Attyka (architektura): Różnice pomiędzy wersjami

Dodane 941 bajtów ,  10 lat temu
m
drobne redakcyjne, źródła/przypisy
m (Wycofano edycje użytkownika 77.255.131.221 (dyskusja). Autor przywróconej wersji to MastiBot.)
m (drobne redakcyjne, źródła/przypisy)
[[Plik:Mikołaj Przybyła`s house attic in Kazimierz Dolny in Poland.JPG|250px|thumb|right|Attyka kamienicy Mikołaja Przybyły w Kazimierzu Dolnym]]
[[Plik:Baranow attyka.jpg|thumb|250px|<center>Attyka elewacji południowej<br />[[zamek w Baranowie Sandomierskim]]]]
'''Attyka''' ([[język francuski|franc.]] ''(étage) attique'', z [[język grecki|grec.]] ''Attikos'') – górny element budynku w postaci ścianki, balustrady lub rzędu [[sterczyna|sterczyn]] osłaniający [[dach]]. Stosowana od starożytności ([[Grecja]], [[Cesarstwo rzymskie|Rzym]]), a także ponownie (w zmienionej formie) od [[XVI wiek]]u. Charakterystyczna dla [[Odrodzenie|renesansowej]] architektury [[Polska|Polski]] i [[Czechy|Czech]]. Bardzo rozbudowane formy przyjmowała zwłaszcza w [[manieryzm (sztuka)|manieryzmie]] ([[kamienica Celejowska]] w [[Kazimierz Dolny|Kazimierzu Dolnym]]). Na Śląsku występuje odmiana attyki, charakterystyczna dla tego regionu - attyka śląska - o zakończeniu w formach półkoli, ćwierćkoli, np. attyka w kamienicy "[[Pod Złotą Koroną]]" przy Rynku nr 29 we [[Wrocław]]iu. W Warszawie attykami ozdobiony jest między innymi [[Pałac Kultury i Nauki]]. Pełniła również funkcje praktyczne, między innymi oddzielając dachy jednych budynków od drugich, zapobiegała (przynajmniej częściowo) rozchodzeniu się pożarów.
 
=== Zobacz też ===
{{wikisłownik|attyka}}
{{commonscat|Attics}}
'''Attyka''' ([[język francuski|franc.]] ''(étage) attique'', z [[język grecki|grec.]] ''Attikos'') – górny element budynku w postaci ścianki, balustrady lub rzędu [[pinakiel|sterczyn]] osłaniający [[dach]]. Attyka pełni dwojaką funkcję: estetyczną (przede wszystkim) jako architektoniczny element dekoracyjny oraz użytkowo-konstrukcyjną jako zabezpieczenie sąsiednich budynków przed przeniesieniem się ognia w przypadku pożaru.
 
W zależności od ukształtowania rozróżnia się attyki:
* pełne – stosowane głównie w [[Średniowiecze|średniowieczu]]
* ażurowe (balustradowe i arkadowe) – [[renesans]] i [[barok]]
* uskokowe lub schodkowe – [[klasycyzm]] przełomu [[XVIII wiek|XVIII]] i [[XIX wiek]]u
* grzebieniowe (zwane polskimi) – stosowane w 2. połowie [[XVI wiek]]u
 
Attyka stosowana była w starożytności ([[Grecja]], [[Cesarstwo rzymskie|Rzym]]), a także ponownie (w zmienionej formie) od [[XVI wiek]]u. Charakterystyczna dla renesansowej architektury [[Polska|Polski]] i [[Czechy|Czech]] była ozdobą zamków, pałaców, kościołów, ratuszów oraz bram i kamienic. Do najpiękniejszych attyk polskich należą attyki: [[Kraków|krakowskich]] sukiennic ([[1557]]), ratuszów w [[Tarnów|Tarnowie]] i [[Sandomierz|Sandomierzu]] (2. połowa XVI wieku) oraz [[Szydłowiec|Szydłowcu]].
 
'''Attyka''' ([[język francuski|franc.]] ''(étage) attique'', z [[język grecki|grec.]] ''Attikos'') – górny element budynku w postaci ścianki, balustrady lub rzędu [[sterczyna|sterczyn]] osłaniający [[dach]]. Stosowana od starożytności ([[Grecja]], [[Cesarstwo rzymskie|Rzym]]), a także ponownie (w zmienionej formie) od [[XVI wiek]]u. Charakterystyczna dla [[Odrodzenie|renesansowej]] architektury [[Polska|Polski]] i [[Czechy|Czech]]. Bardzo rozbudowane formy przyjmowała zwłaszcza w [[manieryzm (sztuka)|manieryzmie]] ([[kamienicamieszczańskie kamienice Celejowska]] oraz Przybyłów w [[Kazimierz Dolny|Kazimierzu Dolnym]]). Na Śląsku występuje odmiana attyki, charakterystyczna dla tego regionu - attyka śląska - o zakończeniu w formach półkoli, ćwierćkoli, np. attyka w kamienicy "[[Pod Złotą Koroną]]" przy Rynku nr 29 we [[Wrocław]]iu. W Warszawie attykami ozdobiony jest między innymi [[Pałac Kultury i Nauki]]. Pełniła również funkcje praktyczne, między innymi oddzielając dachy jednych budynków od drugich, zapobiegała (przynajmniej częściowo) rozchodzeniu się pożarów.
 
== Źródła ==
* {{cytuj książkę |nazwisko = Szolginia| imię = Witold| tytuł = Architektura| wydawca = Sigma NOT| miejsce = Warszawa| data = | rok = 1992| strony = 10, 11| isbn = 83-85001-89-1}}
 
=== Zobacz też ===
* [[Wikipedia:Skarbnica Wikipedii/Przegląd zagadnień z zakresu architektury|przegląd zagadnień z zakresu architektury]]
 
 
[[Kategoria:Elementy budowlane]]