Obleńce: Różnice pomiędzy wersjami

Dodane 842 bajty ,  9 lat temu
drobne merytoryczne, zm. kat.
(-powtórzenie)
(drobne merytoryczne, zm. kat.)
[[Plik:Ascaris lumbricoides.jpeg|thumb|200px|right|thumb|''Ascaris lumbricoides'']]
'''Obleńce, robaki obłe''' (Nemathelminthes, Aschelminthes) – tradycyjna nazwa grupy [[bezkręgowce|bezkręgowców]] charakteryzujących się nieczłonowanym, przeważnie wydłużonym i zwykle kulistym w przekroju ciałem. Przykładowymi przedstawicielami tej grupy są: [[glista ludzka]], [[Owsik ludzki|owsik]] i [[Włosień kręty|włosień spiralny]]. Współczesne porównawcze badania molekularne ujawniły brak pokrewieństwa [[filogeneza|filogenetycznego]] pomiędzy zwierzętami zaliczanymi do obleńców<ref>{{Cytuj książkę | tytuł= Biologia. Multimedialna encyklopedia PWN Edycja 2.0| data=2008 | wydawca=[[pwn.pl]] Sp. z o.o. | isbn=978-83-61492-24-5}}</ref>.
'''Obleńce, robaki obłe''' (Nemathelminthes, Aschelminthes) – tradycyjna nazwa uznawanej dawniej za [[typ (biologia)|typ]] grupy [[bezkręgowce|bezkręgowców]] obejmującej:
 
* [[Acanthocephala]] – [[kolcogłowy]]
=== Systematyka ===
* [[Gastrotricha]] – [[brzuchorzęski]]
Grupa ta była dawniej uznawana za [[typ (biologia)|typ]], do którego zaliczano:
* [[Gordiacea]]-[[Nematomorpha]] – [[nitnikowce]]
* [[KinorhynchaKolcogłowy|Acanthocephala]] – [[ryjkogłowykolcogłowy]]
* [[NematodaBrzuchorzęski|Gastrotricha]] – [[nicieniebrzuchorzęski]]
* [[Nitnikowce|Gordiacea]]-[[Nitnikowce|Nematomorpha]] – [[nitnikowce]]
* [[Rotifera]] – [[Wrotki (biologia)|wrotki]]
* [[Ryjkogłowy|Kinorhyncha]] – [[ryjkogłowy]]
* [[Nicienie|Nematoda]] – [[nicienie]]
* [[Wrotki (biologia)|Rotifera]] – [[Wrotki (biologia)|wrotki]]
 
=== Występowanie ===
 
=== Budowa ===
[[Plik:Soybean cyst nematode and egg SEM.jpg|thumb|200px|right|thumb|Cytrynkowata cysta mątwika (Heterodera glycines) ze swoim jajem]]
Obleńce różnią się od płazińców kształtem ciała – są [[Robaki|robakami]] o obłym ciele. Większość z nich to [[nicienie]]. Wykonując energiczne ruchy całym ciałem, potrafią utrzymać się w jelicie żywiciela.
[[Zwierzęta dwubocznie symetryczne|Dwubocznie symetryczne]], nieczłonowane, wydłużone i cylindryczne ciało, zwykle zwężające się na końcach. Pokryte są [[kolagen]]owym oskórkiem, pod którym znajdują się mięśnie. Mięśnie i oskórek tworzą razem wór skórno-mięśniowy. [[Jama ciała]] (nazywana [[Pseudocel|pseudocelempseudocel]]em) jest wypełniona płynem, a jelito jest drożne.
 
=== Rozmnażanie ===
Obleńce są w większości [[Rozdzielnopłciowość|rozdzielnopłciowe]] i rozmnażają się przez gonady. Bardzo często nie mają żywiciela pośredniego, niewiele gatunków pozostało obojnacze. Np. glista ludzka mogąca rozmnażać się przez samozapłodnienie (główki z ogonkiem), lub bezpłciowo, przez podział poprzeczny wzdłuż szyjki.
 
=== Układ wydalniczy ===
U większości gatunków zbudowany jest z 1-3 komórek. Tworzą go dwa podłużne kanały wydalnicze biegnące wzdłuż ciała w bocznych wałkach hypodermalnych. Kanały te ślepo zakończone w tylnym odcinku ciała, łączą się w przednim odcinku po stronie brzusznej (nieco z tyłu za otworem gębowym) we wspólny, pojedynczy przewód wyprowadzający , zakończony otworem wydalniczym.
 
Osobliwością jest to, że wszystkie kanały układu wydalniczego znajdują się wewnątrz jednej olbrzymiej komórki, mającej kształt litery H. Komórka ta reguluje ilość wody i jonów w organizmie. Z kolei nierozpuszczalne produkty przemiany materii gromadzone są w fagocytarnych komórkach gwiaździstych występujących w jamie ciała
 
=== Układ pokarmowy ===
Układ pokarmowy rozpoczyna się otworem gębowym. Jest on otoczony wargami. W jelicie przednim tworzącym swoistą "jamę gębową" mogą znajdować się ząbki, szczęki bądź sztyleciki. W jelicie środkowym następuje i trawienie pokarmu. Układ kończy ektodermalne jelito tylne i po raz pierwszy wykształcony odbyt.
 
{{Przypisy|stopień = ===}}
 
=== PrzedstawicieleBibliografia ===
{{Bibliografia start}}
* [[glista ludzka]]
# {{Cytuj książkę | tytuł= Mały słownik zoologiczny. Bezkręgowce | data=1984 | wydawca=[[Wiedza Powszechna]] | miejsce=Warszawa | isbn=83-214-0428-6}}
* [[owsik]]
{{Bibliografia stop}}
* [[włosień spiralny]]
 
[[Kategoria:BezkręgowceZwierzęta]]
[[Kategoria:Taksony nieścisłe i przestarzałe]]
 
54 696

edycji