Otwórz menu główne

Zmiany

Dodane 16 bajtów, 9 lat temu
m
Wspomagane przez bota ujednoznacznienie (tyle do zrobienia): Kanclerz; zmiany kosmetyczne
== Rada królewska w Polsce ==
[[Plik:Wiec Kazimierz Wielki.jpg|266px|thumb|right|Rada królewska Kazimierza Wielkiego]]
W Polsce we wczesnym średniowieczu skład Rady zależał wyłącznie od woli monarchy - powoływał on do niej ludzi, których darzył swym zaufaniem. Z czasem zaczęto przyjmować, iż niektórzy najwyżsi urzędnicy ([[kanclerz wielki koronny|kanclerz]], [[podkanclerzy]], marszałek i [[Podskarbi wielki koronny|podskarbi]], [[urzędy ziemskie|dygnitarze ziemscy]], [[arcybiskupi gnieźnieńscy|arcybiskup gnieźnieński]] i [[Arcybiskupi lwowscy obrządku łacińskiego|lwowski]] oraz biskupi katoliccy) wchodzą do niej z racji sprawowanych funkcji, zaś król ma prawo powoływać do rady nowych członków wedle swego uznania.
 
Rada zajmowała się decydowaniem o najważniejszych sprawach państwa. Jej prawa nie były prawnie ustalone - określał je zwyczaj i praktyka. Jedyna prawna regulacja kompetencji Rady pochodzi z [[1422]] r., gdy postanowiono, iż król musi uzyskać zgodę rady w sprawach dotyczących bicia monety. Pod koniec XV wieku Rada przerodziła się w [[senat (I Rzeczpospolita)|senat]]. Rada wraz z królem tworzyła [[sąd królewski]].
 
== Rada królewska we Francji ==
We [[Francja|Francji]] w XIII wieku z Rady Królewskiej wykształcił się organ sądowniczy, który od XIV wieku był zwany [[Parlament (Ancien Régime)|parlamentem]]. Przejął on po części obowiązki Rady jako sądu królewskiego, ponieważ ten mógł orzekać tylko w obecności króla, a wraz z rozrostem domeny królewskiej rozrastała się również [[Jurysdykcja|jurysdykcja]] królewska, w związku z czym sąd królewski nie był w stanie orzekać we wszystkich sprawach. Od XIV wieku parlament paryski działał już jako sąd królewski w Cité. W późniejszym czasie powstawało coraz więcej parlamentów, tak że w XVIII wieku we Francji działało już 16 Parlamentów.
 
Parlament francuski składał się z 82 sędziów, którzy to kupowali swoje stanowiska. Polegało to na wpłaceniu do kasy królewskiej określonej kwoty pieniężnej, która miała stanowić zabezpieczenie przed usunięciem sędziego ze stanowiska (często w kasie królewskiej nie było tyle pieniędzy żeby móc spłacić danego sędziego). W ten sposób sędziowie uniezależnili się od króla i mogli działać niezawiśle.
 
Parlament składał się z czterech izb:
* '''Izba Wielka''' (zwana także Izbą Rozpraw)
* '''Izba Dochodzeń'''
* '''Izba Wieżyczki'''
* '''Izba Skarg'''
 
Jednym z uprawnień [[Parlament (Ancien Régime)|parlamentu]] jako najwyższej władzy sądowniczej było również rejestrowanie uchwał królewskich. Parlament mógł jednak nie wyrazić zgody na zarejestrowanie ustawy wydanej przez króla, a taki przypadek nazywano wetem kieszonkowym. Od tego systemu istniał jednak wyjątek. Było nim pojawienie się króla w parlamencie. Król zasiadał wtedy w [[Łoże sprawiedliwości (Ancien Régime)|łożu sprawiedliwości]] - tym samym Parlament stawał się na powrót częścią Rady Królewskiej i musiał zaakceptować wszystkie decyzje króla.
186 891

edycji