Księstwo bielskie: Różnice pomiędzy wersjami

Usunięte 182 bajty ,  9 lat temu
m (robot dodaje: ja:ビェルスコ公国)
 
== Historia ==
Od [[1290]] r. Bielsko należało do [[Księstwo Cieszyńskie|księstwa cieszyńskiego]], rządzonego przez [[Piastowie cieszyńscy|Piastów cieszyńskich]]. Ostatnim właścicielem miasta z tego rodu był [[Wacław III Adam]], rezydujący na [[Muzeum w Bielsku-Białej - Zamek książąt Sułkowskich|zamku bielskim]] w latach [[1545]]-[[1553]]. Sprzedał on Bielsko [[Kasper Wilczek|Kasprowi Wilczkowi]] w roku [[1553]], jednak po dwunastu latach syn Wacława III Adama, [[Fryderyk Kazimierz frysztacki|Fryderyk Kazimierz]], je odzyskał. Popadł on w wielkie długi, wskutek czego, po jego śmierci w [[1571]] r., Wacław III Adam zmuszony był ponownie sprzedać [[Bielsko]].
 
W [[1572]] r. na mocy zezwolenia cesarza [[Maksymilian II Habsburg|Maksymiliana II Habsburga]] z [[Księstwo Cieszyńskie|księstwa cieszyńskiego]] zostało wydzielone '''państwo bielskie'''<ref>odtąd całkowicie niezależne od [[Księstwo Cieszyńskie|księstwa cieszyńskiego]]</ref>, obejmujące [[Bielsko]] oraz kilkanaście okolicznych wsi i podlegające odtąd bezpośrednio śląskiemu urzędowi zwierzchniemu we [[Wrocław]]iu oraz jego władzy sądowniczej<ref>''Geschichte der deutschen Sprachinsel Bielitz (Schlesien)'', Würzburg 1981, s. 101</ref>. Podobnie jak włości [[FrydekFrýdek-MistekMístek|frydeckie]] i [[Karwina|frysztackie]] stanowiło ono tzw. [[państwo stanowe|państwo stanowe niższego rzędu]], które funkcjonowało aż do [[1751]] r., kiedy przekształcono je w wolne państwo stanowe. Pierwszym właścicielem państwa bielskiego był [[Promnitzowie|Karol Promnitz]], dotychczasowy właściciel [[Pszczyna|Pszczyny]]. W [[1582]] r. odstąpił je on, z przyczyn finansowych, śląskiemu magnatowi [[Schaffgotschowie|Adamowi Schaffgotschowi]], a dziesięć lat później, w roku [[1592]] zostało ono nabyte przez [[Węgry|węgierski]] ród magnacki – [[Sunneghowie|Sunneghów]], do których należał m.in. [[zamek Budatín|Budziatyń]] (ob. [[Żylina]]) i [[Orawa (region)|Orawa]].
 
[[Plik:Sulkowski-alexander-joseph.jpg|thumb|left|160px|Aleksander Jozef Sułkowski]]
[[Sunneghowie]] przestali władać [[Bielsko|Bielskiem]] w [[1724]] r. Kolejnym właścicielem miasta został Henryk hr. Solms (do [[1743]]), a następnie [[Friedrich Wilhelm von Haugwitz]]. W [[1751]] r. na jego prośbę [[Maria Teresa Habsburg|cesarzowa Maria Teresa]] podniosła państwo bielskie do rangi [[państwo stanowe|wolnego państwa stanowego]] ''(status maiores)''. W efekcie Bielsko mogło wysyłać swojego przedstawiciela na zgromadzenia do [[Opawa|Opawy]] ''(Troppauer öffentlicher Konvent)'' oraz utworzyć własny bielski rząd krajowy ''(Landesregierung)''. W [[1752]] r. zostało ono zakupione przez [[Aleksander Józef Sułkowski|Aleksandra Józefa Sułkowskiego]], generała i ministra króla [[August III Sas|Augusta III Sasa]]. W tym samym roku dotychczasowe wolne państwo stanowe przekształcono w [[księstwo|księstwo niższego rzędu]] ''(Fürstentum)''. [[2 listopada]] [[1754]] r. [[Maria Teresa Habsburg|Maria Teresa]] powołała '''Księstwo Bielskie''' ''(Herzogtum Bielitz)''. W związku z tym awansem pod względem prawnym osiągnęło status, jaki od wieków miało macierzyste [[Księstwo Cieszyńskie|księstwo cieszyńskie]]. Następni właściciele Księstwa Bielskiego mieli prawo do tytułu ''Herzog'' ([[książę]]), podczas gdy pozostali członkowie rodziny zaliczali się do stanu książęcego niższego ''(Fürst)''<ref>W. Kuhn, op. cit, s.190</ref>. Jednocześnie od drugiej połowy [[XVIII wiek|XVIII w.]] związki [[Bielsko|Bielska]] z [[Cieszyn]]emCieszynem ponownie się zacieśniły i, w pewnym sensie, Księstwo Bielskie „powróciło” do [[Księstwo Cieszyńskie|Księstwaksięstwa Cieszyńskiego]]. W ramach reform, prowadzonych przez [[Maria Teresa Habsburg|Marię Teresę]] i [[Józef II Habsburg|Józefa II]], mających na celu unowocześnienia zarządzania państwem, wprowadzono podział poszczególnych prowincji na [[Obwód (administracja)|obwody]] ''(Kreis)''. [[Cieszyn]], dotychczas stolica księstwa, stał się równocześnie siedzibą urzędu obwodowego. Odtąd mieszkańcy Bielska i okolicy załatwiali wszystkie sprawy wymagające zatwierdzenia przez wyższą instancję w cieszyńskim Kreisamcie.
 
Księstwo bielskie istniało do [[1849]] roku, kiedy to podczas wprowadzania w [[Cesarstwo Austriackie|Austrii]] nowoczesnego [[podział administracyjny|podziału administracyjnego]], likwidującego stare [[feudalizm|struktury feudalne]], jego tereny weszły w skład [[powiat bielski (województwo śląskie)|bielskiego starostwa powiatowego]].
 
== Właściciele państwa bielskiego ==
15 112

edycji