Jaworowy Szczyt: Różnice pomiędzy wersjami

Dodane 1687 bajtów ,  11 lat temu
uzupełnienie, źródła/przypisy, grafika
(wikizacja, uzupełnienie/poprawa współrzędnych)
(uzupełnienie, źródła/przypisy, grafika)
| pierwsze wejście = [[Karol Englisch|K. Englisch]], [[Antonina Englisch|A. Englisch]], [[Johann Hunsdorfer|J. Hunsdorfer]]
| pierwsze wejście zimą =
| grafika = JaworowyJaworowe MurSzczyty.jpg
| opis grafiki = Jaworowy Szczyt, Mały Jaworowy Szczyt i JaworoweJaworowy TurnieSzczyt (podpisane formacje)
| kod mapy = SVK Tatry
| pozycja opisu =
| stopniS = | minutS = | sekundS =
}}
'''Jaworowy Szczyt''' ([[język słowacki|słow.]] ''Javorový štít'') – [[Słowacja|słowacki]] szczyt o wysokości 2417 m [[n.p.m.]] w [[grań główna Tatr|głównej grani Tatr]], położony pomiędzy [[Mały Jaworowy Szczyt|Małym Jaworowym Szczytem]] (''Malý Javorový štít'') a [[Ostry Szczyt|Ostrym Szczytem]] (''Ostrý štít''). Zbocza opadają w kierunku dolin: [[Dolina Jaworowa|Jaworowej]] (''Javorová dolina'') i [[Dolina Staroleśna|Staroleśnej]] (''Veľká Studená dolina''). Północne ściany schodzące do Doliny Jaworowej tworzą wysokie (ok. 400 m) urwiska, którymi poprowadzono znane drogi taternickie (m.in. wyznaczona w 1932 r. droga [[Wiesław Stanisławski|Wiesława Stanisławskiego]], zimowe przejście – [[Zbigniew Korosadowicz]] w 1933). Łącznie ze ścianami Małego Jaworowego Szczytu i [[Jaworowe Turnie|Jaworowych Turni]] tworzą one [[Jaworowy Mur]] – jeden z najpotężniejszych murów skalnych w Tatrach. W kierunku Doliny Staroleśniej odchodzi od niego krótka grzęda, kończąca się w pobliżu szlaku turystycznego poprowadzonego z przełęczy [[Czerwona Ławka]] (''Priečne sedlo'') do schroniska [[Schronisko Zbójnickie|Zbójnicka Chata]] (przejście w kierunku odwrotnym jest zabronione).
 
Od Małego Jaworowego Szczytu wierzchołek jest oddzielony przełęczą [[Rozdziele (Tatry)|Rozdziele]] (''Javorová škára''), głęboko wciętą w niemal poziomą grań szczytową. Bliżej Rozdziela znajduje się niższy zachodni wierzchołek, Pośredni Jaworowy Szczyt (''Prostredný Javorový štít''). Na wschód od niego, za płytkę Jaworową Szczerbiną (''Javorová štrbina''), położony jest główny wierzchołek.
Pierwsze odnotowane wejścia – krakowianin [[Karol Englisch]] z matką [[Antonina Englisch|Antoniną]] i przewodnikiem [[Johann Hunsdorfer|Johannem Hunsdorferem]] 1897, zimą węgierscy taternicy: [[Gyula A. Hefty]] i [[Gyula Komarnicki]] 1911.
 
[[Plik:Dolina Starolesna, Jaworowy Szczyt.jpg|thumb|left|Jaworowy Szczyt widziany od wschodu]]
Nazwa szczytu związana jest z położoną poniżej Doliną Jaworową.
[[Plik:Jaworowy Mur.jpg|thumb|250px|Jaworowy Szczyt i Jaworowy Mur]]
 
Zbocza opadają w kierunku dolin: [[Dolina Zadnia Jaworowa|Zadniej Jaworowej]] (''Zadná Javorová dolina'') i [[Dolina Staroleśna|Staroleśnej]] (''Veľká Studená dolina''). Północne ściany schodzące do Doliny Jaworowej tworzą wysokie (ok. 400 m) urwiska, którymi poprowadzono znane drogi taternickie. Razem ze ścianami Małego Jaworowego Szczytu i [[Jaworowe Turnie|Jaworowych Turni]] tworzą one [[Jaworowy Mur]] – jeden z najpotężniejszych murów skalnych w Tatrach. W kierunku Doliny Staroleśnej, na południowy wschód odchodzi od niego granitowa Siwa Grań o długości kilkuset metrów, kończąca się w pobliżu szlaku turystycznego poprowadzonego z przełęczy [[Czerwona Ławka]] (''Priečne sedlo'') do [[Schronisko Zbójnickie|Schroniska Zbójnickiego]]. Znajdują się w niej kolejno: Siwy Przechód, Siwa Kopa, Siwa Ławka, Siwy Mnich, Siwa Szczerbina i Siwy Mniszek. Na południowy zachód od grani rozciąga się Jaworowa Galeria, pochyły [[taras (geologia)|taras]] ograniczony z dołu Jaworowymi Basztami. W grani opadającej od głównego wierzchołka na Jaworową Przełęcz znajdują się niewielkie Siwe Czuby (''Sivé zuby''), oddzielone trawiastymi Siwymi Wrótkami (''Sivé vrátka'').
[[Plik:Jaworowy i Świstowy Szczyt.jpg|thumb|left|250px|Jaworowy i [[Świstowy Szczyt]] widziane z [[Nad Kępą|Równi nad Kępą]]. Po prawej [[Młynarz]]]]
 
==== Historia i nazewnictwo ====
Pierwsze odnotowane wejścia – krakowianin [[Karol Englisch]] z matką [[Antonina Englisch|Antoniną]] i przewodnikiem [[Johann Hunsdorfer|Johannem Hunsdorferem]] 1897, zimą węgierscy taternicy: [[Gyula A. Hefty]] i [[Gyula Komarnicki]] 1911. Do najważniejszych dróg w masywie należy m.in. wyznaczona w 1932 r. droga [[Wiesław Stanisławski|Wiesława Stanisławskiego]], zimowe przejście – [[Zbigniew Korosadowicz]] w 1933.
 
Nazwa szczytu związana jest z położoną poniżej [[Dolina Jaworowa|Doliną Jaworową]].
 
==== Bibliografia ====
{{Bibliografia start}}
# {{Cytuj książkę | nazwisko= Barczyk | imię=Grzegorz | nazwisko2= Jakubowski (red.) | imię2=Ryszard | nazwisko3= Piechowski | imię3= Adam | nazwisko4= Żurawska | imię4= Grażyna | tytuł= Bedeker tatrzański | data=2000 | wydawca= Wydawnictwo Naukowe PWN | miejsce=Warszawa | isbn=83-01-13184-5 }}
# {{Cytuj książkę | nazwisko= Radwańska-Paryska | imię=Zofia | autor link= Zofia Radwańska-Paryska | nazwisko2= Paryski | imię2=Witold Henryk | autor link2= Witold Henryk Paryski | tytuł= Wielka Encyklopedia Tatrzańska | data=2004 | wydawca=Wydawnictwo Górskie | miejsce=Poronin | isbn=83-7104-009-1 }}
{{Bibliografia stop}}
 
{{Główna grań Tatr Wysokich}}
50 090

edycji