraz budowane we Włoszech na licencji [[Francja|francuskie]] ''Gnóme-Rhóne E.14''. Wersja bombowa uzbrojona była w dwa zdwojone [[karabin maszynowy|karabiny maszynowe]] [[kaliber|kal.]] 7,7 mm w obrotowych wieżyczkach na grzbiecie i pod kadłubem oraz jeden dodatkowy karabin maszynowy strzelający przez boczne okno w tylnej części kadłuba, przenoszony w razie potrzeby z jednej na drugą stronę samolotu. Wersja SM.81/T posiadała tylko grzbietową wieżyczkę z jednym karabinem maszynowym kal. 12,7 mm. Normalny ładunek bomb wynosił 1 200 kg, maksymalny (przy znacznie zmniejszonym zasięgu) do 2 000 kg.
 
== Zobacz też ==
* [[Junkers Ju 52]]
* [[Bristol Bombay]]
 
{{Przypisy}}
 
== Bibliografia ==
{{bibliografia start}}
# Wiesław Bączkowski ''Włoskie samoloty wojskowe 1936 - 1945'', Warszawa 1999, ISBN 83-86776-49-8
# http://www.aviastar.org/air/italy/savoia_s-81.php [dostęp 5 kwietnia 2009]
{{bibliografia stop}}
 
== Linki zewnętrzne ==
* [http://www.aerei-italiani.net/SchedeT/aereosm81.html Dane techniczne]
 
{{Włoskie samoloty wojskowe 2WŚ}}
 
[[Kategoria:Włoskie samoloty wojskowe II wojny światowej]]
[[Kategoria:Włoskie samoloty bombowe]]
[[Kategoria:Savoia-Marchetti]]
 
[[cs:Savoia Marchetti SM. 81]]