Otwórz menu główne

Zmiany

Usunięte 24 bajty ,  10 lat temu
m
Popups: Zmiana linku ze strony przekierowującej Żydzi (naród) na Żydzi, WP:SK
[[GrafikaPlik:Jean-Jaurès01.jpg|right|250px|thumb|Jean Jaurès]]'''Jean Léon Jaurès''' (ur. [[3 września]] [[1859]] w Castres, zm. [[31 lipca]] [[1914]] w [[Paryż]]u) - [[Francja|francuski]] przywódca [[socjalizm|socjalistyczny]].
 
Krytykował program skrajnej [[lewica|lewicy]], tzw. [[blankizm]] czy nawet [[anarchosyndykalizm]]. Walczył o pokój i proponował odwołanie się do formy strajku powszechnego w państwie uwikłanym w konflikt. Jego zdaniem socjalizm był najwyższą afirmacją praw jednostki. Wskazywał, iż rewolucja powinna prowadzić do przejęcia państwa i nadania mu nowych treści. Działacz [[Druga Międzynarodówka|II Międzynarodówki Socjalistycznej]]. Wypowiadał się za nauczaniem powszechnym, głosił poglądy [[antyklerykalizm|antyklerykalne]]. Był znakomitym mówcą i dziennikarzem. W [[1904]] r. założył ''[[L'Humanité]]'' - gazetę adresowaną do szerokich mas społecznych. Interesował się [[filozofia|filozofią]], [[literatura|literaturą]] i [[sztuka|sztuką]], był gruntownie wykształcony, przez pewien czas wykładał filozofię na uniwersytecie w [[Tuluza|Tuluzie]]. Zasłynął jako obrońca praw robotników i współtwórca pierwszej we Francji spółdzielczej huty w [[Albi (Tarn)|Albi]]. Napisał ''Nową armię'' i pięciotomową ''Socjalistyczną historię rewolucji francuskiej'' (w rzeczywistości historię [[ruch społeczny (socjologia)|ruchów społecznych]] we Francji od [[1789]] r. do końca [[XIX wiek]]u). Zginął w paryskiej kawiarni Croissant zastrzelony przez szowinistę [[Raoul Vilain|Raoula Vilaina]], którego skłoniła do tego czynu propaganda militarystów, przedstawiających Jaurèsa jako człowieka, który rzekomo wyrzekł się ojczyzny.
 
== Początek działalności lewicowej ==
[[GrafikaPlik:Jean_Jaurès02Jean Jaurès02.jpg|left|thumb|200px|Jean Jaurès przemawia do robotników pod [[czerwony sztandar|czerwonym sztandarem]].]]
W [[1892]] roku zdecydowanie poparł górników z [[Carmaux]], którzy zastrajkowali w proteście przeciwko zwolnieniu jednego z ich towarzyszy o poglądach socjalistycznych. W następnym roku został ponownie wybrany na deputowanego. Pomimo przegranej w wyborach w [[1898]] i spędzenia czterech lat poza ławami izby, jego elokwentne przemowy wyrobiły mu markę intelektualnego przodownika myśli socjalistycznej. W tym czasie pisał do czasopisma ''La Petite Republique'', jak również udzielał się jako obrońca kapitana [[Alfred Dreyfus|Alfreda Dreyfusa]] (oficera [[żydzi (naród)Żydzi|żydowskiego]] pochodzenia oskarżonego o szpiegostwo). Zaaprobował także włączenie [[Alexandre Millerand]]a, socjalisty, do rządu [[René Waldeck-Rousseau]], pomimo że posunięcie to doprowadziło do rozłamu w ruchu. Rewolucyjną grupę wyprowadził z organizacji [[Jules Guesde]].
 
== Przywództwo w SFIO ==
*{{lang|eng}} [http://www.marxists.org/archive/jaures/index.htm Niektóre teksty Jaurèsa]
 
{{DEFAULTSORT:Jaurès}}
 
[[Kategoria:Francuscy politycy|Jaurès, Jean]]
[[Kategoria:Myśliciele polityczni|Jaures, Jean]]
[[Kategoria:Historia ruchu robotniczego|Jaurès, Jean]]
[[Kategoria:Zmarli w 1914|Jaurès]]
[[Kategoria:Urodzeni w 1859|Jaurès]]
[[Kategoria:Socjaliści|Jaurès]]
[[Kategoria:Ofiary zamachów|Jaurès]]
 
[[ar:جان جوريس]]
3263

edycje