Tadeusz Łopuszański: Różnice pomiędzy wersjami

Usunięte 26 bajtów ,  10 lat temu
m
(poprawa linków)
'''Tadeusz Łopuszański''' (ur. [[15 stycznia]] [[1874]] we [[Lwów|Lwowie]], zm. [[19 kwietnia]] [[1955]] w [[Gliwice|Gliwicach]]) – pedagog, twórca i dyrektor sławnej szkoły eksperymentalnej [[Gimnazjum i Liceum im. Sułkowskich]] w [[Rydzyna|Rydzynie]], minister wyznań religijnych i oświecenia publicznego w latach 1919-1920.
 
== Życie i działalność ==
W latach 1909-1914 z własnej inicjatywy pracował w Krakowie na stanowisku inspektora szkolnego Okręgu Krakowskiego "aby mieć wpływ na podnoszenie szkolnictwa ludowego". W latach 1911-1914 społecznie podjął dodatkową pracę jako dyrektor Wiejskiego Ogniska Wychowawczego w Prokocimiu k. Krakowa. Placówka była prowadzona przez [[Towarzystwo Szkoły Ludowej]]. W ośrodku tym przystąpił do realizacji swych założeń programowych, dotyczących konieczności zróżnicowania program nauki według zainteresowań i uzdolnień uczniów. W latach 1915-1917 na stanowisku inspektora Okręgu Szkolnego przy Komendzie Powiatowej w Lublinie wprowadzał powszechność nauczania w całym Okręgu, zaopatrywał wszystkie szkoły powiatu lubelskiego w poważne biblioteki, w znaczącej części z własnej pensji. W listopadzie 1917 przeszedł do pracy w Departamencie Oświaty w administracji [[Rada Regencyjna|Rady Regencyjnej]] w Warszawie.
 
W listopadzie 1918 objął stanowisko szefa sekcji szkolnictwa średniego, następnie podsekretarza stanu w Ministerstwie Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego. W latach 1919-1920 był ministrem tego resortu w rządach [[rząd Leopolda Skulskiego|Leopolda Skulskiego]] i [[Pierwszy rząd Władysława Grabskiego|Władysława Grabskiego]]. Przez następne 6 lat był podsekretarzem stanu w tymże ministerstwie. Po [[przewrót majowy|przewrocie majowym]] w [[1926]] przeszedł na emeryturę jako niewygodny politycznie.
 
W 1927 doprowadził do skutku swe wieloletnie zabiegi o odtworzenie [[Fundacja Sułkowskich|Fundacji Sułkowskich]] z odzyskaniem jej bazy majątkowej, uczestniczył też w organizowaniu Kuratorium Fundacji. W 1928 został przez to Kuratorium powołany na stanowisko dyrektora [[Gimnazjum i Liceum im. Sułkowskich]] w [[Rydzyna|Rydzynie]]. Tu realizował cel swego życia – stworzenie doświadczalnego ośrodka nowoczesnej pedagogiki dla polskiego szkolnictwa średniego. Wypracował nowoczesne metody wychowania w szkole średniej, opartego na wysokim poziomie nauki z zamiłowaniem do wybranego zawodu i zainteresowaniem sprawami społecznymi kraju. Metody te zaprezentował w swoich dwu książkach o Gimnazjumgimnazjum w Rydzynie.
 
'''Tadeusz Łopuszański''' kładł wielki nacisk na wychowanie sportowe w Gimnazjumgimnazjum rydzyńskim, bo sam był zażartym sportowcem w swoich młodszych latach. W 1906 stworzył klub piłki nożnej uczniów II Wyższej Szkoły Realnej w Krakowie. Klub ten później połączył się z innymi, żeby stworzyć Klub [Wisła Kraków<ref>http://www.wisla-krakow.info/podstrona.php?id_strony=16 Wisła-Kraków]</ref>. Łopuszański był pierwszym prezesem tego klubu.
 
Był również taternikiem, i jednym z pierwszych, którzy wspinali się na [[Ostry Szczyt]] w Tatrach w 1903. W tymże roku był członkiem komitetu organizacyjnego nowej Sekcji Turystycznej [[Polskie Towarzystwo Tatrzańskie|Polskiego Towarzystwa Tarzańskiego (PTT)]] w Zakopanem. W 1905 był członkiem grupy, która po raz pierwszy weszła na [[Żabi Szczyt Wyżni]].
 
Niestety wybuchWybuch [[II wojna światowa|II wojny światowej]] przerwał jego owocną pracę. Lata wojny spędził na wsi w majątku jednego z jego uczniów. Po wojnie nowe władze nie dopuściły Łopuszańskiego do pracy w ukochanym zawodzie. Początkowo mieszkał w Krakowie, potem przeniósł się do Gliwic, gdzie zmarł w 1955 roku.
 
Od roku 1899 żoną Tadeusza Łopuszańskiego była Irena Biżanska. Podobnie jak mąż pracowała w Gimnazjum im. Sułkowskich, zajmując się Izbą Chorych. W roku 1946 zginęła w wypadku samochodowym. Byli [[bezdzietność|bezdzietnym]] małżeństwem.
 
'''Tadeusz Łopuszański''' był odznaczony Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą [[Order Odrodzenia Polski|Orderu Odrodzenia Polski]], [[Złoty Krzyż Zasługi|Złotym Krzyżem Zasługi]] i francuską [[Legia Honorowa|Legią Honorową]].
 
Napisał wiele artykułów, które ukazały się w pismach pedagogicznych w latach 1906-1939, a także książki:
* ''Tezy. Od pedagogiki narodowej do pedagogiki europejskiej.'' Pisane przez Łopuszańskiego podczas i po wojnie – wydana staraniem Fundacji im. Łopuszańskiego w Warszawie w 2000 r.
 
{{Przypisy}}
== Źródła ==
 
== Bibliografia ==
* "Gimnazjum i Liceum im. Sułkowskich w Rydzynie 1928-1939 – Wychowawcy i Wychowankowie" – Jan Bohdan Glinski, Warszawa 2005
* [http://biega.com/rydzyna/fundacja Fundacja im. Tadeusza Łopuszańskiego, dokumenty]
50 090

edycji