Księstwo opolskie: Różnice pomiędzy wersjami

Dodane 90 bajtów ,  9 lat temu
m
poprawa błędu typu 2000r. -> 2000 r.
(szablon)
m (poprawa błędu typu 2000r. -> 2000 r.)
'''Księstwo opolskie''' ([[łacina|łac.]] ''Ducatus Opolien''{{Fakt|data=2009-04}}, [[język czeski|czes.]] ''Opolské knížectví'', [[język niemiecki|niem.]] ''Herzogtum Oppeln'') – [[księstwo]] istniejące w latach 1172-1202 oraz w 1281/1282 - 1521.
 
Pierwotnie księstwo powstało w [[1172]] r. jako dzielnica dla najstarszego syna [[Bolesław I Wysoki|Bolesława I Wysokiego]] - [[Jarosław opolski|Jarosława]]. Na krótko księstwo opolskie przestało istnieć w latach [[1201]]-[[1202]], kiedy zostało przyłączone do [[księstwo wrocławskie|księstwa wrocławskiego]]. W [[1202]] r. w wyniku wojny pomiędzy [[Henryk I Brodaty|Henrykiem I Brodatym]] a [[Mieszko I Plątonogi|Mieszkiem I Plątonogim]] znalazło się pod panowaniem tego drugiego. W ten sposób powstało [[księstwo opolsko-raciborskie]], które swoim zasięgiem obejmowało oprócz [[Opole|Opola]] i [[Racibórz|Raciborza]] również [[Bytom]], [[Koźle (Kędzierzyn-Koźle)|Kożle]], [[Lubliniec]], [[Cieszyn]] i [[Oświęcim]]. Pomimo połączenia z [[księstwo raciborskie|księstwem raciborskim]] Opole zachowało charakter stolicy władztwa.
 
W latach [[1230]]-[[1239]] po śmierci syna Mieszka - [[Kazimierz I opolski|Kazimierza]] księstwo znalazło się pod panowaniem Henryków Śląskich - najpierw Henryka Brodatego (do [[1238]] r.) potem na krótko [[Henryk II Pobożny|Henryka II Pobożnego]].
 
Od [[1239]] r. księstwo opolsko-raciborskie wróciło pod panowanie górnośląskich Piastów - [[Mieszko II Otyły|Mieszka II Otyłego]] ([[1239]]-[[1246]]) i [[Władysław opolski|Władysława]] ([[1246]]-[[1281]]/[[1282|2]]).
 
Ponownie do powstania właściwego księstwa opolskiego doszło po śmierci Władysława w [[1281]] lub [[1282]] r. kiedy to jednolite księstwo opolsko-raciborskie uległo podziałowi na cztery dzielnice: opolską, [[księstwo bytomskie|bytomską]], raciborską i [[księstwo cieszyńskie|cieszyńską]]. Podział ten doszedł do skutku dwoma etapami najpierw utworzono księstwo opolskie i raciborskie, by odpowiednio z podziałów w [[1284]] r. i [[1290]] r. wydzielić z nich jeszcze księstwa bytomskie i cieszyńskie. Księstwo opolskie objął założyciel [[Piastowie opolscy|opolskiej linii Piastów]] - [[Bolko I opolski|Bolko I]].
 
W skład księstwo opolskiego oprócz Opola weszły wówczas: [[Niemodlin]], [[Strzelce Opolskie]], [[Olesno]] i okresowo w latach [[1305]]-[[1313]] [[ziemia wieluńska]].
 
Powyższy kształt terytorialny nie przetrwał długo, gdyż już w [[1313]] r. od księstwa opolskiego odłączyło się [[księstwo niemodlińskie]], zaś w [[1323]] r. [[księstwo strzeleckie]]. Odtąd księstwo zostało ograniczone do niewielkiego obszaru wokół Opola. Wprawdzie [[Władysław Opolczyk]] przyłączył do Opola ziemię wieluńską, [[Częstochowa|częstochowską]], [[Głogówek|głogówecką]] i [[Karniów|karniowską]], nie były to jednak nabytki trwałe i jeszcze przed zgonem Władysława ziemie te zostały utracone (z wyjątkiem Głogówka).
 
Do ponownego połączenia Niemodlina i Strzelec z księstwem opolskim i otworzenia granic z [[1313]] r. doszło w [[1460]] r. a dokonał tego [[Mikołaj I opolski|Mikołaj I]]. Zjednoczone księstwo opolskie przetrwało już do wygaśnięcia opolskiej linii Piastów w [[1532]] r.(z wyjątkiem okresu [[1476]]-[[1497]], kiedy księstwo niemodlińskie stanowiło oddzielną dzielnicę). Ostatnim księciem opolskim z rodu [[Piastowie|Piastów]] był panujący w latach [[1476]]-[[1532]] [[Jan II Dobry (książę opolski)|Jan II Dobry]]. Zdołał on połączyć z księstwem opolskim: [[Gliwice]] ([[1494]]), [[Toszek]] ([[1495]]), [[Bytom]] ([[1498]]), [[Koźle (Kędzierzyn-Koźle)|Koźle]] ([[1509]]), wreszcie w [[1521]] r. [[Racibórz]].
 
O tego momentu księstwo opolskie połączone z Raciborskim dzieliło wspólnie koleje losu jako księstwa opolsko-raciborskiego tzn. najpierw w [[1532]] r. po bezpotomnej śmierci Jana II Dobrego dostało się pod panowanie [[Hohenzollernowie|Hohenzollernów]], jako lenników czeskich, w latach [[1552]]-[[1645]] i od [[1666]] znajdowało się pod bezpośrednim panowaniem [[Habsburgowie|Habsburgów]], by w latach [[1646]]-[[1666]] stać się zastawem polskich [[Wazowie|Wazów]]. Od [[1742]] r. obszar księstwa opolskiego znalazł się w granicach [[Królestwo Prus|Prus]].
 
{{Księstwa śląskie}}
186 891

edycji