Otwórz menu główne

Zmiany

Dodane 1257 bajtów, 9 lat temu
WP:SK, drobne redakcyjne
'''Li Zongren''' (ur. [[13 sierpnia]] [[1890]], zm. [[30 stycznia]] [[1969]]) – chiński wojskowy, militarysta, prezydent [[Republika Chińska|Republiki Chińskiej]] od [[1949]] do [[1950]] roku.
 
Urodził się we wsi Xixiang w [[Guilin]], prowincja [[Guangxi]], jako drugi syn nauczyciela Li Beiyinga<ref name = history.cultural-china>{{cytuj stronę | url = http://history.cultural-china.com/en/47History7364.html | tytuł = Li Zongren - Prominent Warlord and Military Commander during the Republic of China | opublikowany = history.cultural-china | data dostępu = 8 czerwca 2010 | język = en}}</ref>. W [[1910]] roku wstąpił do republikańskiej [[Tongmenghui|Ligi Związkowej]].
 
Ukończył szkołę wojskową w Guilin. W okresie zamętu po śmierci [[Yuan Shikai]]a przyłączył się do militarystów, od [[1924]] roku był dowódcą kliki Guangxi<ref name = Polit401 />. Od [[1923]] należał do [[Guomindang]]u i walczył po jego stronie w czasie [[ekspedycja północna|ekspedycji północnej]]<ref name = history.cultural-china />.
 
Po rozłamie w Guomindangu w [[1929]] Li brał udział w walkach z siłami [[Czang Kaj-szek]]a aż do ich zakończenia w [[1932]] roku.
W czasie [[Druga wojna chińsko-japońska|wojny chińsko-japońskiej]] (1937-1945) Li był jednym z dowódców chińskiej armii. Dowodził wojskiem m.in. podczas zwycięskiej [[bitwa pod Tai'erzhuang|bitwy pod Tai'erzhuang]] w [[1938]] roku<ref>{{cytuj książkę |nazwisko = Polit| imię = Jakub| autor link = | tytuł = Chiny| wydawca = Wydawnictwo Trio| miejsce = Warszawa| rok = 2004| strony = 160| isbn = 83-88542-68-0}}</ref>.
 
[[28 kwietnia]] [[1948]] został wybrany wiceprezydentem [[Republika Chińska|Republiki Chińskiej]]<ref name = history.cultural-china />. Zaliczał się do przeciwników Czang Kaj-szeka, sprzeciwiających się bezsensownemu oporowi i opowiadających się za porozumieniem z komunistami. W lipcu [[1948]] podczas spotkania z ambasadorem amerykańskim Leightonem Stuartem Li zwierzył mu się, że sytuacja rządu Guomindangu jest beznadziejna, zaatakował także Czanga<ref>{{cytuj książkę |nazwisko = Polit| imię = Jakub| autor link = | tytuł = Chiny| wydawca = Wydawnictwo Trio| miejsce = Warszawa| rok = 2004| strony = 183| isbn = 83-88542-68-0}}</ref>.
 
[[21 stycznia]] [[1949]] roku Czang zrezygnował z funkcji prezydenta Republiki, przekazując to stanowisko Li Zongrenowi. Li zaproponował komunistom porozumienie, jednocześnie znosząc stan wyjątkowy, zwalniając więźniów politycznych i rozwiązując tajną policję<ref>{{cytuj książkę |nazwisko = Polit| imię = Jakub| autor link = | tytuł = Chiny| wydawca = Wydawnictwo Trio| miejsce = Warszawa| rok = 2004| strony = 185| isbn = 83-88542-68-0}}</ref>. Z rozkazu Li przerwano działania wojenne, a w Nankinie utworzono Komitet na Rzecz Pokoju. [[24 kwietnia]] [[1949]] [[Chińska Armia Ludowo-Wyzwoleńcza]] wkroczyła do porzuconego przez siły Guomindangu stołecznego Nankinu, a w miesiąc później w podobnych okolicznościach do [[Szanghaj]]u. Li wraz z rządem republikańskim przeniósł się do [[Kanton (Chiny)|Kantonu]].
 
Po upadku Kantonu w listopadzie 1949 Czang sformował nowy rząd w [[Chongqing]]u, natomiast wciąż formalnie będący prezydentem Li udał się Stanów Zjednoczonych, oficjalnie na leczenie. Podczas pobytu w USA Li prowadził kampanię przeciwko Czangowi, w czym miał zapewnione poparcie [[CIA]] i sekretarza stanu [[George Marshall|Marshalla]]. Ostatecznie rząd amerykański nie udzielił reżimowi Guomindangu żadnej pomocy. W międzyczasie w grudniu [[1949]] Czang wraz z ostatnimi siłami nacjonalistycznymi wycofał się na [[Tajwan (wyspa)|Tajwan]].
 
Po przybyciu na Tajwan Li został decyzją parlamentu złożony [[1 marca]] [[1950]] z urzędu pod zarzutem dezercji, a funkcję prezydenta ponownie objął Czang Kaj-szek<ref>{{cytuj książkę |nazwisko = Polit| imię = Jakub| autor link = | tytuł = Chiny| wydawca = Wydawnictwo Trio| miejsce = Warszawa| rok = 2004| strony = 238| isbn = 83-88542-68-0}}</ref>. W [[1954]] roku Li został pozbawiony także funkcji wiceprezydenta.
 
[[20 lipca]] [[1965]] w porozumieniu z premierem ChRL [[Zhou Enlai]]em Li powrócił na kontynent, co w Chinach kontynentalnych uznano za przejaw patriotyzmu, zaś na Tajwanie za zdradę<ref name = history.cultural-china />. Li zmarł w szpitalu w [[Pekin]]ie [[30 stycznia]] [[1969]], prawdopodobnie otruty z rozkazu [[Kang Sheng]]a<ref name = Polit401>{{cytuj książkę |nazwisko = Polit| imię = Jakub| autor link = | tytuł = Chiny| wydawca = Wydawnictwo Trio| miejsce = Warszawa| rok = 2004| strony = 401| isbn = 83-88542-68-0}}</ref>.
 
{{Przypisy}}
 
== Bibliografia ==
{{Bibliografia start}}
*{{cytuj książkę |nazwisko = | imię = | autor link = | tytuł = Encyklopedia historyczna świata. Tom X| wydawca = Wydawnictwo Opres| miejsce = Kraków| rok = 2002| strony = | isbn = 83-85909-72-9}}
*{{cytuj książkę |nazwisko = Polit| imię = Jakub| autor link = | tytuł = Chiny| wydawca = Wydawnictwo Trio| miejsce = Warszawa| rok = 2004| strony = | isbn = 83-88542-68-0}}
{{Bibliografia stop}}
 
{{Prezydenci Republiki Chińskiej}}
 
[[Kategoria:Chińscy wojskowi]]
[[Kategoria:Prezydenci Republiki Chińskiej]]
 
{{Prezydenci Republiki Chińskiej}}
[[de:Li Zongren]]
[[en:Li Zongren]]
32 572

edycje