Katarzyna Telniczanka: Różnice pomiędzy wersjami

Dodane 1575 bajtów ,  9 lat temu
drobne redakcyjne
(przecinek)
(drobne redakcyjne)
'''Katarzyna Telniczanka''' z domuOchstatów ''Ochstat''Kościelecka, po mężuKatarzyna Telniczanka''Kościelecka'' (ur. okzap. krótko po [[1480]], zm. między [[25 sierpnia]] a [[10 września]] [[1528]] w [[Wilno|Wilnie]]) – kochanka [[Zygmunt I Stary|Zygmunta I Starego]], następnie żona [[Podskarbi wielki koronny|podskarbiego koronnego]] [[Andrzej Kościelecki (podskarbi wielki koronny)|Andrzeja Kościeleckiego]].
 
Pochodziła z [[Morawy|morawskiej]] rodziny Ochstat, jednak w źródłach występuje najczęściej jako Katarzyna Telniczanka, od morawskiej wsi Telnitz<ref>Z. Wdowiszewski, ''Genealogia Jagiellonów i Domu Wazów w Polsce'', Kraków 2005, s. 182, 184.</ref>. Wiadomo, że miała siostrę Małgorzatę, która poślubiła [[Mieszczaństwo|mieszczanina]] [[Ołomuniec|ołumunieckiego]], Lenhardta Hohesteigera. Po śmierci Małgorzaty w 1517, Katarzyna przekazała wszystkie jej klejnoty szwagrowi, wszelkie nieruchomości pozostawiając sobie<ref>A. Przezdziecki, ''Jagiellonki polskie w XVI wieku. T. 1'', Kraków 1868, s. 5.</ref>. Zapewne na początku 1498<ref name="Wdowiszewski">Z. Wdowiszewski, ''Genealogia Jagiellonów i Domu Wazów w Polsce'', Kraków 2005, s. 184.</ref> nawiązała romans z księciem Zygmuntem, późniejszym [[Władcy Polski|królem polskim]], któremu urodziła troje dzieci<ref>Z. Wdowiszewski, ''Genealogia Jagiellonów i Domu Wazów w Polsce'', Kraków 2005, s. 186.</ref>:
Urodziła się w małej wiosce na [[Morawy|Morawach]]. Jej rodzice są nieznani. Wiemy jedynie, że miała siostrę Małgorzatę, żonę Lenhardta Hohesteigera po której śmierci w [[1517]] odzidzieczyła jej majątek.
 
Jako kochanka [[Zygmunt I Stary|Zygmunta I Starego]] urodziła mu troje dzieci:
*[[Jan z Książąt Litewskich|Jana]] – biskupa wileńskiego i poznańskiego,
*[[Regina Szafraniec|Reginę]] – żonę Hieronima Szafrańca z [[Pieskowa Skała|Pieskowej Skały]],
*[[Katarzyna (hrabina Montfort)|Katarzynę]] – żonę [[Jerzy II de Montfort|Jerzego II]], hrabiego Montfortu.
 
Zapewne pod koniec 1509<ref name="Wdowiszewski" /> Katarzyna wyszła za mąż za podskarbiego wielkiego koronnego Andrzeja Kościeleckiego. Mąż Katarzyny zmarł 6 września 1515, po sześciu latach małżeństwa. Krótko po śmierci męża, Katarzyna urodziła pogrobową córkę [[Beata Łaska z Kościeleckich|Beatę]], matkę znanej z przygód [[Elżbieta Ostrogska|Halszki Ostrogskiej]]<ref name="Wdowiszewski" />. Ostatnie lata życia, Katarzyna spędziła u boku syna Jana w [[Wilno|Wilnie]], na którego wywierała znaczny wpływ. Uczestniczyła w dworskich zabawach, trudniła się znachorstwem i czarami. Próbowała wejść w głębsze relacje z [[Biskupi przemyscy|biskupem przemyskim]] [[Piotr Tomicki|Piotrem Tomickim]] oraz [[kanclerz wielki koronny|kanclerzem wielkim koronnym]] [[Krzysztof Szydłowiecki|Krzysztofem Szydłowieckim]]<ref name="Zagórska">S. Zagórska, ''Halszka Ostrogska. Między faktami a mitami'', Warszawa 2006, s. 14.</ref>. Katarzyna Kościelecka zmarła w Wilnie i została pochowana 11 grudnia 1528 w kościele na Kleparzu w [[Kraków|Krakowie]]<ref name="Zagórska" />.
Gdy Zygmunt zaczął snuć matrymonialne plany, oddalił Katarzynę wydając w [[1509]] za [[Podskarbi wielki koronny|podskarbiego koronnego]] [[Andrzej Kościelecki (podskarbi wielki koronny)|Andrzeja Kościeleckiego]]. Związek ten przez 6 lat był bezpotomny, dopiero w [[1515]] Katarzyna urodziła pogrobową córkę [[Beata Łaska z Kościeleckich|Beatę]], matkę znanej z przygód [[Elżbieta Ostrogska|Halszki Ostrogskiej]].
 
{{Przypisy}}
Beatę często uważano za córkę Zygmunta. Sądzono, że jest ona owocem krótkotrwałego powrotu Zygmunta do Katarzyny.
 
==Bibliografia==
* [[Aleksander Narcyz Przezdziecki|Przezdziecki A.]], ''Jagiellonki polskie w XVI wieku. T. 1'', Kraków 1868, s. 3–8.
* Wdowiszewski Z., ''Genealogia Jagiellonów i Domu Wazów w Polsce'', Kraków 2005, s. 182–186.
 
[[Kategoria:Kochanki władców Polski]]
[[Kategoria:Urodzeni w XV wieku]]
[[Kategoria:Zmarli w 14281528]]
 
[[cs:Kateřina Telničanka]]
14 045

edycji