Otwórz menu główne

Zmiany

Dodane 13 bajtów ,  9 lat temu
m
Wspomagane przez bota ujednoznacznienie (tyle do zrobienia): Sejm; zmiany kosmetyczne
'''Jerzy Jazłowiecki''' herbu [[Abdank (herb szlachecki)|Abdank]] (ur. [[1510]], zm. [[8 marca]] [[1575]]) – [[hetman wielki koronny]] w latach [[1569]]-[[1575]], [[hetman polny koronny]] w [[1569]], [[województwo podolskie|wojewoda podolski]] od [[1567]] , [[województwo ruskie|ruski]] od [[1569]], [[kasztelan]] [[Kamieniec Podolski|kamieniecki]] od [[1564]], [[starosta]] [[Czerwonogród|czerwonogrodzki]] od [[1544]], kamieniecki od [[1547]], [[Lubaczów|lubaczowski]] i [[Latyczów|latyczowski]] od [[1566]], [[Chmielnik (Ukraina)|chmielnicki]] od [[1571]], [[Śniatyń|śniatyński]] od [[1573]].
 
== Działalność polityczna i wojskowa ==
Wychowywał się na dworze [[biskupi krakowscy|biskupa krakowskiego]] [[Piotr Tomicki|Piotra Tomickiego]], lecz już wkrótce rozpoczął karierę wojskową, szkoląc się pod okiem [[Jan Amor Tarnowski|Jana Tarnowskiego]] i [[Mikołaj Kamieniecki|Mikołaja Kamienieckiego]]. Już w [[1528]] wsławił się jako [[rotmistrz]] królewski w bitwie z [[Tatarzy|Tatarami]] [[bitwa pod Kamieńcem|pod Kamieńcem]], w tym też roku wziął udział w wyprawie na [[Oczaków]], gdzie dostał się do niewoli [[Turcja|tureckiej]], z której został uwolniony w [[1533]]. W [[1546]] przeszedł na [[kalwinizm]], pozamykał w swoich dobrach kościoły i wypędził [[dominikanie|dominikanów]].
 
Wielkorotnie posłował na [[sejm walny|sejm]].
Był zwolennikiem [[unia lubelska|unii polsko-litewskiej]]. W [[1564]] schwytał przekradającego się do [[Węgry|Węgier]] [[Hospodarowie Mołdawii|hospodara mołdawskiego]] [[Stefan Tomża|Stefana Tomżę]], którego odesłał do [[Lwów|Lwowa]], gdzie ten został ścięty.
 
 
W 1569 został hetmanem polnym koronnym. Na tym stanowisku przeprowadził gruntowna reorganizację [[obrona potoczna|obrony potocznej]]. Przekształcił oddziały ciężkozbrojnej jazdy w wojsko o przewadze rot lekkozbrojnych. Wprowadził oddziały [[kozacy|kozackie]] do piechoty. Podczas [[bezkrólewie|bezkrólewia]] [[1572]], zataił fakt śmierci króla [[Zygmunt August|Zygmunta Augusta]] i odebrał przysięgę wierności od hospodara mołdawskiego [[Jan Srogi|Jana Srogiego]]. W [[1573]] podpisał elekcję [[Henryk III Walezy|Henryka Walezego]]. Część szlachty popierała jego kandydaturę do korony polskiej jako jednego z siedmiu "Piastów", wysuniętą przez [[kasztelan]]a
[[Gniezno|gnieźnieńskiego]] [[Jan Tomicki (zm. 1575)|Jana Tomickiego]]. Sułtan [[Selim II]] doradzał też szlachcie jego kandydaturę, obok kandydatur [[marszałek wielki koronny|marszałka wielkiego koronnego]] [[Jan Firlej (marszałek wielki koronny)|Jana Firleja]] i [[Arcybiskupi gnieźnieńscy i prymasi Polski|prymasa]] [[Jakub Uchański|Jakuba Uchańskiego]]. W czasie drugiego bezkrólewia bezskutecznie próbował wysunąć kandydaturę czeskiego magnata [[Wilhelm von Rosenberg|Wilhelma von Rosenberga]].
 
Jerzy Jazłowiecki zmarł w 1575 roku. Po śmierci ojca Jazłowiec objął syn [[Mikołaj Jazłowiecki]], który poszedł w ślady swego ojca, biorąc udział w wyprawie Batorego na Moskwę.
 
== Rodzina ==
 
W zawartym małżeństwie z Elżbietą Tarło (córką Jana Tarły) pozostawił siedmioro dzieci:
* 1. Mikołaja,
* 2. Michała,
* 3. Andrzeja
* 4. [[Hieronim Jazłowiecki|Hieronima]]
* 5. Annę,
* 6. Jadwigę
* 7. [[Katarzyna Jazłowiecka|Katarzynę Jazłowiecką]].
 
{{Hetmani wielcy koronni}}
 
{{DEFAULTSORT:Jazłowiecki, Jerzy}}
 
[[Kategoria:Kandydaci do polskiego tronu elekcyjnego]]
[[Kategoria:Wojewodowie ruscy]]
[[Kategoria:Posłowie na Sejm I Rzeczypospolitej]]
[[Kategoria:Dyplomaci I Rzeczypospolitej]]
[[Kategoria:Rotmistrzowie królewscy]]
[[Kategoria:Kalwinizm w Polsce]]
[[Kategoria:Jazłowieccy|Jerzy]]
[[Kategoria:Urodzeni w 1510]]
186 891

edycji