Habiru: Różnice pomiędzy wersjami

Dodane 158 bajtów ,  11 lat temu
m
Popups: Zmiana linku ze strony przekierowującej Semici na Ludy semickie, drobne techniczne, szablon
m
m (Popups: Zmiana linku ze strony przekierowującej Semici na Ludy semickie, drobne techniczne, szablon)
{{Dopracować|Proszę poprawić sposób zamieszczania linków zewnętrznych jako przypisów zgodnie z zaleceniami edycyjnymi}}
'''Habiru''' (także '''Habiri''', '''Khabiri''', '''Hapiru''', '''`Apiru''', '''`Eperu''') to starożytna nazwa grupy ludzi zamieszkujących rejon [[Syropalestyna|Syropalestyny]], którzy nie posiadali własnego państwa. Byli przybyszami (zza [[Eufrat]]u) i prowadzili głównie koczowniczy tryb życia, przez co można ich porównać do wędrownych [[Romowie|Cyganów]]. Do grupy tej należeli głównie [[Huryci]] i [[Semici]], zaś w starożytnych inskrypcjach występują jako włóczędzy i rabusie, zaciężni wojownicy, słudzy i niewolnicy oraz kupcy i handlarze. Z racji zbliżonego brzmienia oraz wspólnego [[źródłosłów|źródłosłowu]] nazwy, podobnego stylu życia, a także relacjach o podboju [[Kanaan]]u w [[Listy z Amarna|listach amarneńskich]] wielu uczonych uważa, że do grupy tej zaliczano także '''[[Hebrajczycy|Hebrajczyków]]'''.
 
'''Habiru''' (także '''Habiri''', '''Khabiri''', '''Hapiru''', '''`Apiru''', '''`Eperu''') to starożytna nazwa grupy ludzi zamieszkujących rejon [[Syropalestyna|Syropalestyny]], którzy nie posiadali własnego państwa. Byli przybyszami (zza [[Eufrat]]u) i prowadzili głównie koczowniczy tryb życia, przez co można ich porównać do wędrownych [[Romowie|Cyganów]]. Do grupy tej należeli głównie [[Huryci]] i [[Ludy semickie|Semici]], zaś w starożytnych inskrypcjach występują jako włóczędzy i rabusie, zaciężni wojownicy, słudzy i niewolnicy oraz kupcy i handlarze. Z racji zbliżonego brzmienia oraz wspólnego [[źródłosłów|źródłosłowu]] nazwy, podobnego stylu życia, a także relacjach o podboju [[Kanaan]]u w [[Listy z Amarna|listach amarneńskich]] wielu uczonych uważa, że do grupy tej zaliczano także '''[[Hebrajczycy|Hebrajczyków]]'''.
 
== Etymologia nazwy ==
[G. Kline<ref>http://en.wikipedia.org/wiki/Meredith_G._Kline Meredith G. Kline]</ref> w swojej pracy doktorskiej ''The Habiru: Kin or Foe of Israel'' poświęcił wiele miejsca dogłębnej analizie pochodzenia słowa ''Habiru''<ref>[http://faculty.gordon.edu/hu/bi/ted_hildebrandt/OTeSources/02-Exodus/Text/Articles/Kline-Habiru-Pt1-WTJ.pdf Meredith G. Kline, "Ha-BI-ru - Kin or Foe of Israel" in ''Westminster Theological Journal'' 19 (1956) 1-24.]</ref>. Zaprezentował on różne opcje genezy słowa postulowane przez uczonych:
* '''nomad''', '''koczownik''' - od semickiego czasownika ''`br'' (=''mijać, przechodzić [z miejsca na miejsce])''; możliwe pokrewieństwo z terminem [[Arabowie|Arab]]
* '''obcokrajowiec''' - od semickiego czasownika ''`br'' (=''przejść, przekroczyć [granicę])'';
 
=== Pryzma z Tikunani ===
[[Język akadyjski|Akadyjski]] dokument króla Tunip-Teššup władającego miastem-państwem Tikunani w [[Mezopotamia|Mezopotamii]] (za rządów [[Hattusilis I|Hattusilisa I]], króla [[Hetyci|Hetytów]]) wymienia 438 '''Hapiru''', którzy byli jego żołnierzami lub sługami. Większość to imiona [[huryci|huryckie]], pozostałe są wschodnio[[semiciLudy semickie|semickie]] oraz jedno [[kasyci|kasyckie]]<ref>Mirjo Salvini, ''The Habiru prism of King Tunip-Teššup of Tikunani'' (Istituti Editoriali e Poligrafici Internazionali: Rzym, 1996), książkę omówił Robert D. Biggs w ''Journal of Near Eastern Studies'' 58 (4), October 1999, s. 294.</ref>. Fakt ten sugeruje, iż termin ''hapiru'' był stosowany wówczas nie tyle w odniesieniu do pewnego narodu czy grupy etnicznej, co raczej do ludzi prowadzących podobny styl życia (tu prawdopodobnie przybysze i bezpaństwowcy oferujący swe usługi jako zaciężni wojownicy królowi Tikunani).
 
=== Inskrypcja Idrimi z [[Mitanni]] ===