Otwórz menu główne

Zmiany

Dodane 15 bajtów, 9 lat temu
WP:SK, poprawa linków
'''Filhellenizm''' w najszerszym znaczeniu jest postawą wyrażającą sympatię wobec [[Grecja|Grecji]] i [[Grecy|Greków]].
 
Zazwyczaj jednak używa się tego terminu w odniesieniu do ruchu kulturalnego, literackiego i politycznego w XIX wiecznej Europie. Celem filhellenów było wsparcie Greków w ich "wybijaniu się na niepodległość", czyli w wojnie narodowowyzwoleńczej przeciwko [[Imperium Osmańskieosmańskie]]mu, którą toczyli w latach 1821-1830.
 
Zwraca się uwagę, że termin ten funkcjonował już w [[starożytność|starożytności]]. Oznaczał wtedy bądź Greka, który kocha ojczyznę, bądź był tytułem przyznawanym tym, którzy w swoich działaniach sprzyjali Grekom. Miłośników greckiej kultury nazywano filhellenami także w [[renesans]]ie.
Filhellenizm jest więc poparciem Greckich dążeń niepodległościowych, często realizowanym w literaturze (utwory filhelleńskie), publicystyce lub w osobistym poświęceniu na rzecz Greków (zbieranie datków, osobisty udział w wojnie).
 
Za najważniejszego filhellena uważa się [[LordGeorge Gordon Byron|Lorda Byrona]], który na wieść o wybuchu powstania pojechał do Grecji, by brać udział w walkach. Nie służył mu jednak malaryczny klimat [[MesolongiMissolungi]], gdzie zaangażował się w pomoc w organizacji walk i zmarł w niecały rok po przybyciu. Wątki filhelleńskie obecne są m.in. w [[Wędrówki Childe Harolda|"Wędrówkach Childe Harolda"]] oraz w powieściach poetyckich Byrona w [[Giaur (George Byron)|"Giaurze"]] oraz w [[Korsarz (George Byron)|"Korsarzu"]].
 
== Polski filhellenizm ==
 
Ze względu na podobieństwo sytuacji politycznej Polski i Grecji, Polski filhellenizm przybrał szczególną postać.
Wątki filhelleńskie obecne są m.in. w utworach wielu polskich romantyków, m.in.
* W poemacie dygresyjnym "[[Podróż do Ziemi Świętej z Neapolu]]" oraz w powieści poetyckiej "[[Lambro]]" [[Juliusz Słowacki|Juliusza Słowackiego]],
* We wczesnych utworach [[Zygmunt Krasiński|Zygmunta Krasińskiego]]
* W poemacie "Epimenides" oraz lirykach [[Cyprian Kamil Norwid|Cypriana Norwida]] ("Marmur biały", "Z listu (do Włodzimierza Lubieńskiego)"
 
== bibliografia ==
21 234

edycje