Bitwa pod Culloden: Różnice pomiędzy wersjami

Dodane 8 bajtów ,  10 lat temu
m
robot poprawia: bg:Битка при Калоден; zmiany kosmetyczne
m (robot poprawia: bg:Битка при Калоден; zmiany kosmetyczne)
'''Bitwa pod Culloden''' miała miejsce dnia [[16 kwietnia]] [[1746]] roku na błotnistym stoku w pobliżu [[Inverness]] w [[Szkocja|Szkocji]] pomiędzy [[Jakobici (polityka)|jakobitami]], wspieranymi przez wojska francuskie, a wojskami [[Jerzy II Hanowerski|Jerzego II]], panującego króla z dynastii hanowerskiej.
 
== Podłoże ==
W roku 1745 w Szkocji wylądował książę [[Karol Edward Stuart]] (''Bonnie Prince Charlie''), pragnący odzyskać królestwo dla swego ojca Jakuba Edwarda, którego z kolei ojciec król Jakub II wygnany został z kraju w roku [[1688]], a rządy objął Wilhelm Orański. Wywodzący się głównie z klanów szkockich górali jakobici popierali jednak kandydaturę '''króla za morzami''' – jak nazywano Jakuba Edwarda Stuarta. Na czele licznych klanów szkockich Karol Edward wyruszył na południe, zdobywając [[Edynburg]], stolicę kraju.
 
Następnie powstańcy szkoccy odnieśli zwycięstwo pod [[Bitwa pod Prestopans|Prestopans]] ([[1745]]), gdzie zadali klęskę wojskom angielskim. Armia powstańcza rosła w siłę i liczyła około 5 tysięcy ludzi. Wojska Karola doszły aż do miejscowości Derby w środkowej [[Anglia|Anglii]] i zamierzały ruszyć na [[Londyn]], jednak po informacjach o nadciąganiu 30-tysięcznej armii królewskiej i dezercji około tysiąca ludzi Szkoci rozpoczęli odwrót. W ślad za nimi ruszyli Anglicy. Jednak i tym razem powstańcy wzmocnieni pułkami francuskimi rozbili silniejszego przeciwnika pod [[Bitwa pod Falkirk (1746)|Falkirk]] [[17 stycznia]] [[1746]] r. W drodze powrotnej jakobici pustoszyli tereny górskie i atakowali forty i placówki rządowe.
 
== Bitwa ==
W kwietniu [[1746]] r. Anglicy (8 tys. ludzi) dowodzeni przez [[Wilhelm August Hanowerski, 1. książę Cumberland|księcia Cumberland]] byli ponownie gotowi do walki. Ich oddziały (składające się głównie z Hanowerczyków) dotarły na niegościnny obszar torfowisk i wrzosowisk [[Culloden Moor]], gdzie ulokowały się wojska jakobitów (7 tys. ludzi). W noc poprzedzającą bitwę z szeregów powstańców ubyło około 2 tys. ludzi, którzy rozbiegli się w poszukiwaniu pożywienia, a wielu zasnęło na równinie. O świcie, gdy Anglicy podeszli na odległość kilku km od stanowisk jakobickich, w ich obozie zarządzono pośpieszną pobudkę.
 
Książę [[Karol Edward Ludwik Jan Kazimierz Stuart|Karol Edward Stuart]] został wyprowadzony z pola bitwy i następne 6 miesięcy spędził jako zbieg, dopóty nie został zabrany ze Szkocji przez okręt francuski. Sam Cumberland zwany był odtąd w Szkocji Rzeźnikiem.
 
== Bibliografia ==
{{Bibliografia start}}
* Paul K. Davis: ''100 Decisive Battles from Ancient Times to the present'', Oxford University Press 1999, ISBN 0-19-514336-9
{{Bibliografia stop}}
 
 
{{DEFAULTSORT:Culloden, Bitwa pod}}
 
[[Kategoria:Bitwy Wielkiej Brytanii]]
[[Kategoria:Bitwy w historii Szkocji]]
[[Kategoria:Wydarzenia 1746|{{PAGENAME}}]]
 
[[bg:Битка при КълоденКалоден]]
[[ca:Batalla de Culloden]]
[[cy:Brwydr Culloden]]
321 914

edycji