Sieja pospolita: Różnice pomiędzy wersjami

Dodane 1619 bajtów ,  11 lat temu
częściowe uzupełnienie, do dalszej weryfikacji, zmiana nazwy, s. wędrowna to jedna z form
m (robot dodaje: hu:Nagy maréna)
(częściowe uzupełnienie, do dalszej weryfikacji, zmiana nazwy, s. wędrowna to jedna z form)
{{doWeryfikacji}}
{{Zwierzę infobox
|Nazwanazwa zwyczajowa = Sieja wędrownapospolita
|Łacińskałacińska = ''Coregonus lavaretus''
|TSN = 161950
|Zoologzoolog = ([[Karol Linneusz|Linnaeus]], 1758)
|Typ=[[strunowce]]
|Podtyptyp = [[kręgowcestrunowce]]
|podtyp = [[kręgowce]]
|Gromadagromada = [[promieniopłetwe]]
|Rządrząd = [[łososiokształtne]]
|Rodzinarodzina = [[łososiowate]]
|Rodzaj=''[[Coregonus]]''
|podrodzina = [[siejowate]]
|Gatunek=sieja wędrowna
|Rodzajrodzaj = ''[[Coregonus]]''
|Obrazek=Sik, Iduns kokbok.jpg
|Gatunekgatunek = sieja wędrowna
|Commons=Category:Coregonus lavaretus
|Obrazekgrafika = Sik, Iduns kokbok.jpg
|status IUCN = VU
|IUCN id = 5369
|wikispecies = Coregonus lavaretus
|Commonscommons = Category:Coregonus lavaretus
}}
 
'''Sieja wędrownapospolita, sieja, głąbiel, brzona''' (''Coregonus lavaretus'') - [[ryby|ryba]] z [[Rodzina (biologia)|rodziny]] [[Łososiowate|łososiowatych]] klasyfikowana jako ''supergrupa'' szeroko rozprzestrzenionych gatunków lub jako pojedynczy [[gatunek (biologia)|gatunek]] występujący w kilku jeziorach [[Europa Zachodnia|Europy Zachodniej]].
 
====Występowanie= Taksonomia ===
Do niedawna pod nazwą ''Coregonus lavaretus'' opisywana była większość euroazjatyckich oraz część północnoamerykańskich [[siejowate|siejowatych]]. Obecnie przyjmuje się, że populacje wyjściowe pochodzą z jezior Bourget i Aiguebelette (Francja) oraz [[Jezioro Genewskie|Jeziora Genewskiego]]<ref name=iucn />. Dalsza część artykułu dotyczy ujęcia tradycyjnego.
[[Wielka Brytania]], zlewisko [[Morze Bałtyckie|Morza Bałtyckiego]], północna [[Rosja]], [[Alpy]], jezioro [[Łebsko]] na [[Pomorze|Pomorzu]]. Tworzy zarówno formy osiadłe jak i wędrowne. W [[Polska|Polsce]] sieja jest rybą chronioną.
 
====Opis= Występowanie ===
[[Wielka Brytania]], zlewisko [[Morze Bałtyckie|Morza Bałtyckiego]], północna [[Rosja]], [[Alpy]], jezioro [[Łebsko]] na [[Pomorze|Pomorzu]]. Tworzy zarówno formy osiadłe jak i wędrowne. W [[Polska|Polsce]] sieja jest rybą chronioną.
 
====Linki= Opis ===
Ciało śledziowate, zależnie od lokalnej rasy mniej lub bardziej wysmukłe. Głowa mała, o spiczastym, często nawet wyciągniętym w kształcie nosa pysku. [[Łuski (ryby)|Łuski]] większe niż u łososiowatych, [[linia boczna]] pełna. Wąsko wycięty otwór gębowy sięga do przedniej krawędzi oka; w zależności od rasy ma on położenie końcowe bądź dolne. Na pierwszym łuku skrzelowym 25-39 (najczęściej 30-34) długich, gęsto osadzonych wyrostków filtracyjnych. Grzbiet niebieskawozielony do ciemnozielonego. Boki i brzuch białe lub srebrzyście lśniące. W jeziorach ubogich w pokarm występują karłowate formy osiągające długość 10-20 cm, średnia długość wynosi 30-50 cm, maksymalnie około 60 cm.
 
=== Odżywianie ===
W jeziorach odżywiają się głównie skorupiakami, przemieszczającymi się ku powierzchni wody larwami owadów i ich poczwarkami. Także wylęgiem ryb i ich ikrą. W płytkich jeziorach i rzekach zjadają również organizmy denne.
 
====Rozród====
 
Forma wędrowna (np.: w Bałtyku), wchodzi na [[tarło]] do zalewów i dolnego biegu rzek. Pora tarła, zależnie od typu wód, bardzo różna, najczęściej jednak od września do grudnia. Również populacje zamieszkujące jeziora podejmować mogą wędrówki tarłowe do wpadających do nich rzek. Z drugiej strony sieja z Jeziora Bodeńskiego trze się około połowy grudnia w strefie wolnej wody na dużych głębokościach. Z syberyjskich rzek znane są osiadłe, karłowate formy tego gatunku.
 
====Nazwy [[synonim]]iczne=Rozród ===
Forma wędrowna (np.: w Bałtyku), wchodzi na [[tarło]] do zalewów i dolnego biegu rzek. Pora tarła, zależnie od typu wód, bardzo różna, najczęściej jednak od września do grudnia. Również populacje zamieszkujące jeziora podejmować mogą wędrówki tarłowe do wpadających do nich rzek. Z drugiej strony sieja z Jeziora Bodeńskiego trze się około połowy grudnia w strefie wolnej wody na dużych głębokościach. Z syberyjskich rzek znane są osiadłe, karłowate formy tego gatunku.
*głąbiel
*brzona
 
==== Ochrona= ===
{| class="wikitable" style="text-align: center"
|style="background-color:#E9E9E9"|[[Wymiar ochronny]]||35 cm
|---
|style="background-color:#E9E9E9"|[[Okres ochronny]]||15 X - 31 XII
|}
 
{{Przypisy|stopień = ===}}
====Linki====
=== Bibliografia ===
*[http://www.wigry.win.pl/kwartalnik/nr10_ryby.htm Michał Osewski - SIELAWA i SIEJA słynne ryby wigierskie]
{{Bibliografia start}}
*[http://fishbase.org/Summary/speciesSummary.php?ID=232&genusname=Coregonus&speciesname=lavaretus Opis wg Fishbase (j.angielski)]
# {{Cytuj książkę | tytuł= Mały słownik zoologiczny: ryby | data=1976 | wydawca=[[Wiedza Powszechna]] | miejsce=Warszawa}}
# {{Cytuj książkę | nazwisko= Reichholf | imię=Josef | nazwisko2= Steinbach | imię2=Gunter | nazwisko3= Militz | imię3=Claus | inni= Wiśniewolski Wiesław (tłum.)| tytuł= Wielka encyklopedia ryb : słodkowodne i morskie ryby Europy | data=1994 | wydawca=Muza | miejsce=Warszawa | isbn=83-7079-317-7}}
# {{Cytuj książkę | nazwisko= Terofal | imię=Fritz | nazwisko2= Militz | imię2=Claus | inni= Henryk Garbarczyk, Eligiusz Nowakowski i Jacek Wagner | tytuł= Ryby słodkowodne. Leksykon przyrodniczy | data=1997 | wydawca=Świat Książki| miejsce=Warszawa | isbn=83-7129-441-7}}
# {{FishBase gatunek | id = 232| nazwa = Coregonus lavaretus| data = 5 września 2009}}
# {{Cytuj stronę| url = http://www.wigry.win.pl/kwartalnik/nr10_ryby.htm
| tytuł = SIELAWA i SIEJA słynne ryby wigierskie
| autor = Michał Osewski
| opublikowany = Wigierski Park Narodowy
| data dostępu = 5 września 2009}}
{{Bibliografia stop}}
 
[[Kategoria:Coregonus]]
54 696

edycji