Węglowodory: Różnice pomiędzy wersjami

Usunięte 19 bajtów ,  9 lat temu
WP:SK, poprawa linków
m (robot dodaje: scn:Idrucarburu)
(WP:SK, poprawa linków)
'''Węglowodory''' to [[związkiZwiązek organiczneorganiczny|organiczne]] [[Związek chemiczny|związki chemiczne]] zawierające w swojej strukturze tylko atomy [[węgiel (pierwiastek)|węgla]] i [[wodór|wodoru]]. Wszystkie one składają się z podstawowego szkieletu węglowego (powiązanych z sobą atomów węgla) i przyłączonych do tego szkieletu atomów wodoru.
 
Węglowodory są podstawowym składnikiem [[Ropa naftowa|ropy naftowej]], która stanowi ich podstawowe źródło w [[przemysł (ekonomia)Przemysł|przemyśle]]. Innym źródłem węglowodorów są procesy tzw. [[sucha destylacjaPiroliza|suchej destylacji]] [[Drewno (technika)|drewna]] i zgazowywania [[Węgiel (pierwiastek)|węgla]]. Oprócz tego węglowodory o złożonej budowie pełnią rozmaite role w organizmach żywych (np. [[karotenoidkarotenoidy]]y).
 
Węglowodory ze względu na występowanie wiązań wielokrotnych węgiel-węgiel dzieli się na:
* nasycone, zwane inaczej [[alkanAlkany|alkanami]]ami w których nie występują podwójne i potrójne [[wiązanie chemiczne|wiązania chemiczne]] między atomami węgla
* [[węglowodory nienasycone]], w których te wiązania występują, które dzielą się dalej na:
** [[alkenalkeny]]y (olefiny) – zawierające wiązania podwójne (np. [[etylen]]), które ponownie dzielą się na:
*** [[diendieny]]y – zawierające dwa wiązania podwójne, które po raz kolejny dzielą się na:
**** [[allenalleny]]y – w których występują skumulowane układy wiązań podwójnych (C=C=C)
**** dieny sprzężone – w których występują dwa wiązania podwójne przedzielone jednym pojedynczym: (C=C-C=C) (np. [[butadien]])
*** [[polienpolieny]]y – w których występuje więcej niż dwa wiązania podwójne.
** [[alkinalkiny]]y – w których występują wiązania potrójne węgiel-węgiel (np. [[Etyn|acetylen]])
** [[Węglowodór aromatyczny|węglowodory aromatyczne]] – w których występują struktury ze specyficznie sprzężonymi układami wiązań podwójnych (np. [[benzen]]).
 
Inny podział węglowodorów wynika z topologii ich łańcuchów:
* liniowe – w których występują ściśle liniowe łańcuchy węglowe – np. n-[[oktan]]
* rozgałęzione – w których występują boczne odgałęzienia w łańcuchu – np. [[2,2,4-trimetylopentan|izooktan]], [[izopren]]
* alicykliczne – w których występują pierścienie węglowe – np. [[cykloheksan]]
* [[związki policykliczne|policykliczne]] – w których występują dwa lub więcej pierścieni cyklicznych, w których część atomów węgla jest "współdzielona" np. [[naftalen]]
* bi- i więcej cykliczne – w których występują dwa lub więcej "przeplatających" się układów pierścieniowych, np. [[adamantan]]
* mieszane – w których występują różne kombinacje układów cyklicznych, liniowych i rozgałęzionych – np. [[karoten]].
 
 
 
{{wikibooks|Chemia organiczna/Węglowodory|Węglowodory}}
80 002

edycje