Otwórz menu główne

Zmiany

Dodane 27 bajtów ,  10 lat temu
m
robot dodaje: war:Zlín (rehiyon); zmiany kosmetyczne
'''Kraj zliński''' ([[Język czeski|czes.]] ''Zlínský kraj'') - jedna z czternastu jednostek podziału terytorialnego w [[Czechy|Republice Czeskiej]], odpowiednik województwa. Leży we wschodnich [[Morawy|Morawach]]. Na południowym zachodzie sąsiaduje z [[Kraj południowomorawski|krajem południowomorawskim]] (czes. ''Jihomoravský kraj'' ), na północnym zachodzie z [[Kraj ołomuniecki|krajem ołomunieckim]] (czes. ''Olomoucký kraj''), na północy z [[Kraj morawsko-śląski|krajem morawsko-śląskim]] (czes. ''Moravskoslezský kraj'' a na wschodzie ze [[Słowacja|słowackimi]]: [[Kraj żyliński|krajem żylińskim]] ([[Język słowacki|słow.]] ''Žilinský kraj'') oraz [[Kraj trenczyński|krajem trenczyńskim]] (słow. ''Trenčiansky kraj'').
 
== Warunki geograficzne ==
Kraj (''województwo'') leży na skraju zachodnich [[Karpaty|Karpat]]. Większość terenu jest pagórkowata lub górzysta. Najwyższe pasmo górskie leży na granicy ze Słowacją. Na południu są to [[Białe Karpaty]] ze szczytem [[Velká Javořina]] 970 m [[n.p.m.]] (patrz w słowackiej wikipedii [[:sk:Veľká Javorina]]). Łączą się z nimi [[Jaworniki]] przechodzące w [[Beskid Śląsko-Morawski]] (czes. ''Moravskoslezské Beskydy''), z najwyższym wzniesieniem [[Lysá hora (Beskid Śląsko-Morawski)|Łysą Górą]] (czes. ''Lysá hora'') leżącym już na terenie sąsiedniego [[Kraj morawsko-śląski|Kraju morawsko-ślaskiego]]. W zachodniej i południowo-zachodniej części kraju (''województwa'') znajdują się uprawne równiny: Hana w [[powiat Kromieryż|powiecie Kromieryż]] i Slovácko w [[powiat Uherské Hradiště|powiecie Uherské Hradiště]] (patrz w czeskiej wikipedii [[:cs:Slovácko]]). Na północnym zachodzie znajdują się wzgórza [[Chřiby]] z najwyższym punktem - [[Brdo]] (587 m n.p.m.). Pomiędzy Chřibami a wyżej wymienionymi górami przebiega od zachodu z kraju ołomunieckiego uskok górnomorawski, biegnący przez powiaty Kroměříž i [[powiat Zlín|Zlín]]. Wzdłuż rzeki [[Morawa (rzeka na Morawach)|Morawy]] poprzez powiat Uherské Hradiště przebiega uskok dolnomorawski biegnący w kierunku kraju południowomorawskiego.
 
Kraj (''województwo'') należy, za pośrednictwem Morawy i jej dopływów [[Beczwa|Beczwy]] i [[Olšava|Olšavy]], do [[zlewnia|zlewni]] [[Morze Czarne|Morza Czarnego]] (Morawa uchodzi do [[Dunaj|Dunaju]]u). Niewielka część kraju (''województwa''), u podnóża [[Jesioniki|Jesioników]], za pośrednictwem [[Odra|Odry]] należy do zlewni [[Morze Bałtyckie|Morza Bałtyckiego]].
 
Duża część kraju (''województwa''), około 30%, to tereny podlegające ochronie ze względu na swoje walory krajobrazowe i przyrodnicze. Głównym rezerwatem przyrody są Białe Karpaty na terenie których jest sześć rezerwatów biosfery wpisanych do rejestru [[UNESCO]]. Poza tym wiele rezerwatów przyrody, w tym na terenie Beskidu Morawsko-Śląkiego.
 
== Podział administracyjny ==
Siedzibą władz kraju zlińskiego jest miasto [[Zlín (miasto)|Zlín]].
 
Łącznie w kraju (''wojewodztwie'') są 304 gminy, w tym 30 gmin ma prawa miejskie.
 
== Historia ==
Kraj (''województwo'') powstał w wyniku reformy administracyjnej w [[2000]] roku.
 
Dawne granice na Morawach przebiegały w odmienny sposób, a cześć kraju (''województwa'') z końcem [[XI wiek]]u należała do [[Węgry|Węgier]], stad też nazwy: [[Uherské Hradiště]] czyli Węgierski Gród, Uherský Brod czyli Węgierski [[Bród (geografia)|Bród]], [[Uherský Ostroh]] czyli Węgierska Wyspa. Granicę Moraw tworzyła wtedy rzeka Olšava.
 
== Gospodarka ==
Poza niewielkimi urodzajnymi fragmentami równin, reszta kraju (''województwa'') to tereny górzyste i nieurodzajne, stąd też znaczenie rolnictwa jest niewielkie.
Do końca [[lata 80. XX wieku|lat 80.]] w stolicy województwa Zlínie, wtedy Gotwaldowie, funkcjonowały duże zakłady obuwnicze założone przez [[Tomáš Baťa|Tomasza Batę]]. Przeprowadzona w [[lata 90. XX wieku|latach 90.]] prywatyzacja nie przerwała stagnacji w jaką popadł region, co jest spowodowane silną międzynarodową konkurencją w [[Przemysł lekki|przemyśle lekkim]] oraz warunkami terenowymi i trudnościami komunikacyjnymi.
Rozwija się natomiast turystyka, w tym turystyczna stolica regionu [[Luhačovice]], uzdrowisko mające ambicje konkurować z [[Karlovy Vary|Karlowymi Warami]].
 
== Komunikacja ==
==Szkolnictwo==
[[Uniwersytet Tomasza Baty w Zlinie]] (czes. ''Univerzita Tomáše Bati ve Zlíně'').
{{Kraj zliński}}
{{Powiaty zliński}}
{{sekcja stub}}
 
[[Kategoria:Kraj zliński|!]]
 
{{sekcja stub}}
 
[[bg:Злински край]]
[[ru:Злинский край]]
[[sk:Zlínsky kraj]]
[[war:Zlín (rehiyon)]]
[[zh:兹林州]]
2 560 980

edycji