Otwórz menu główne

Zmiany

drobne merytoryczne
 
{{disambigR|pojęcia biologicznego|[[Systematyka|inne znaczenia tego słowa]]}}
'''Systematyka organizmów''', '''systematyka biologiczna''' – najstarsza dziedzina nauk biologicznych, [[nauka]] zajmująca się badaniem [[Różnorodność biologiczna|różnorodności]] [[organizm]]ów, ich [[filogeneza|pochodzeniem]], pokrewieństwem, [[klasyfikacja biologiczna|klasyfikowaniem]], katalogowaniem oraz [[Opis naukowy|opisywaniem]]. Systematyka grupuje organizmy w jednostki stanowiące [[takson]]y w hierarchicznej strukturze [[Kategoria systematyczna|kategorii systematycznych]], w wyniku czego powstaje układ systematyczny (system). Reguły klasyfikacji i nazewnictwa systematycznego określa [[taksonomia]], a relacje pokrewieństwa ewolucyjnego między taksonami – [[filogenetyka]]. Niekiedy termin ''taksonomia'' bywa rozszerzany na całą systematykę, jednak w ścisłym znaczeniu jest jej działem zajmującym się metodologiczną, zmatematyzowaną stroną<ref>{{cytuj stronę|url=http://www.zielnik.biol.uw.edu.pl/klasyfikacja.html|tytuł=Klasyfikacja biologiczna|nazwisko=Spalik|imię=Krzysztof|praca=Krótki kurs systematyki|opublikowany=Zielnik Wydziału Biologii UW|język=pl|data dostępu=2010-02-23}}</ref>. Dotychczas odkryto, opisano i nazwano co najmniej 1,75 mln gatunków organizmów żyjących obecnie na [[Ziemia|Ziemi]] oraz kilkaset tysięcy organizmów wymarłych.
 
== Zarys historii systematyki ==
'''Systematyka genealogiczna, klasyczna systematyka ewolucyjna''' – opiera się na równoczesnej analizie anatomoporównawczej, embriologicznej i paleontologicznej oraz na czterech podstawowych kryteriach: nieciągłości morfologicznej, niszy przystosowawczej, bogactwa gatunkowego i [[takson monofiletyczny|monofiletyzmu]] (w szerszym znaczeniu). na równoczesnej analizie anatomoporównawczej, embriologicznej i paleontologicznej
 
'''[[fenetyka|Systematyka fenetyczna]]''' (numeryczna) – zakłada, że nie można poznać [[filogeneza|filogenezy]] i grupuje taksony posiadające najwięcej wspólnych cech, podobnie jak najstarsze systemy poczynając od Arystotelesa. W odróżnieniu jednak od tradycyjnej systematyki, ortodoksyjna fenetyka odrzuca intuicyjne rangowanie cech jako ważniejszych lub mniej istotnych dla ustalenia odległości systematycznej<ref>{{cytuj stronę|url=http://www.zielnik.biol.uw.edu.pl/taksonomia.html|tytuł=Ku współczesnej taksonomii|nazwisko=Spalik|imię=Krzysztof|praca=Krótki kurs systematyki|opublikowany=Zielnik Wydziału Biologii UW|język=pl|data dostępu=2010-02-23}}</ref>.
 
'''[[Kladystyka|Systematyka filogenetyczna]]''' – jako jednostki taksonomiczne definiuje [[klad]]y, czyli naturalne grupy organizmów obejmujące gatunek ancestralny i wszystkie gatunki potomne.
13 934

edycje