Herb Jugosławii: Różnice pomiędzy wersjami

Dodane 5979 bajtów ,  11 lat temu
nowy artykuł
m (przekierowanie)
 
(nowy artykuł)
'''Herb [[Jugosławia|Jugosławii]]''' zmieniał się kilkakrotnie podczas istnienia federalnego państwa. Pierwszy herb państwa [[Języki południowosłowiańskie|Słowian południowych]] uchwalono w [[1921]] roku, a ostatni herb Jugosławii był w oficjalnym użyciu do roku [[2006]].
#REDIRECT [[Herb Serbii i Czarnogóry]]
 
==[[Królestwo Serbów, Chorwatów i Słoweńców]], oraz [[Królestwo Jugosławii]]==
[[Plik:Coat of arms of the Kingdom of Yugoslavia.svg|thumb|Herb z lat 1918-1941]]
Pierwszy herb, wówczas jeszcze Królestwa SHS, ustalono w [[1921]] roku. Przyjęty wówczas wzór herbu przedstawiał [[płaszcz heraldyczny]] zwieńczony [[Korona rangowa|koroną królewską]], na którym umieszczono właściwy herb. Na [[tarcza herbowa|tarczy]] koloru czerwonego, również zwieńczonej koroną, znajdował się dwugłowy biały orzeł o złotym dziobie i łapach. Na piersi orła położono kolejną tarczę.
 
W pierwszym polu tarczy, którą podzielono na trzy części w kształt odwróconej litery T znalazł się tzw. [[krzyż serbski]]. Jest to biały [[krzyż grecki]] na czerwonym polu otoczony stylizowanymi złotymi [[cyrylica|cyrylicznymi]] literami С (''S'') symbolizującymi zdanie Само слога Србина спасава ([[język serbski|srb.]] ''Tylko jedność uratuje Serbów''). Hasło to nawiązuje do [[Flaga cesarstwa bizantyjskiego|Krzyża Paleologów]], w którym zamiast С obowiązywała litera B (Basiléus Basiléon, Basiléuon Basileuónton; [[język grecki|gr.]] ''Król królów, królujący nad królami'').
 
Pole drugie zajmowała charakterystuczna biało-czerwona [[Herb Chorwacji|szchownica]] - odwieczny symbol [[Chorwaci|Chorwatów]].
 
Trzecie, dolne, pole miało symbolizować [[Słoweńcy|Słoweńców]]. Co ciekawe, trzy sześcioramienne gwiazdy ponad srebrnym półksiężycem umieszczone w błękitnym polu pojawiły się po raz pierwszy właśnie w tym herbie.
 
[[Bośniacy|Bośniaków]] uznawano za [[Islam|muzułmańskich]] [[Serbowie|Serbów]], lub muzułmańskich Chorwatów; [[Macedończycy|Macedończyków]] i [[Czarnogórcy|Czarnogórców]] uznawano za Serbów; [[Albańczycy|Albańczyków]], jako nie-Słowian, nie postrzegano za pełnoprawnych obywateli Jugosławii, dlatego też t narody nie znalazły swoich elementów w nowym herbie. Symbol ten przetrwał zmianę nazwy państwa z Królestwa Serbów, Chorwatów i Słowńców na Królestwo Jugosławii i oficjalnie używany był do wkroczenia sił [[Państwa Osi|Osi]] do Jugosławii w 1941. W środowiskach niepodległościowych na emigracji używany był również po klęsce kraju w czasie wojny.
 
==[[Socjalistyczna Federacyjna Republika Jugosławii|Socjalistyczna Jugosławia]]==
{|align=right
|-
|[[Plik:Grb FNRJ.jpg|thumb|Godło z lat 1945-1963]]||[[Plik:Coat of Arms of SFR Yugoslavia.svg|thumb|Godło z lat 1963-1994]]
|-
|}
Powojenna, komunistyczna Jugosławia odrzuciła dotychczasowy herb, kojarzący się z monarchistami. Za godło Federacyjnej Ludowej Republiki Jugosławii wybrano pięć pochodni palących się jednym płomieniem. Miało to symbolizować pięć narodów ([[Chorwaci|Chorwatów]], [[Czarnogórcy|Czarnogórców]], [[Macedończycy|Macedończyków]], [[Serbowie|Serbów]] i [[Słoweńcy|Słoweńców]]) tworzących wspólny kraj. Po raz kolejny pominięto [[Bośniacy|Bośniaków]], a także mniejszości narodowe, jak [[Albańczycy]], [[Niemcy (naród)|Niemcy]], [[Rusini]], [[Turcy]], czy [[Węgrzy]]. Te pięć pochodni było otoczone kłosami zbóż i zwieńczone czerwoną gwiazdą. Kłosy były opasane niebieską wstęgą ze złotym napisem: ''[[29 listopada|29-XI-]][[1943]]''. Data ta symbolizuje [[Antyfaszystowska Rada Narodowego Wyzwolenia Jugosławii|Antyfaszystowską Radę Narodowego Wyzwolenia Jugosławii]] (AVNOJ). 29 listopada 1943 to data drugiego spotkania AVNOJ, kiedy to położono podwaliny pod przyszłą budowę Drugiej Jugosławii.
 
Herb nieznacznie zmieniono w roku 1963, kiedy ''Federacyjna Ludowa Republika Jugosławii'' została przemianowana na ''Socjalistyczną Federacyjną Republikę Jugosławii''. Wówczas dodano jeszcze jedną, szóstą pochodnię. Jednocześnie nastąpiła zmiana w relacjonowaniu symboliki godła. Pięć narodów zastąpiono sześcioma republikami Socjalistycznej Jugosławii ([[Socjalistyczna Republika Bośni i Hercegowiny|Bośnia i Hercegowina]], [[Socjalistyczna Republika Chorwacji|Chorwacja]], [[Socjalistyczna Republika Czarnogóry|Czarnogóra]], [[Socjalistyczna Republika Macedonii|Macedonia]], [[Socjalistyczna Republika Serbii|Serbia]], [[Socjalistyczna Republika Słowenii|Słowenia]]). Co oczywiste, każda republika posiadała również swoje własne godło.
 
==[[Federalna Republika Jugosławii]], oraz [[Serbia i Czarnogóra]]==
[[Plik:Coat of arms of Serbia and Montenegro.svg|thumb|Herb z lat 1994-2006]]
Stare jugosłowiańskie godło było w użyciu jeszcze w dwa lata od upadku Drugiej Jugosławii. Dopiero w 1994 roku [[Skupsztina]] zatwierdziła nowy wzór tego symbolu. Nowy herb nawiązywał do czasów przedwojennych. Na czerwonej tarczy znajdował się biały dwugłowy orzeł. Na piersi ptaka umieszczono kolejną tarczę - czwórdzielną w krzyż. W polu pierwszym i czwartym znalazł się [[krzyż serbski]], a w polach drugim i trzecim widniał złoty lew godło [[Czarnogóra|czarnogórskiej]] dynastii [[Petrović-Niegosz|Petrović-Njegoš]].
 
Herb ten był w użyciu również po 2003 roku, w [[Serbia i Czarnogóra|Serbii i Czarnogórze]], aż do 5 czerwca 2006 roku, kiedy federacja rozpadła się na dwa odrębne państwa: [[Serbia|Serbię]] oraz [[Czarnogóra|Czarnogórę]].
 
==Zobacz też:==
* [[Flaga Jugosławii]]
* [[Herb Bośni i Hercegowiny]]
* [[Herb Chorwacji]]
#REDIRECT* [[Herb Serbii iGodło Czarnogóry]]
* [[Godło Macedonii]]
* [[Herb Serbii]]
* [[Herb Słowenii]]
 
{{Godła Europy}}
[[Kategoria:Godła państw historycznych]]
[[Kategoria:Jugosławia]]
[[Kategoria:Serbia i Czarnogóra]]
 
[[cs:Státní znaky Jugoslávie]]
[[de:Wappen Jugoslawiens]]
[[en:Coat of arms of Yugoslavia]]
[[hr:Grb Jugoslavije]]
32 485

edycji