Rajmund Jaworowski: Różnice pomiędzy wersjami

Dodane 748 bajtów ,  10 lat temu
infobox popr., , drobne redakcyjne, , drobne merytoryczne
m (regeneracja szablonu {{Biogram infobox}} + WP:SK)
(infobox popr., , drobne redakcyjne, , drobne merytoryczne)
|opis grafiki =
|podpis =
|data urodzenia = [[31 sierpnia]] [[1885]]
|miejsce urodzenia = [[Plik:Romanov Flag.svg|20px|border]] Birzule, [[Imperium Rosyjskie]]{{Państwo|RUS1721}}
|imię przy narodzeniu =
|data śmierci = [[24 kwietnia]] [[1941]]
|miejsce śmierci = [[Warszawa]], {{flagaPaństwo|POL}} [[Warszawa]],(pod [[Polska]]okupacją niemiecką)
|przyczyna śmierci =
|miejsce spoczynku =
|zawód =
|odznaczenia = [[Plik:POL Virtuti Militari Srebrny BAR.svg|40px|Krzyż Srebrny Orderu Wojennego Virtuti Militari]] [[Plik:POL Krzyż Niepodległości z Mieczami BAR.svg|40px|Krzyż Niepodległości z Mieczami]]
|odznaczenia =
|commons =
|wikiźródła =
|www =
}}
'''Rajmund Jaworowski''' [[pseudonim|ps.]] '' Świętopełk'' (ur. [[31 sierpnia]] [[1885]] w Birzule,pow. [[Bałta (miasto)|Bałta]] - zm. [[24 kwietnia]] [[1941]] w [[Warszawa|Warszawie]]) – działacz [[Polska Partia Socjalistyczna|Polskiej Partii Socjalistycznej]] i Organizacji Bojowej PPS, współpracownik [[Józef Piłsudski|Józefa Piłsudskiego]]. Rady Warszawy od 1917 do 1931, posełzaś od 1927 przewodniczący Rady Miejskiej Warszawy. Poseł w [[Sejm Rzeczypospolitej Polskiej|sejmie]] II Rzeczypospolitej Polskiej.
 
==Życiorys==
UrodziłSyn sięWitolda, wwłaściciela rodzinieziemskiego ziemiańskieji Józefy z nadomu UkrainieSzechlegel. W trakcie uczęszczania do gimnazjum w Kijowie, wstąpił w [[1901]] r. do kółka socjalistycznego związanego z [[Polska Partia Socjalistyczna|PPS]]. W [[1903]] r. zbiegł do Lwowa, gdy w czasie rewizji znaleziono u niego skład bibuły. We Lwowie przystąpił do organizacji studenckiej "Nieprzejednani" przygotowującej kadry do walki powstańczej. Pracował w laboratorium wytwarzającym materiały wybuchowe. Od [[1904]] r. został członkiem [[Polska Partia Socjalistyczna|PPS]].
 
Po ukończeniu krakowskiej szkoły bojowej w [[1905]] r., był członkiem [[Organizacja Bojowa PPS|Organizacji Bojowej PPS]], skierowany jako instruktor OB do Kalisza. Po zdekonspirowaniu przeniesiony do Łodzi, gdzie uczestniczył w kilku akcjach bojowych. Ranny podczas nieudanego zamachu na pociąg k. Grodziska, brał udział w przygotowaniach do zamach na generała-gubernatora [[Gieorgij Skałon|Skałona]].
 
Od [[1906]] r. w szeregach [[Polska Partia Socjalistyczna - Frakcja Rewolucyjna|PPS-Frakcji Rewolucyjnej]], uczestniczył w IX Zjeździe PPS. Działał jako okręgowiec w Częstochowie i Zagłębiu. W [[1907]] r. na konferencji w Radomiu aresztowany wraz z uczestnikami, uwięziony, a następnie skazany na 2 lata zesłania do Surgutska w guberni [[tobolsk]]iej.
 
W [[1909]] r. powrócił do Krakowa gdzie został członkiem Wydziału Organizacyjnego PPS (b.[[Polska Partia Socjalistyczna - Frakcja Rewolucyjna|PPS-Frakcji Rewolucyjnej]]) oraz wstąpił
do [[Związek Walki Czynnej|Związku Walki Czynnej]]. Ukończył kurs wyższy (szkołę oficerską). Był jednym z 66 słuchaczy kursu odznaczonych przez Józefa Piłsudskiego [[Znak oficerski "Parasol"|znakiem oficerskim tzw. "Parasolem"]]. Reprezentował PPS (jako zastępca delegata) w [[Komisja Tymczasowa Skonfederowanych Stronnictw Niepodległościowych|Komisji Skonfederowanych Stronnictw Niepodległościowych]]
 
W okresie [[I wojna światowa|I wojny światowej]] w Legionach Polskich. Był komendantem oddziału wywiadowczego. Brał udział w bitwach: pod Kielcami, Nowym Korczynem, Opatowem, Konarami, Ożarowem, Sitkowicami. Oddelegowany do pracy w Lublinie, gdzie organizował [[Polska Organizacja Wojskowa|Polską Organizację Wojskową]]. Uczestniczył też w organizacji ruchu chłopskiego. Następnie powrócił do Legionów. Po [[1917]] r. przeszedł do działań nielegalnych w Warszawie.
 
Od [[1918]] r. organizował Warszawski Okręgowy Komitet Robotniczy. Na XIV Zjeździe PPS w listopadzie [[1918]] r. wszedł w skład Centralnego Komitetu Robotniczego. Działał w Radach Delegatów Robotniczych, gdzie został w [[1919]] r, przewodniczącym.
 
We wrześniu [[1918]] r., został przewodniczącym Warszawskiego OKR PPS i pełnił tę funkcje nieprzerwanie do [[1928]] r. W lutym [[1917]] r. został wybrany radnym Warszawy i pełnił funkcje wiceprzewodniczącego do [[1927]] r.
 
W czasie [[Wojna polsko-bolszewicka|wojny polsko-bolszewickiej 1920 r.]] został członkiem Wydziału Wojskowego PPS i wszedł w skład powołanego [[5 sierpnia]] [[1920]] r. Robotniczego Komitetu Obrony Warszawy. Z jego inicjatywy organizowano Robotniczy Pułk Obrony Warszawy. Jako ochotnik wstąpił do wojska i został przydzielony do batalionu zapasowego [[5 Pułk Piechoty Legionów|5 Pułku Piechoty Legionów]]. Zdemobilizowany w grudniu [[1920]] r. Zweryfikowany w stopniu [[Kapitan (ranga)|kapitana]] ze starszeństwem z [[1 czerwca]] [[1919]]. W [[1924]] zajmował 28 lokatę na liście starszeństwa oficerów rezerwowych piechoty i był [[oficer (wojsko)|oficerem]] [[rezerwa|rezerwy]] [[5 Pułk Piechoty Legionów|5 Pułku Piechoty Legionów]]. Dziesięć lat później zajmował 4 lokatę, pozostawał na ewidencji Powiatowej Komendy Uzupełnień Warszawa Miasto III i posiadał przydział mobilizacyjny do Oficerskiej Kadry Okręgowej Nr I w Warszawie.
 
W [[1919]] i [[1920]] dokooptowany do Rady Naczelnej PPS. Od [[był 1921]] r. w składzie Centralnego Komitetu Wykonawczego (od stycznia [[1926]] r.był wiceprzewodniczącywiceprzewodniczącym CKW).
[[Poseł]] na [[Sejm Rzeczypospolitej Polskiej|Sejm]] II RP w latach [[1922]]-[[1930]].
W maju [[1927]] r. ponownie wybrany z ramienia PPS do Rady Warszawy i zostaje wybrany przewodniczącym Rady miejskiej (pełni tę funkcje do [[1931]] r.).
 
W [[Wybory parlamentarne w Polsce w 1922 roku|wyborach parlamentarnych 1922]], wybrany z listy PPS w okręgu wyborczym nr 1 (Warszawa). W [[Sejm I kadencji (1922-1927)|Sejmie I kadencji]] był członkiem komisji administracyjnej oraz komisji wojskowej.
Po konfliktach z kierownictwem PPS na tle stosunku do rządu i [[Józef Piłsudski|Józefa Piłsudskiego]] w [[1928]]r, utworzył [[Polska Partia Socjalistyczna - dawna Frakcja Rewolucyjna|PPS – dawna Frakcja Rewolucyjna]] stając na czele Centralnego Komitetu Robotniczego i okręgu w Warszawie. Był również inicjatorem rozłamu w ruchu związkowych, powołując [[Centralne Zrzeszenie Klasowych Związków Zawodowych|Centralne Zrzeszenie Klasowych Związków Zawodowych (CZKZZ)]]. Podobnie dokonał podziału w [[Towarzystwo Uniwersytetu Robotniczego|TUR]] tworząc Stowarzyszenie Oświaty Robotniczej.
 
W maju [[1927]] r. ponownie wybrany z ramienia PPS do Rady Warszawy i zostaje wybrany przewodniczącym Rady miejskiej (pełnipełnił tę funkcje do 1931). W [[1931Wybory parlamentarne w Polsce w 1928 roku|wyborach parlamentarnych 1928]] r.)ponownie wybrany do Sejmu z listy PPS w ramach listy państwowej.
 
Po konfliktach z kierownictwem PPS na tle stosunku do rządu i [[Józef Piłsudski|Józefa Piłsudskiego]] w [[1928]]r, utworzył [[Polska Partia Socjalistyczna - dawna Frakcja Rewolucyjna|PPS – dawna Frakcja Rewolucyjna]] stając na czele Centralnego Komitetu Robotniczego i okręgu w Warszawie. Był, równieżdokując inicjatoremjednocześnie rozłamu w ruchu związkowych, powołując [[CentralneZwiązek ZrzeszenieParlamentarny KlasowychPolskich Związków ZawodowychSocjalistów|Centralne Zrzeszenie KlasowychZwiązku ZwiązkówParlamentarnym ZawodowychPolskich (CZKZZ)]]. Podobnie dokonał podziału w [[Towarzystwo Uniwersytetu Robotniczego|TURSocjalistów]], tworząc Stowarzyszenieodrębny Oświatyklub Robotniczejparlamentarny.
Był również inicjatorem rozłamu w ruchu związkowych, powołując [[Centralne Zrzeszenie Klasowych Związków Zawodowych|Centralne Zrzeszenie Klasowych Związków Zawodowych (CZKZZ)]]. Podobnie dokonał podziału w [[Towarzystwo Uniwersytetu Robotniczego|TUR]] tworząc Stowarzyszenie Oświaty Robotniczej.
 
W [[Wybory parlamentarne w Polsce w 1930 roku|wyborach parlamentarnych w 1930 r.]] nie uzyskał mandatu parlamentarnego (tak jak i inni kandydaci [[Polska Partia Socjalistyczna - dawna Frakcja Rewolucyjna|PPS – dawnej Frakcja Rewolucyjna]] ) co wywołało kryzys w partii. W wyniku sporu pomiędzy Jaworowskim a [[Jędrzej Moraczewski|Jędrzejem Moraczewskim]], forsującym oderwanie CZKZZ od partii doszło do rozłamu w tej centrali związkowej. Spowodowało to znaczny spadek wpływów Jaworowskiego i jego partii. W [[1939]] w istocie [[Polska Partia Socjalistyczna - dawna Frakcja Rewolucyjna|PPS – dawna Frakcja Rewolucyjna]] przestała funkcjonować.
Żoną Rajmunda była znana działaczka PPS [[Konstancja Jaworowska]]. Córką Rajmujnda była Janina, która wyszła za mąż za Jerzego Staszewskiego (ppor "Oksza") - oboje zginęli w ostatni dzień Powstania Warszawskiego (spoczywają na Powązkach).
 
=== Źródła =Bibliografia==
{{Bibliografia start}}
* "Rocznik Oficerski 1924", Ministerstwo Spraw Wojskowych, Oddział V Sztabu Generalnego Wojska Polskiego, Warszawa 1924, s. 134, 411.
* ''"Rocznik Oficerski Rezerw 19341924"'', Biuro Personalne MinisterstwaMinisterstwo Spraw Wojskowych, WarszawaOddział V 1934Sztabu Generalnego Wojska Polskiego, L.dz. 250/mob.Warszawa 341924, s. 8134, 809411.
* ''"Rocznik Oficerski Rezerw 1934"'', Biuro Personalne Ministerstwa Spraw Wojskowych, Warszawa 1934, L.dz. 250/mob. 34, s. 8, 809.
* ''"Słownik Biograficzny Działaczy Polskiego Ruchu Robotniczego"'' Tom 2, Warszawa 1985 ISBN 83-05-11657-3.
 
{{Bibliografia stop}}
{{stub}}