Komórka parzydełkowa: Różnice pomiędzy wersjami

opis grafiki
(opis grafiki)
[[Plik:Hydra nematocyst firing 01.png|250px|thumb|Schemat działania komórki parzydełkowej typu nematocysty: <br>{{colorbox|blue}}''operculum''<br>{{colorbox|red}} kapsułka<br>/ / / mikrokosmki<br>{{colorbox|yellow}} ciecz paraliżująca<br>{{colorbox|silver}} skóra ofiary<br>{{colorbox|#ffcad0}} tkanka ofiary]]
'''Komórka parzydełkowa''', '''knidocyt''' – wyspecjalizowana [[komórka]] charakterystyczna dla zwierząt z typu [[parzydełkowce|parzydełkowców]] (Cnidaria) zawierająca organ zaczepno-obronny zwany parzydełkiem, [[Knidocysta|knidocystą]], knidą lub parzawką. Służy do zdobywania pokarmu i do obrony.
 
Knidocyty powstają z [[knidoblast]]ów położonych w specjalnych strefach [[ektoderma|ektodermy]] lub, rzadziej, [[gastroderma|gastrodermy]]. Po zróżnicowaniu knidoblasty przesuwają się poprzez macierz do [[naskórek|naskórka]], gdzie przekształcają się we w pełni wykształcone komórki parzydełkowe. Wewnątrz takiej komórki powstaje struktura w kształcie wypełniającego prawie całą komórkę kulistego lub owalnego pęcherzyka (kapsułki) o dwuwarstwowej, elastycznej ścianie. Cytoplazma i jądro komórki parzydełkowej zostaje zepchnięte ku jej krawędzi. PęcherzykKapsułka jest zwykle zwężonyzwężona w jednym z biegunów i zaopatrzonyzaopatrzona w wieczko (''operculum''), a w parzydełkach typu nematocysty, również w '''knidocyl''' – wić przekształconą w ostro zakończony, zwykle lekko wystający wyrostek czuciowy złożony z trzonu (knidocilium) otoczonego [[Mikrokosmek|mikrokosmkami]].
 
Wewnątrz pęcherzyka znajduje się długa, zwinięta nić lub przewód, który przy mechanicznym lub chemicznym podrażnieniu knidocylu zostaje wyrzucony z dużą siłą i prędkością około 3 m/s, wbija się lub oplątuje wokół ciała napastnika albo potencjalnej ofiary. U większości parzydełkowców wyrzut nici powoduje powstanie wewnątrz knidocysty dużego ciśnienia, w wyniku którego komórka parzydełkowa ulega uszkodzeniu.
54 696

edycji